Zýmerler jumystan tek aqsha emes, maǵyna izdeıdi - psıholog
ASTANA. KAZINFORM – Qazirgi jastardyń ómirge, jumysqa jáne qoǵamǵa degen kózqarasy aldyńǵy býynnan aıtarlyqtaı ózgeshe. Olar turaqtylyqtan buryn erkindikke, psıhologııalyq jaılylyqqa jáne ómir sapasyna kóbirek mán beredi. Otbasy psıhology Erjan Myrzabaev BIZDIÑ ORTA podkastynda qazirgi jastardyń nege jumysty jıi aýystyratynyn jáne urpaqtar arasyndaǵy túsinispeýshilik neden týyndaıtynyn túsindirdi.
Mamannyń aıtýynsha, qazirgi qoǵamda jıi aıtylatyn «zýmerler» uǵymy shamamen 1997–2012 jyldary týǵan býynǵa qatysty qoldanylady.
– Buryn bul býynǵa asa kóp nazar aýdarylmady. Olar oqýshy, jasóspirim edi. Al qazir eseıip, eńbek naryǵyna aralasyp, qoǵamda óz oıyn ashyq aıtatyn belsendi býynǵa aınaldy. Sondyqtan bul býyn týraly áńgime de jıileı bastady, – dedi psıholog.
Onyń sózinshe, zýmerler – ınternet, smartfon jáne áleýmettik jelimen birge ósken alǵashqy býyn.
– Biz tehnologııany keıin úırendik. Al olar gadjetpen birge ósti. Sondyqtan tehnologııany óte erkin qoldanady. Áleýmettik jeli arqyly olar ózin tek jaqyn ortasymen emes, búkil álemmen salystyrady. Sonyń áserinen olardyń dúnıetanymy da ózgerdi. Qazirgi jastar ózin jahandyq qoǵamnyń bir bóligi retinde sezinedi, – deıdi maman.
Psıholog qazirgi jastardyń jumysqa degen kózqarasy da ózgeshe ekenin aıtady.
– 1980–1990 jyldary ósken býyn úshin turaqty jumys pen tabys mańyzdy boldy. Sebebi olar ekonomıkalyq qıyndyqtardy, daǵdarysty kórdi. Al qazirgi jastar ondaı kezeńdi bastan ótkermegen. Sondyqtan olar jumystan tek aqsha emes, maǵyna izdeıdi. Eger jumys unamasa, esh qınalmaı basqa salaǵa aýysa salady nemese jumystan ketedi, – dedi Erjan Myrzabaev.
Sarapshynyń pikirinshe, dál osy aıyrmashylyq urpaqtar arasyndaǵy túsinispeýshilikke sebep bolyp otyr.
– Úlken býyn balalaryn «oqymasań, jumyssyz qalasyń», «kún kóre almaısyń» degen qorqynyshpen tárbıeledi. Óıtkeni olar muny óz ómirinde kórdi. Al zýmerler ondaı qıyndyqtardy bastan ótkermegendikten, mundaı sózderdi tarıhı oqıǵa sııaqty qabyldaıdy. Sondyqtan bul motıvatsııa olarǵa áser etpeıdi, – deıdi ol.
Psıhologtyń aıtýynsha, qazirgi jastar úshin basty qundylyq – erkindik.
– Olar jeke shekarasyna, psıhologııalyq jaılylyǵyna kóbirek mán beredi. Keıde úlken býyn muny egoızm dep qabyldaýy múmkin. Biraq bul – qazirgi jastardyń ómirge degen jańa kózqarasy, – dep túıindedi maman.
Aıta keteıik, mamandar ata-analarǵa balalardyń áleýmettik jelidegi qaýipsizdigin baqylap, ınternettegi belsendiligine únemi nazar aýdarýǵa keńes beredi.
