Zıratty búldirgender qandaı jazaǵa tartylady
ÓSKEMEN. KAZINFORM – Keıingi jyldary Shyǵys Qazaqstanda zırattardy búldirý derekteri azaıǵanymen, osyndaı quqyq buzýshylyq jasaǵandar áli de tirkelip jatyr. Keıbir jaǵdaılarda polıtseıler kinálilerdi anyqtaı almady. Bul materıalda Kazinform tilshisi óńirdegi zırattarǵa vandalızm jasaǵandar jaıly jáne olarǵa qandaı jaýapkershilik kózdelgeni týraly málimet jınap kórdi.
Qorshaýdy búldirip, temirdi urlaǵan
Byltyr Óskemen mańyndaǵy birqatar zıratta vandalızm faktileri tirkeldi. Sonyń biri – qala mańyndaǵy pravoslav zıratynda bolǵan-tuǵyn. Jergilikti bloger Anton Knıazev zırattaǵy búlingen qorshaýlar men urlanǵan temirlerdi vıdeoǵa túsirip, polıtsııaǵa habar bergen.
– Dál janynan ótip bara jatyp kórip qaldym. Vandaldar paıda bolypty. Jol jıeginde saıraǵan izi jatyr. Shynjyrdy úzý múmkin emes bolatyn, ony da julyp áketipti, - dedi ol.
Atalǵan fakti boıynsha QR Qylmystyq Kodeksiniń 188-baby 1-bóligine sáıkes sotqa deıingi tergeý bastalǵanymen, kináliler anyqtalmady. Ol kezeńde mundaı qylmys úshin 1 000 AEK-ke deıin aıyppul salý nemese múlkin tárkileý arqyly úsh jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy kózdelgen edi.

Al Ablaketka mańyndaǵy zıratty búldirý deregi boıynsha 23 jáne 30 jastaǵy eki azamat kúdikti dep tanylyp, keıin ekeýi de óz kinásin moıyndady.
Óńir turǵyndaryn zırattardy qorlaý faktileri alańdatyp otyr. Olar mundaı qadamǵa barǵandar qatań jazaǵa tartylýy tıistigin aıtty.
– Qorqynyshty jaǵdaı bul. Zırat mańyndaǵy temir-tersekke kózi túsip, sony satý arqyly paıdaǵa kenelemin degen adam kez kelgen áreketke barýy múmkin. Ustalǵandardyń betin jasyrmaı, kópshilikke kórsetip, tanystyrsa ǵoı, - deıdi Samar aýdanynyń turǵyny Aıajan Ǵazızova.
Zırattardy kútip-ustaýǵa kim jaýapty
Óskemen qalalyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń málimetinshe, qala aýmaǵyndaǵy 12 zırat kommýnaldyq mekemeniń balansynda tur. Merdiger uıymdar tazalyqty saqtaý, qoqys shyǵarý, qar tazalaý, qorshaýlardy jóndeý jáne aýmaqty táýlik boıy kúzetý jumystaryn atqarady.
Qala aýmaǵyndaǵy zırattar:
1. Shmelog log kenti aýdanyndaǵy zırat;
2. Ablaketka kentine qarasty Geologııalyq kóshesindegi aýdandyq zırat;
3. Ablaketka kentindegi Stanıslavskıı kóshesi aýdanyndaǵy zırat;
4. Jańa Sogra kenti aýdanyndaǵy zırat;
5. Gerasımovka kenti aýdanyndaǵy zırat;
6. Zaşıta-2 beketi aýdanyndaǵy zırat;
7. Jańa Ahmer aýyly aýdanyndaǵy zırat;
8. Eski Ahmer aýyly aýdanyndaǵy zırat;
9. Samsonovka aýyly aýdanyndaǵy zırat;
10. Menovnoe kenti aýdanyndaǵy pravoslav zıraty;
11. Menovnoe kenti aýdanyndaǵy musylman zıraty;
12. Jylandy kenti aýdanyndaǵy zırat.
Depýtattar júrgizgen tekseris barysynda keıbir zırattarda qoqys shyǵarý men eski aǵashtardy kesý qajettigi anyqtalǵan. Bul aqparat tıisti bólimderge joldandy.

Vandaldarǵa jaza qatań
ShQO Polıtsııa departamenti bastyǵynyń orynbasary Serik Manapov vandalızm áreketiniń saldaryna toqtaldy.
– Vandalızm – memleket qorǵaıtyn tarıhı-mádenı mura obektilerin, tarıh jáne mádenıet eskertkishterin, tabıǵı nysandardy jazýlarmen, sýrettermen nemese ımandylyqqa qııanat jasaıtyn ózge de árekettermen qorlaý. Bul úshin 100-den 200 AEK-ke deıingi mólsherde aıyppul salýǵa ne 160 saǵatqa deıin qoǵamdyq jumystarǵa tartýǵa nemese 50 táýlikke deıingi merzimge qamaýǵa alynady. Keıingi jyldary óńirde zırattardy qorlaý faktileri azaıdy. Tártip saqshylary qoǵamdyq tártipti saqtaý maqsatynda profılaktıkalyq jumystardy turaqty túrde júrgizip keledi, - dedi ol.
P/s: Óńirde zırattardy qorǵaý máselesi ózektiligin joǵaltpaı otyr. Mamandardyń pikirinshe, aıyppul men qoǵamdyq jumystar – mundaı quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alýdyń bir tetigi. Sonymen qatar zırattardyń jaı-kúıi jergilikti atqarýshy organdar men turǵyndardyń turaqty baqylaýynda bolýy tıis.
Buǵan deıin belgisiz bireýler Atyraý mańyndaǵy zıratty zaqymdaǵanyn jazǵanbyz.