10 naýryz. Tulǵalar týǵan kún
Búgin, ıaǵnı 10 naýryzda tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.
ESІMDER
79 jyl buryn (1947) ІCTMD dástúrli mýzyka jáne bı boıynsha halyqaralyq keńestiń elshisi Dúısen Qorabaıuly QASEIІNOV dúnıege keldi.
Qurmanǵazy atyndaǵy memlekettik óner ınstıtýtyn bitirgen. Eńbek jolyn Qazaq radıosy men televızııasy kameralyq orkestriniń ártisi bolyp bastady. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasynyń aǵa oqytýshysy, Mehıko fılarmonııasy orkestriniń ártisi, Almaty memlekettik konservatorııasy dotsentiniń mindetin atqarýshy, skrıpka kafedrasynyń meńgerýshisi boldy. 1984-1987 jyldary — Qazaqstan Kompartııasy OK nusqaýshysy. 1987-1997 jyldary — Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty konservatorııasynyń rektory. 1997-2002 jyldary — QR bilim jáne mádenıet mınıstrliginde mádenıet departamentiniń dırektory, Bilim, mádenıet jáne densaýlyq saqtaý mınıstrliginde mádenıet komıtetiniń tóraǵasy, mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginde mádenıet komıtetiniń tóraǵasy, vıtse-mınıstr. 2002-2003 jyldary — «Degdar» gýmanıtarlyq qorynyń prezıdenti. 2003-2004 jyldary — QR Mádenıet mınıstri. 2004-2008 jyldary QR SІM erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi Qazirgi qyzmetinde 2018 jyldyń mamyr aıynan bastap. Professor. Qazaqstan ónerine eńbek sińirgen qaıratker, «Tarlan» syılyǵymen marapattalǵan. «Qurmet», «Parasat», Reseıdiń «Dostyq», Polshanyń «Polıak mádenıetine sińirgen eńbegi úshin» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
58 jyl buryn (1968) Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik kiris komıteti Jambyl oblysy boıynsha Memlekettik kiris departamentiniń basshysy Tólegen Qapsalyquly SÁRSEMBAEV dúnıege keldi.
Túmen oblysynda (Reseı Federatsııasy) dúnıege kelgen. Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtyn aýyl sharýashylyǵyn josparlaý mamandyǵy boıynsha (1991), H.A. ıAssaýı atyndaǵy Memlekettik halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetin zańger mamandyǵy boıynsha (2004) jáne S. Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıtetin (2017) bitirgen.
Eńbek joly: Almaty zooveterınarlyq ınstıtýtynyń Aqsaı oqý-tájirıbe sharýashylyǵynda býhgalter (1991-1992); Almaty zooveterınarlyq ınstıtýtynyń Aqsaı oqý-tájirıbe sharýashylyǵynyń josparlaý-ekonomıkalyq bóliminiń meńgerýshisi (1992-1993); Almaty qalasy boıynsha Memlekettik qarjylyq baqylaý komıteti basqarmasynyń baqylaýshy-aýdıtory, aǵa baqylaýshy-aýdıtory, bas baqylaýshy-aýdıtory (1993-1994); Almaty oblysy boıynsha Memlekettik qarjylyq baqylaý komıteti basqarmasynyń bas baqylaýshy-aýdıtory, bólim bastyǵynyń orynbasary, qarjy-nesıe organdarynyń aýdıti jáne valıýtalyq baqylaý bóliminiń bastyǵy (1994-1998); Almaty qalasy Túrksib aýdany boıynsha Salyq komıtetiniń bas salyq ınspektory, sektor meńgerýshisi, zańdy tulǵalardy aýdıtteý sektorynyń meńgerýshisi (1998-2000); Almaty qalasy Túrksib aýdany boıynsha Salyq komıteti tóraǵasynyń orynbasary (2000-2002); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń Salyq kodeksi boıynsha Almaty qalasy Bostandyq aýdany boıynsha Salyq komıteti tóraǵasynyń orynbasary (2002-2005); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń Qyzylorda oblysy boıynsha Salyq komıtetiniń tóraǵasy (2005-2008); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń Almaty qalasy Túrksib aýdany boıynsha Salyq basqarmasynyń basshysy (2008-2009); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń Jambyl oblysy boıynsha Salyq departamentiniń basshysy (2009-2013); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Salyq departamentiniń basshysy, Óskemen (2013-2014); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń Pavlodar oblysy boıynsha Salyq departamentiniń basshysy, Pavlodar (2014); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik kiris komıtetiniń Pavlodar oblysy boıynsha Memlekettik kiris departamentiniń basshysy, Pavlodar (2014-2017); Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Bóbek» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý ortalyǵy» memlekettik kásipornynyń bas dırektorynyń orynbasary, Almaty (2017); Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary (2017-2018); Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary (2018-2019); Qazaq medıtsınalyq úzdiksiz bilim berý ýnıversıteti rektorynyń keńesshisi (2019); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik kiris komıtetiniń Almaty oblysy boıynsha Memlekettik kiris departamentiniń basshysy (2019-2020); Almaty oblysy ákiminiń apparat basshysy (2020-2023); Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń keńesshisi (2023-2024); Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń apparat basshysy (2024-2025).
2025 jyldyń mamyr aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.
53 jyl buryn (1973) Astana qalasy sotynyń tóraǵasy Aıdar Áskerbekuly SMAǴULOV dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan.
Eńbek joly: Petropavl qalalyq sotynyń sýdıasy (2003); Petropavl qalasynyń № 2 sotynyń sýdıasy; M.Jumabaev aýdanynyń aýdandyq sotynyń tóraǵasy; Soltústik Qazaqstan oblystyq sotynyń sýdıasy; Soltústik Qazaqstan oblystyq sotynyń azamattyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy (2017-2023 jj.).
2026 jyldyń naýryz aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.
44 jyl buryn (1982) qazaqstandyq kásipker jáne metsenat Ǵalymjan Shahmardanuly ESENOV dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. «Eýrazııalyq naryq ınstıtýty» Ekonomıka jáne basqarý akademııasyn «Ekonomıka jáne menedjment» mamandyǵy boıynsha bitirgen.
Eńbek joly: «Altyn dán» agroónerkásip kesheninde jabdyqtardy paıdalaný jáne janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etý bóliminiń meńgerýshisi (1999-2002); «Altyn dán» dırektorynyń orynbasary (2002-2003); «Seımar» ınvestıtsııalyq tobynyń joba jetekshisi (2003-2007); Delta Bank dırektorlar keńesiniń tóraǵasy (2007-2011); «KNG Finance» JShS bas dırektory (2011-2013); «ATFBank» AQ Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy (2013-2020); «Qazfosfat» JShS baqylaý keńesiniń tóraǵasy (2018-2021); «First Heartland Jusan Bank» AQ Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy (2023 jyldan bastap).
103 jyl buryn (1923-1988) kınorejısser, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Sultanahmet Qońyrqojauly QOJYQOV dúnıege keldi.
