«Komık-kon» - jastar óneriniń kreatıvi
NUR-SULTAN. QazAqparat - El astanasy Nur - Sultanda «Komık - kon» halyqaralyq kórmesiniń ótip jatqanyn Evropada oqyp júrgen balamyzdan estidik. Ýnıversıtettegi dostary AQSh pen Eýropa elderindegi jastar arasynda qyzyǵýshylyq týǵyzyp, Amazon - ComiXology platformasynda - 1,99 dollarǵa satylyp jatqan qazaq batyry týraly komıksty biledi eken.
Elordadaǵy sol Kongress-Tsentrde ótken «Astana Comic Con» gık-festıvaline úsh kúnde 53 myń komıks fanattary barypty. Negizi jastar men jasóspirimder.
Nursultan Nazarbaev óziniń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda: «Memlekettik tapsyrys uıymdastyrý arqyly qazirgi ádebıettegi, mýzyka men teatr salasyndaǵy jáne beıneleý ónerindegi uly oıshyldar, aqyndar jáne el bılegen tulǵalar beınesiniń mańyzdy galereıasyn jasaýdy qolǵa alý qajet. Sondaı-aq bul jerde klassıkalyq qalyptan tys, balamaly jastar óneriniń kreatıvti áleýetin de paıdalanýdyń máni zor. Osyǵan oraı, bul iske tek otandyq qana emes, sonymen birge sheteldik sheberler men shyǵarmashylyq ujymdardy da tartqan jón», -dep atap kórsetken.
Biz kórgen komıks kórmesi de oıdyń jalǵasy ispettes. Eki jyl saıyn «Komık - kon» halyqaralyq kórmesi uıymdastyrylyp otyrady. Sol kórmede álemdik oıyn - saýyq ındýstrııasynyń eki jyldyq jospary jasalady. Dúnıejúzinde eń tanymal bolǵan fılmder men serıaldar, álbette komıkstardyń damý baǵyty týraly áıgili mamandardyń qatysýymen konferentsııalar ótedi.
Biz de álem jastary tanı bastaǵan, qazaq komıksin halyqaralyq standart deńgeıinde kreatıvti potentsıalmen daıyndaǵan qazaqtyń eki balsyn áńgimege tartyq. Ekeýi mektepten dos eken. Ekeýiniń de jasy jıyrma beste. Endigi áńgimeni osy istiń rýhanı bastamashysy, ózi sýretshi, ózi stsenarıst Mádıbek Musabekov pen «Tengri Comics» art-dırektory Bekzat Myrzahmetov aıtsyn.
Mádıbek Musabekov:
Balalyq shaqtan Marvel keıipkerlerinen kem túspeıtin qazaqı komıksterdi salýdy armandadym. Úıimizde qazaq folklory týraly kitaptar kóp boldy. Ertegi bar, búgingi ómir bar ekeýin úılestirip «Ermek batyr» degen taqyrypta komıkster saldym. Bul óte aýqymdy týyndy. Qazirdiń ózinde 1000 betten asty. Áli de jetildirýim kerek. Taǵy da Ermek batyr basynan keshken hıkaıalardy sýret tilimen sóıletýim kerek.
Bul komıksterdiń janry - tarıhı fentezı. Halqymyzdyń ótken joly men búgingi bastan keship otyrǵan kezeń qatar-qatar kezekpen kórsetiledi. Hıkaıat bastaýyn Qazaq handyǵy qurylǵan XV ǵasyrdan tarqattym. Menińshe el tarıhy jasóspirimderdiń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Jastar tarapynan ótken tarıhqa qyzýǵyshylyqty oıatady. Ózim aralasatyn jastar, maǵan habarlasatyndar ulttyq naqyshtaǵy komıksterdi kóptep salýdy suraıdy. Ózderi de oı-tilekterimen bólisedi.
