Qazaqstandaǵy týrızmniń bolashaǵy qandaı?
ALMATY. 5 jeltoqsan. QazAqparat - Búkilálemdik týrıstik uıymynyń málimetterine qaraǵanda, 2012 jyly dúnıe júzinde 1 mıllıard adam ózge elderge saıahattap barsa, 5 mıllıard adam óz elindegi demalys oryndarynyń esigin ashqan. Álemdik ekonomıkanyń barynsha qarqyndy damýshy salasy sanalatyn týrızmniń dúnıejúzilik jalpy ishki ónimdegi úlesi 10,9 paıyzdy qurap, 3 trıllıon 500 mıllıard dollarǵa baǵalanýda. Bul álemdik ınvestıtsııanyń jıyntyq kóleminiń 7 paıyzyna teń. Bıyl bul kórsetkishter óspese, azaımaıdy dep josparlanyp otyr.
Qazaqstandyqtar byltyr ishki týrızm boıynsha 186 400 adamǵa ǵana qyzmet kórsetip, shetelge saıahattaýshylardyń ishinde tek Túrkııanyń ózine Qazaqstannan 380 myń 46 adam saıahattap barǵan kórinedi. Al qytaılyqtardyń málimetine qaraǵanda, bıyl alǵashqy jartyjyldyqta ǵana Shyńjań uıǵyr avtonomııalyq aýdanyna shetelden 22,25 mln. adam saıahattap baryp, odan olar 3,86 mlrd. dollar tabys tapqan. Al bul týrısterdiń 70 paıyzyn qazaqstandyqtar quraǵan kórinedi.
Qazir týrızm salasyndaǵy básekege qabilettilik reıtınginde Qazaqstan 140 eldiń ishinde 88-orynda tur. Ózge elderde Qazaqstannyń ımıdjin kóterýge 720 mıllıon teńge jumsalǵanymen, shetten keletin saıahatshylardyń sany konsaltıngtik kompanııalardyń baǵalaýynsha bıyl 16,2 paıyzǵa kemip ketken. Bul eń aldymen demalystyń joǵary quny, álsiz ınfraqurylym men qyzmet kórsetý sapasynyń tómendigine baılanysty bolyp otyr. Sondyqtan ózge elderde týrızmniń úlesi jalpy ishki ónimniń keminde 10 paıyzyn qurasa, Qazaqstanda bul 1 paıyzdan da tómen bolýda. Álemdik ekonomıkanyń qozǵaýshy kúshine aınalyp kele jatqan týrızmde Qazaqstanda ázirge eshqandaı ilgerileýshilik baıqalmaýda.
Máselen, HeadHunter kompanııasynyń zertteýine qaraǵanda, eńbek demalysyn maýsym aıyna deıin alǵan qazaqstandyqtardyń 46 paıyzy shetelde ótkizgen. Demalysyn maýsymnan jyl sońyna deıin josparlaǵandardyń 42 paıyzy da ony shetelde ótkizýge qyzyǵýshylyq bildirgen. Al qazaqstandyq kýrorttarǵa maýsymǵa deıin olardyń 11 paıyzy demalsa, odan keıin demalys alatyndardyń 22 paıyzy ǵana el ishinde bolýdy qup kórgen. Al shetelde demalýshylardyń árqaısysy onda 1-2 myń dollarǵa qarjy jumsaýǵa qaýqarly. Sondyqtan QR Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń sózine qaraǵanda, ishki týrızmdi damytý maqsatynda Qazaqstanda 2020 jylǵa deıin týrızm salasynda jańadan 100 myńnan astam turaqty jáne 200 myńǵa jýyq maýsymdyq jumys orny ashylmaq. Bul Astana, Almaty qalalary men Almaty, Ońtústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblystary men Kendirli jaǵajaı týrızm klasterleri jobalary boıynsha júzege aspaq. QR Syrtqy ister mınıstrliginiń habarlaýynsha, Qazaqstanda 2014 jyldan bastap 48 eldiń azamattaryna 15 kúnge, al 2015 jyldan bastap 30 kúnge deıin vızasyz júrip-turýyna múmkindik berilmek. Buǵan deıin Qazaqstan dıplomatııalyq tólqujatpen 56, 38 elmen sheteldik tólqujatpen, 16 elmen ulttyq tólqujatpen vızasyz júıe ornatylǵan bolatyn.
