Qazaqstanda qansha paıdaly qazba qory bar
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstannyń tutas aýmaǵy Batys Aýstralııa júıesi boıynsha geologııalyq barlaý jumystaryn júrgizýge ashyq. Bul týraly Ónerkásip jáne qurylys vıtse-mınıstri Iran Sharhan elordada GEOSCIENCE & EXPLORATION CENTRAL ASIA 2026 halyqaralyq geologııalyq forýmynda aıtty.
– Biz 2018 jyldan beri geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný salasynda reformalardy belsendi júrgizip kelemiz. Bul baǵytta aıtarlyqtaı ilgerileý bar. Qazir geologııalyq barlaýǵa jeke ınvestıtsııalar birneshe ese artqanyn kórip otyrmyz. Naqty sandarmen aıtsaq, búginde elimizde shamamen 3 myń jer qoınaýyn paıdalanýshy sýbekt bar, olar negizinen buryn barlaý júrgizilmegen aýmaqtarda jumys istep jatyr, – dedi vıtse-mınıstr.
Onyń aıtýynsha, reformanyń alǵashqy nátıjeleri geologııalyq barlaýǵa salynǵan ınvestıtsııalardyń 2,5 esege óskenin kórsetti – 2019-2024 jyldary bul kórsetkish 1 mlrd AQSh dollaryn quraǵan.
Ónerkásip mınıstrliginiń málimetinshe, qazirgi tańda Qazaqstannyń mıneraldyq-shıkizat bazasy shamamen 10 myń ken ornyn qamtıdy, onyń ishinde: 1 009 – qatty paıdaly qazbalar, 359 – kómirsýtekter, 3 700 – jalpy taralǵan paıdaly qazbalar jáne 4 931-y – jerasty sýlary.
Negizgi paıdaly qazbalar qoryna kelsek, elde 2,3 myń tonna altyn, 4,3 mlrd tonna munaı, 3,8 trln tekshe metr gaz, 33,5 mlrd tonna kómir jáne 26,7 mlrd tonna temir bar.
2025 jyly júrgizilgen geologııalyq barlaý jumystary nátıjesinde qorlar qaıta qaralyp, alǵash ret 17 ken orny memlekettik esepke alyndy. Eń iri ken oryndary arasynda Kókjon, Altynshoqy jáne Sámembet bar.
Osylaısha qor kólemi ulǵaıyp, altyn – 136 tonnaǵa, kúmis – 152 tonnaǵa, mys – 75 myń tonnaǵa jáne fosforıt – 1,3 mln tonnaǵa ulǵaıǵan.
Qazirgi tańda qatty paıdaly qazbalardy barlaýǵa shamamen 3 myń lıtsenzııa berilgen. Sonymen qatar Cove Capital (AQSh), Rio Tinto (Aýstralııa), Teck (Kanada), Fortescue (Aýstralııa), Barrick Gold (Kanada), First Quantum (Kanada), Ivanhoe (Kanada) sııaqty sheteldik taý-ken kompanııalary tartylǵan.
Aıta keteıik, jeltoqsan aıynda depýtattar kómirsýtekter men ýran salasyndaǵy jer qoınaýyn paıdalaný júıesin jetildirýge qatysty «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» QR kodeksine engizilgen túzetýlerdi maquldady.