Bir aptadan keıin Ertis ózeninde seń júre bastaýy yqtımal
PAVLODAR. KAZINFORM - Aýa raıyn boljaýshylar Ertis ózenindegi muzdyń júrýi shamamen 8 sáýirde bastalyp ketýi múmkin ekenin aıtady. Ol shamamen jeti-segiz kúnge ulasady.
Elimizdegi eń uzyn sý arterııasy – Ertis ózeninde muz kóbesiniń sógilip, seń júrý úderisi sońǵy jyldary erte bastalyp júr. Aýa raıyn boljaýshy mamandar norma boıynsha muzdyń júrýi shamamen 19 sáýirden bastalýy kerek ekenin aıtady. Deıturǵanmen keıingi jyldary qardyń jyldam erip, Ertis boıyna kóktem erte keletinine baılanysty tabıǵı faktorlar ózgergen.
- Bizdiń boljaýymyzsha, Pavlodar qalasynyń mańaıynda seńniń júrýi shamamen 8 sáýirde bastalyp, 15 sáýirge deıin jalǵasady. Ótken jyly ol 7 sáýirde bastalyp ketken. Bizden joǵary 200 shaqyrym jerde turǵan Jetijarda sál erterek bastalýy múmkin. Al tómengi aǵysta ornalasqan Ertis aýdany aýmaǵynda da sol shamada bolyp qalýy kerek. Negizi ózendegi sý tómengi jaǵynan bastap qatyp, joǵary jaǵynan bastap erıdi. Al Ertis ózenine Pavlodar qalasy mańynda jyly aǵys kelip qosylatynyn eskersek, bul tabıǵı jaǵdaı buzylady. Aýmaqta muz asa qata qoımaıdy. Kóktemde bul jerdiń muzy tez sógilip, aǵyp ketedi. Negizgi qaýip – arnanyń joǵary jaǵynan keletin muz qozǵalysy, - deıdi «Qazgıdromet» RMK oblystyq fılıalynyń ınjener-gıdrology Marına Mınchakevıch.
Ertis - negizi retteletin ózen. Arnanyń gıdrologııalyq rejımi sý qoımalarynyń kaskadymen retteledi. Olardyń negizgisi - shyǵystaǵy Shúlbi sý qoımasy. Shúlbiden qystyń tórt mezgilinde de sý jiberile beredi. Qazirgi ýaqytta sekýndyna 650 tekshe metr sý jiberilip jatyr. Onyń nátıjesinde Ertis sýy kún saıyn ortasha eseppen 1-3 santımetrge kóteriledi. Mamandar bul qalypty jaǵdaı dep esepteıdi, seńniń júrýine asa áser etpeıdi. Deıturǵanmen keı jaǵdaıda ózen arnasynyń tar jáne taıaz jerlerinde muzdar kepteletin bolsa, ol sý deńgeıiniń qaýipti deńgeıge deıin kóterilýine yqpal etip, eldi mekenderdi, jaıylymdardy, joldardy jáne ınfraqurylymdy sý basý qaýpin týdyrady. Bir jyldary Maı aýdanynda sondaı oqıǵa bolǵan. Onyń ústine sáýir aıynyń ortasyna taman Shyǵys Qazaqstandaǵy sý qoımalarynyń barlyǵy ashylyp, Ertis ózenine negizgi sý bosatý sharasy bastalady. Jyldamdyǵy sekýndyna 3600 tekshe metrge deıin jetetin mol sý jetkenshe ózendegi muzdar aǵyp ketýi tıis.
«Qazgıdromet» mamandary osy aptada Pavlodar oblysyn aýmaǵynda aýa temperatýrasy +20 gradýsqa deıin kóteriletinin boljap otyr.
Buǵan deıin jergilikti turǵyndar Ertis ózeniniń jyly aǵysy munaı ónimderimen lastanýy múmkin aıtyp, dabyl qaqqan bolatyn.
Deıturǵanmen Pavlodar oblysy boıynsha ekologııa departamentiniń mamandary Ertiske quıatyn «Teplaıa techenıe» saǵasynan alynǵan synamany zerthanalyq synaqtan ótkizip, ózen sýy taza degen qorytyndy shyǵardy.