Taraz qalasynda týǵan. Soǵystan oralǵannan keıin merzimdi basylymdarda karıkatýralary men saıası taqyryptaǵy sýretterin jarııalaı bastaǵan. Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń rejısserlik fakýltetin bitirgen soń, 1952 jyldan «Qazaqfılm» kınostýdııasynda rejısser, kórkemdik jetekshi bolyp istegen. 1955 jyly óziniń stsenarııi boıynsha, jas urpaq tárbıesi máselesin qozǵaıtyn «Ana men bala» atty tuńǵysh kórkem fılmin túsirgen. Tarıhı jáne zamanaýı taqyryptarda «Biz Jetisýdanbyz», «Eger bizdiń árqaısymyz», «Shyńdaǵy shynar» fılmderin, 1970 jyly óziniń basty jumysy — «Qyz Jibek» fılmin qoıǵan. 1985 jyly Qajymuqan jaıly «Bizdi tanyp qoıyńdar» kórkem fılmin túsirgen. «Qyzyl Juldyz» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
90 jyl buryn (1936-2004) Qazaqstannyń saıası jáne qoǵam qaıratkeri, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor Erik Maǵzumuly ASANBAEV dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynyń Amangeldi aýdanynda týǵan. S. M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), KSRO Ǵylym jáne tehnıka jónindegi memmlekettik komıteti janyndaǵy Halyq sharýashylyǵyn basqarý ınstıtýtyn, Máskeý qarjy ınstıtıtýynyń aspırantýrasyn bitirgen. 1958-1959 jyldary Qazaq KSR Qarjy mınıstrliginiń ekonomısi. 1959-1960 jyldary S. M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń oqytýshysy. 1960-1963 jyldary Máskeý qarjy ınstıtıtýtynyń aspıranty. 1964-1967 jyldary Qazaq KSR Memlekettik josparlaý komıteti janyndaǵy Josparlaý jáne normatıvtik ǵylymı-zertteý ekonomıkalyq ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi. 1967-1973 jyldary — Qazaq KSR Memlekettik josparlaý komıtetiniń bólim bastyǵy. 1973-1975 jyldary Qazaq KSR Qarjy mınıstriniń orynbasary. 1975-1979 jyldary Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń bólim meńgerýshisi, is basqarýshysynyń orynbasary. 1979-1983 jyldary — Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıteti saýda, josparlaý jáne qarjy organdary bóliminiń, saýda jáne turmystyq qyzmet kórsetý bóliminiń meńgerýshisi. 1983-1986 jyldary Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi is basqarýshysynyń orynbasary. 1986-1988 jyldary Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıteti ǵylym jáne oqý oryndary bóliminiń, ekonomıka bóliminiń meńgerýshisi. 1988-1989 jyldary Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi tóraǵasynyń orynbasary. 1989-1990 jyldary — Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń hatshysy — Áleýmettik-ekonomıkalyq damý máseleleri jónindegi komıssııanyń tóraǵasy. 1990-1991 jyldary Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń tóraǵasy. 1991-1996 jyldary — Qazaq KSR-iniń vıtse-prezıdenti. 1996-2000 jyldary — Qazaqstan Respýblıkasynyń Germanııa Federatıvtik Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi. 2000 jyly zeınet demalysyna shyqqan. «Qurmet belgisi», «Otan», ekinshi dárejeli «Barys» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
81 jyl buryn (1945-2017) akter, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq ártisi Quman Nurmaǵanuly TASTANBEKOV dúnıege keldi.
Almaty oblysynda týǵan. Almaty memlekettik óner ınstıtýtyn (T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy) bitirgen. M. Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń akteri. Onyń alǵash oınaǵan róli — «Qyz Jibek» fılmindegi Tólegen. Budan keıin «Mahambet», «Aǵam meniń», «Erekshe kún», «Aqqýlar ushyp keledi», «Mahabbat jańǵyryǵy», «Aǵama arnalǵan qalyńdyq», «Qarasha qazdar qaıtqanda», «Provıntsııalyq hıkaıa», «Alań sheti», «Órnek» fılmderine tústi. Teatr sahnasynda Qasym, Qulbek (Sh. Aıtmatov «Ana — Jer-ana» men «Aq kemesi»), Álibek, Narsha, Abyz, (M. Áýezov «Aıman — Sholpan», «Qaragóz», «Eńlik — Kebek»), Táńirbergen (Á. Nurpeıisov «Qan men ter»), Jan (O. Bókeev «Qulynym meniń»), Aıdar (M. Áýezov pen L. Sobolev «Abaı»), Mazdaq (M. Shahanov «Senim patshalyǵy»), Orest (L. Dıýrko «Elektra, súıiktim meniń»), Florıdor (F.Erve «Túlki Bıkesh»), Farhad (Nazym Hıkmet «Farhad — Shyryn») sekildi ár alýan rólderdi oryndap, qyzǵylyqty minez-keıipter jasady. «Qurmet» ordenimen marapattalǵan.