Toqtar Ońǵarbaıuly Áýbákirov
Tuńǵysh qazaq ǵaryshkeri
Ómirbaıany
1962-1965 jyldary Temirtaý quıma mehanıkalyq zaýytynda tokar bolyp jumys istedi.
1965 jyly komsomol kamıtetiniń joldamasymen Krasnodardaǵy Armavır ushqyshtar daıarlaıtyn joǵary áskerı ýchılışesine oqýǵa túsip, ony 1969 jyly bitiredi
Keńes Odaǵy Áskerı-áýe kúshteriniń Qıyr Shyǵys áskerı okrýginde ushqysh, zveno komandıri, eskadrılııa komandıriniń orynbasary qyzmetinde (1969-1975) boldy
1976-1992 jj. Máskeýdegi A.I. Mıkoıan at. Tájirıbelik konstrýktorlyq bıýronyń ushqysh-synaqshysy
Á. MıG-29, MıG-31, dybystan jyldam ushatyn MıG-23, MıG-25, MıG-27 áskerı ushaqtaryn jáne onyń túrli modıfıkatsııalaryn synaqtan ótkizýge qatysyp, Keńes Odaǵynda tuńǵysh ret MıG-31B ushaǵymen áýede 2 ret janarmaı quıdyryp, jerge qonbaı soltústik polıýske ushý saparyn 1988 jyly erlikpen oryndady. Al 1989 jyly ol birinshi bolyp avıatasýshy kreıserdiń alańqaıyna «MıG-29k» reaktıvti ushaǵyn úlken sheberlikpen dál qondyrdy.
1990 j. ǵaryshkerler quramyna alyndy. 1991 j. 2 sáýirde ıÝ. Gagarın atyndaǵy Ǵaryshkerler daıyndaý ortalyǵynda ǵaryshqa ushý daıyndyǵyna kiristi. Á. 45 jasynda ǵaryshker atandy. Ol – Keńes Odaǵynyń sońǵy, № 72, jáne Qazaqstannyń alǵashqy, №1 ǵaryshkeri
1991 j. 2 qazan kúni ǵarysh kemesimen Baıqońyrdan ǵaryshqa ushty
Ǵaryshqa kóterilgende onyń ekıpajynda ǵaryshkerlerden A. Volkov, F. Fıbek boldy. Ǵaryshta «Soıýz TM-13» kemesi jer tóńiregindegi «Mır» orbıtalyq keshenimen túıisti. Onda ol ózge ǵaryshkerlermen birge bıotehnologııa, metallýrgııa, medıtsına salalary jáne Aral teńizi aımaǵy boıynsha ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizip, ǵaryshta 7 kún, 22 saǵat, 13 mınýt boldy. Zertteý nátıjesinde Aral ústindegi tuzdy shań boramasynyń paıda bolý protsesi, sol zııandy aerozoldardyń Qazaqstan men Reseı aımaqtaryna taralýynyń ǵaryshtyq sýretteri alyndy
Sondaı-aq Qazaqstan aýmaǵyndaǵy atmosferany jáne jer betin zertteý, juldyzdy aspandy astrofızıkalyq baqylaý jumystary da oıdaǵydaı ótti
1991 j. 10 qazanda ǵaryshkerler T. Áýbákirov, A. Artsebarskıı, F. Fıbek Jer betine oraldy. Á. Qazaqstandaǵy ǵaryshtyq zertteýlerdiń negizin qalaýǵa, otandyq Qarýly Kúshterdiń áskerı daıarlyǵyn jetildirýge, áskerı-patrıottyq tárbıe jumystaryn jolǵa qoıýǵa belsene aralasty
Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys Mınıstriniń 1-orynbasary (1992-1993)
QR Ulttyq Aeroǵaryshtyq agenttiginiń bas dırektory
Ǵylym jáne jańa tehnologııa mınıstriniń orynbasary (1993-1994)
Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty – Qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy (1994-1995)
1996 jyldan QR Prezıdentiniń keńesshisi
QR Qaýipsizdik keńesi hatshysynyń orynbasary
2004 jyldan QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty
Qazirgi tańda – «Turan-Astana» Ýnıversıteti qamqorshylyq keńesiniń tóraǵasy, sondaı-aq «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» AQ Prezıdentiniń keńesshisi
Bilimi
Armavır joǵary áskerı avıatsııa qyzyltýly ushqyshtar ýchılışesi (1965–1969) — áskerı ushqysh-ınjener
Avıatsııa ónerkásibi mınıstrliginiń LII ushqysh-synaqshylar mektebi (05.1976) — 3-synypty ushqysh-synaqshy
Máskeý Ordeni Lenın atyndaǵy avıatsııa ınstıtýtynyń (MAI) S. Ordjonıkıdze atyndaǵy Jýkov fılıalynyń keshki bólimi (1979) — ınjener-aerogıdrodınamık
ıÝ.A. Gagarın atyndaǵy ǵaryshkerler daıarlaý ortalyǵy (1991) — ushqysh-ǵaryshker-synaqshy, synaqshy
KSRO-nyń ushqysh-ǵaryshkeri (1991)
Qazaqstannyń ushqysh-ǵaryshkeri (1991)