Úkimette ınternet-platformalarǵa salyq júktemesi talqylandy
ASTANA. KAZINFORM – Premer-mınıstrdiń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tóraǵalyǵymen ótken Salyq kodeksin engizý jónindegi jobalyq keńseniń 10-shy otyrysynda jańa salyq normalaryn qoldaný máselesiniń kezekti pýly qaraldy.
Klıentter men satyp alýshylar arasyndaǵy esep aıyrysýǵa qatyspaıtyn, biraq salyq agentteri retinde áreket etýge mindetti ınternet-platforma operatorlarynyń jumysy ózekti máselelerdiń qatarynda talqylandy. Bul máseleni «Atameken» UKP tóraǵasynyń orynbasary Tımýr Jarkenov jáne qazaqstandyq Aparu taksı jáne júk tasymaldaý platformasynyń ókilderi kóterdi.
Bıznes ókilderi atap ótkendeı, búginde naryqta ınternet-platformalar jumysynyń eki negizgi modeli jumys isteıdi: tranzaktsııalyq jáne P2P. Tranzaktsııalyq modelde tólemder platforma arqyly ótedi — operator aqsha aǵyndaryn kóredi jáne salyq agentiniń fýnktsııalaryn oryndaıdy. Mundaı shema boıynsha iri qyzmetter jumys isteıdi, mysaly, Entriver.
P2P modelinde esepteýler platformanyń qatysýynsyz tapsyrys berýshi men oryndaýshy arasynda tikeleı júzege asyrylady. Bul jaǵdaıda operator tólem kózi bolyp tabylmaıdy jáne salyq agentiniń fýnktsııalaryn oryndaı almaıdy.
Burynǵy Salyq kodeksinde mundaı platformalarǵa qatysty jeńildik qarastyrylǵan edi, alaıda jańa qujatta ol joıylyp, talap barlyǵyna mindetti boldy. Bıznes ózin-ózi jumyspen qamtyǵan júrgizýshiler ekinshi deńgeıdegi bankter arqyly áleýmettik tólemderdi óz betinshe tóleı alatynyn atap ótip, burynǵy normany qaıtarýdy usyndy. Bul rette, bıznesti baǵalaý boıynsha tranzaktsııalyq modelge kóshý qosymsha áleýmettik tólemder (jylyna shamamen 4%) jáne bank komıssııalary esebinen kórsetiletin qyzmetterdiń qymbattaýyna ákep soǵady.
Qarjy vıtse-mınıstri Erjan Birjanov atap ótkendeı, memleket salyqtyq ákimshilendirý kontýryna barlyq qatysýshylardy — bankterdi, agregatorlar men marketpleısterdi tolyq tsıfrlandyrý jáne qamtý júıesin dáıekti túrde qurýda. Ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdarǵa salyqty óz betinshe tóleýdiń burynǵy tájirıbesine oralý aqsha aǵyndary men áleýmettik tólemderdiń túsýiniń ashyqtyǵyn tómendetýi múmkin.
Qarjy mınıstrliginiń málimetinshe, 33 operatordyń MKK júıelerimen pılottyq ıntegratsııanyń úsh jyly ishinde 27-si salyq agentteri rejıminde jumys isteýde.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıtse-mınıstri Baqtııar Jazyqpaev platformalyq jumyspen qamtý iske qosylǵan sátten bastap, 400 myńnan astam biregeı tólem júrgizilgenin, onyń ishinde tek zeınetaqy jarnasy 3,7 mlrd teńge ekenin atap ótti. Qoldanystaǵy tásilden bas tartý bul túsimderdiń tómendeýine ákelýi múmkin.
Taraptardyń ustanymdaryn tyńdap, vıtse-premer memlekettik organdarǵa «Atameken» UKP jáne bıznespen birlesip, Salyq kodeksiniń bazalyq logıkasyn ózgertpesten qosymsha qoldaý sharalaryn pysyqtaýdy jáne máseleni jobalyq keńseniń qaraýyna qaıta shyǵarýdy tapsyrdy.
Jeke qosalqy sharýashylyqtar men aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterine qatysty máseleler de qaraldy.
Birinshisi — JTS azaıtý úshin artyq ónimdi (sút, et jáne t.b.) satý kezinde jeke qosalqy sharýashylyqtyń (JQSh) mártebesin rastaý tártibi. Salyq kodeksindegi normanyń saqtalýyna qaramastan, satý kólemi jeke kásipkerliktiń naqty múmkindikterinen asyp ketken kezde «sur» shemalarda teris paıdalaný jáne paıdalaný táýekelderine baılanysty tıisti anyqtama memlekettik qyzmetter tiziliminen alynyp tastaldy.
Ekinshi másele — aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri úshin 6% jáne aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler úshin 3% deńgeıinde korporatıvtik tabys salyǵynyń stavkalaryna qatysty. Shyn máninde, mundaı júkteme buryn, burynǵy Salyq kodeksinde, salyqtyq tómendetýler esebinen qoldanylǵan (bazalyq mólsherlemeler sáıkesinshe 20% jáne 10% bolǵan kezde). Alaıda stavkalardyń aıyrmashylyǵy fermerlerdiń resýrstaryn ónimdi óńdeý, saqtaý jáne satý úshin biriktirýge múmkindik beretin kooperatıvter qurýdy tejeýi múmkin.
Aıta keteıik, buǵan deıin 26 naýryzdan bastap qandaı salyq esepteri qabyldanbaıtyny habarlandy.