Jylamaý úshin ne isteý kerek - The New York Times
ASTANA. QazAqparat - Jylaý - adam qýanǵanda, kúızelgende nemese qaıǵyrǵanda bolatyn tabıǵı protsess. Degenmen, ondaı kezderi jylamaǵandy jón sanasańyz, kóz jasyn qalaı toqtatýǵa bolady? The New York Times basylymynda jarııalanǵan maqalada avtor osy suraqqa jaýap berýge tyrysady.
«Jylaý tabıǵı protsess bolǵanymen, kópshiligimiz basqa adamdarǵa kóz jasymyzdy kórsetkimiz kelmeıdi. Mundaı jaǵdaıda ne isteýge bolady?» deıdi maqalada. Bul rette avtor «Why Only Humans Weep: Unravelling the Mysteries of Tears» (Nege adamdar ǵana jylaıdy: kóz jasynyń qupııasy) atty kitapta adam jylaǵanda daýys nemese jas shyǵaratyny jazylǵanyn aıtady.
«Nıderlandydaǵy Tılbýrg ýnıversıtetiniń klınıkalyq psıhologııa professory Vıngergets náresteler daýys shyǵaryp jylaıtynyn aıtty. Janýarlarda da solaı. Keıin adam óse kele jas shyǵaryp jylaıtyn bolady. Onyń aıtýynsha, biz jylaǵanda emotsıonaldy stımýl mıǵa belgi jiberedi jáne sodan keıin kózimizden jas shyǵady. Balalar men náresteler dene jaraqatynan nemese bir jeri aýyrǵannan jylaıdy. Eresekter olaı emes»,- dep jazady avtor.
Maqalada aıtylǵandaı, Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń psıhıatrııa jáne psıhologııa kafedrasynyń dotsenti Loren Bylsma adamdy jylatatyn jaǵdaılarda mıǵa belgi jiberetin emotsıonaldy stımýldy shekteýge bolatynyn jetkizgen. «Mysaly, sizdi jylatýy múmkin jaǵdaıdy aldyn ala elestetip, eń jaman stsenarııdi oıyńyzda oınatyp kórýge bolady» - depti dotsent. Al eger kóp adam jınalǵan jerde jylasańyz, kóz jasyńyzdy toqtatýdyń birneshe joly bar.
Vashıngtondaǵy dene tili ınstıtýtynyń mamandary kóz jasyn toqtatýǵa bolatyn joldardy atady. Birinshiden, tilińizdi tańdaıyńyzǵa qatty tıgizińiz. Ekinshiden, bettiń bulshyq etterin bosańsytýǵa bolady. Úshinshiden, tereń demalyńyz. Tórtinshiden, bas barmaq pen suq saýsaq arasyndaǵy terini shymshýǵa bolady»,- dep jazylǵan maqalada.
