Qazaqstanda munaı-gaz hımııa klasteri qalyptasyp keledi
ASTANA. KAZINFORM — Elimiz dástúrli shıkizattyq modelden bas tartyp, munaı-gaz hımııasy salasynda tereń óńdeýge jáne strategııalyq ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrýǵa kóshti. Bul týraly Energetıka mınıstrligi málim etti.
Osy baǵyttaǵy mańyzdy qadamdardyń biri — 2022 jyly Atyraýda iske qosylǵan jylyna 500 myń tonna polıpropılen óndiretin alǵashqy ıntegratsııalanǵan gaz-hımııalyq keshen — KPI zaýyty. Іske qosylǵaly beri munda 800 myń tonnadan astam ónim óndirildi. Onyń ishinde tek 2025 jyldyń ózinde 375 myń tonna polıpropılen shyǵarylǵan.
Qazirgi tańda KPI zaýyty ishki naryqtaǵy polıpropılenge degen suranystyń 83%-yn qamtamasyz etip otyr. Bul óz kezeginde ımportqa táýeldilikti edáýir azaıtýǵa múmkindik berdi.
Sonymen qatar, 2021 jyly Shymkentte jylyna 57 myń tonna metıl-tret-býtıl efırin óndiretin zaýyt iske qosyldy. Bul kásiporyn ishki naryqtyń suranysyn qamtamasyz etip qana qoımaı, eldiń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik berdi.
Qazirgi ýaqytta salanyń damýy strategııalyq jobalardy júzege asyrý arqyly jalǵasyp keledi. Bul jobalar Energetıka mınıstrliginiń erekshe baqylaýynda.
— Búginde jylyna 1,25 mln tonna polıetılen óndiretin zaýyttyń qurylysy qarqyndy júrgizilýde. Nysandy iske qosý 2029 jylǵa josparlanǵan jáne ol ekonomıka úshin asa mańyzdy. Sebebi qazirgi tańda elimizdegi polıetılenge degen ishki suranystyń 100%-y ımport arqyly qamtamasyz etilip otyr, — delingen habarlamada.
Sonymen qatar, jylyna 100 myń tonna alkılat óndiretin zaýyt 2027 jyly iske qosylady dep josparlanǵan. Qazir jobanyń qurylysy qarqyn alǵan.
Jobalaý satysynda taǵy eki iri óndiris bar: jylyna 800 myń tonna karbamıd shyǵaratyn keshen jáne 340 myń tonnaǵa deıin býtadıen óndiretin joba. Olardy iske qosý 2029 jylǵa josparlanǵan.
Aıta ketý kerek, polıpropılen men polıetılen — kúndelikti tutyný taýarlary men ónerkásip úshin myńdaǵan ónimge qajet negizgi materıaldar. Polıpropılen tamaq ónerkásibinde termotózimdi konteınerler men qaptamalardy óndirýde, medıtsınada — bir rettik ıne men maska jasaýǵa, avtokólik jáne qurylys salasynda — berik detaldar men ystyq sýmen jabdyqtaý úshin qubyrlar shyǵarýda keń qoldanylady.
— Al polıetılen ıkemdi qaptamalar, plenkalar, turmystyq hımııaǵa arnalǵan óte qatty konteınerler, kabel oqshaýlaý jáne gaz-ben sý qubyrlaryna arnalǵan uzaqmerzimdi qubyrlar jasaý úshin taptyrmaıtyn materıal sanalady. Bul polımerlerdiń otandyq óndirisin damytý tek ishki naryq qajettiligin jabýǵa ǵana emes, sonymen qatar jergilikti granýlalardan daıyn ónim shyǵaratyn júzdegen shaǵyn jáne orta kásiporyndarǵa shıkizat bazasyn qurýǵa múmkindik beredi, — dep habarlady vedomstvodan.
Osy bastamalardy júıeli qoldaý úshin Energetıka mınıstrligi 2024 jyldyń qazanynda 2030 jylǵa deıingi munaı-gaz hımııa ónerkásibin damytýǵa arnalǵan Jol kartasyn qabyldady.
Sonymen qatar, qazirgi tańda «Munaı-gaz hımııa ónerkásibi týraly» profıldi Zań jobasy ázirlenip jatyr. Jobalardy qajetti shıkizatpen qamtamasyz etý mehanızmderin zańnamalyq turǵyda bekitip, jańa óndiris baǵyttarynyń paıda bolýyna jáne Qazaqstanda tolyqqandy munaı-gaz hımııalyq klasterin qurýǵa negiz bolady.
Eske sala keteıik, 2026 jyly elimizde qandaı energııa nysandary iske qosylatynyn jazdyq.