Qazir salyp júrgen komıksterim keıin kınoındýstrııa salasynda júzege asady degen úmitim bar. Sondyqtan da keıipkerlerimniń tús-álpetin kórkem obrazda beıneleýge umtylamyn. Meniń komıksterim boıynsha kıno ne serıaldar túsirilse, rolderdi oınaıtyn akterler komıkstegi sýretterge uqsas bolyp, beıneleri jatyq kelýi tıis. Búginde álemdik ekrandarda erekshe tabysqa qol jetkizgen áıgili fılmder osy komıkster jelisi boıynsha túsirilgen kınolar. Balalar ony balabaqshadan bilip ósedi. Jasóspirimder bolsa mektepte tanysady. Keıin esterinde qalǵan baqytty balalyq shaqtyń ǵajap sátterin úlken ekranda kınodan tamashalaıdy. Keıingi jyldary aldyńǵy qatarly kınobıznes osylaısha damýda. Gollıvýd menedjerleri muny ǵylymı negizde zerttep, sol zerdeleýdiń qorytyndysynda mıllardtaǵan tabysqa ákeletin tanymal fılmder kóptep túsirilýde. Jáne de kórermender tarapynan suranys kóbeıgen saıyn fantazııalyq obrazdarǵa toly komıkster taýsylmaı, jyldan - jylǵa jalǵasa beredi. Ázirge qazaq kınosy bul baǵytqa bet burǵan joq. Sondyqtan da biz baǵymyz ben baqytymyzdy Amerıka Qurama Shtattarynan izdeýdi tańdadyq. Basqa amalymyz da joq.
Meniń komıksterim tolyqtaı qazaq taqyrybyna arnalǵan. Janym túsinetin, ishimmen sezetin dúnıe. Alǵashynda ermek sekildi kóringen. Endi bul meniń tańdaýym, ǵumyrlyq kásibim degim keledi. Menen keıin de jastar komıkske den qoıdy. Talantty býyn ósip keledi. Ókinishke qaraı, memlekettik mekemeler tarapynan qolǵabys pen kómekti baıqap jatqanymyz joq. Bálkim, "OSKAR" nemese joǵary deńgeıdegi syılyq marapatty alyp jatsaq bıliktegiler ataq pen qarjysyn alyp shyǵar. Bizdiń elimizdiń mádenıet salasynda bul qalyptasqan dástúrge aınala bastady ǵoı. Darynǵa kerek kezde qolǵabys kórsetip, demeý múldem joq. Tek jarty álemdi moıyndatyp shyqsan, elge oralǵanda mınıstr bastap áýejaıdan qarsy alady. Sosyn bul jeńiste bizdiń de zor úlesimiz bar dep bar jerde urandatyp júredi.
El astanasy Nur - Sultanda "Komık - kon" halyqaralyq kórmesine de ózimiz keldik. «Zolotoı Voın» jáne «Zolotoı voın Tomırıs» degen eki komıks kitabymyzdy ákeldik. Otyz myń danamen shyǵardyq. Barlyǵan osy astanadaǵy kórmede tegin tarattyq. Kóp qonaqtarǵa jetpeı qaldy. Ony da ózimizdiń tapqan qarajatymyzǵa shyǵardyq. Bilý úshin, basqa elderdegi áriptesterimiz jasap jatqan dúnıelermen tanysý úshin qaı qurlyqta qandaı kórme uıymdastyrylsa, sonda mindetti túrde baramyz. Ózimizdi tanystyramyz, ınvestorlar izdeımiz. Osylaısha qazaq rýhanııatyn jer júzine pash etiýge shapqylap júrmiz. Otyzymyzda orda buzarmyz degen úmittemiz.
Bekzat Myrzahmetov:
2016 jyldyń sońynda Qazaqstanǵa arnap Marvel komıksterin shyǵaratyn Salben Comics baspa úıimen kelissóz júrgizdik. Eki kitabymyz jarııalandy. Biraq úmitimiz aqtalmady. Josparymyz oryndalmady. Oqyrmandarymyz maqtady. Synshylyr qoldap retsenzııa jazdy. Biraq kitaptarymyzǵa suranys ortasha deńgeıde qaldy. Klassık jazýshylarymyzdyń kórkem shyǵarmalary eki-úsh myń danamen shyqsa da ótpeı jatatynyn bilesiz. Bizdiń de komıksterimiz sondaı jaǵdaıǵa tap bolaryn sezdik. Óıtkeni kitap bıznesinde jas avtorlarǵa arnaıy qoldaý kórmedik. Tanystarym bar, ózderiniń qarjysyna kitap shyǵarady, ózderi satady. Al, eldegi iri baspalar bolsa memlekettik tapsyryspen Úkimettiń qarjysyna oqýlyqtar daıyndaýdy negizgi kásipterine aınaldyrdy. Osyny kórip, basymyzdan kitap shyǵarýdaǵy sátsizdikti ótkizgen soń oılandyq. Tyǵyryqtan shyǵar jol izdedik.
Oılanyp -tolǵanyp, bar jaýapkershilikti óz moınymyzǵa aldyq. 3,5 mln teńge qarjy taýyp ózimizdiń startap jobamyz dep «Tengri Comics» baspamyzdy ashtyq. Birinshi aǵylshyn tildi naryqqa jol ashýdy maqsat ettik. AQSh kitap saýdasy tártibin jarty jyl saraladym. Bútkil qujattaryn oqydym. «Ár qazaq - meniń jalǵyzym» degen mátel maǵan erekshe unaıdy. Los-Andjeleste oqyp, qazir Gollıvýdte rejısser atanǵan, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna engenAıdı Aıdarbekovtyń qolǵabysyn erekshe sezindik. Ermek Batyr týraly komıks serııalarynyń alǵashqy bólimi daıyn bolǵanda Amazon platformasyna usyndyq.
AQSh standartaryna sáıkes tup - tura úsh aı Amazon talaptarynyń attestatsııasynan óttik. Óte qıyn ótkel. Súrinbeı óttik. 2018 jyldyń 24 qańtary biz úshin erekshe kún. Aǵylshyn tilindegi «Ermek the Batyr» serııasyn ComiXology jarııalady. Olarǵa daıyndaıtyn árbir kontentimiz 12 bólimnen turady. Ár bólim30 betti quraıdy. «Ermek The Batyr» komıks -hıkaıatynyń birinshi tomy osyndaı. Amazonmen jasasqan shartymyz boıynsha «Tengri Comics» baspasy aı saıyn bir serııa daıyndaýy tıis.
Saq patshaıymy Tomırıs hanshaıym Parsy patshasy Kırmen arasyndaǵy ańyzǵa negizdelgen «Zolotoı voın» komıks jobamyz da daıyn. Keleshegimiz jarqyn boldy degen senimdemiz. Bizdiń mıftik qazynamyzdyń qaınary tereńde. Álem estise qaıran qalar ǵalamat dúnıelerimiz jetkilikti. Rýhymyzdy jańǵyrtar shyǵarmalar jazýdy kózdeýdemiz. Biz jastar tarıhymyzdy dúnıejúzine tanytyp, jańǵyrtý paryzymyz. Shynyn aıtqanda osynyń barlyǵyn ózimiz jasap jatyrmyz. Qol ushyn sozǵan Úkimettik mádenıet mekemeleri joq. Tórtkúl dúnıe keń. Іzdene berseńiz nátıjege shyǵasyz. Ideıalarymyzǵa qarjy tabý úshin Kickstarter kraýdfandıng platformasymen iskerlik baılanysty jolǵa qoıdyq. Úlken álemnen ózimizge tıesili nesibeni taýyp otyrmyz.
Mádıbek, Bekzat ottaı janǵan oıly áńgimelerińizge rahmet. Qazaqta «taýdaı talap bergenshe, barmaqtaı baq ber»,- degen mátel bar. Ol ejelgi sóz. Sizderdiń taýdaı talaptaryńyz talantty qazaq jastaryna erekshe rýh berýde. Júre berseńizder, kóre berseńizder Baq ta izdegenge jolyǵady. Aq jol, baýyrlarym.
