«Jýsan» operatsııasy boıynsha oralǵan 572 balany ońaltý tájirıbesi talqylandy
ASTANA. KAZINFORM — Jenevada BUU Adam quqyqtary jónindegi keńesiniń 63-sessııasy men BUU Bala quqyqtary jónindegi komıtetiniń 101-sessııasy aıasynda «Bilim berý — qaqtyǵys aımaqtarynan oralǵan balalardy qoǵamǵa reıntegratsııalaýdyń negizgi quraly» atty is-shara ótti.
Kezdesý balalardyń qoǵamdaǵy tolyqqandy ómirge oralýyna yqpal etetin bilim berýdiń, psıhoáleýmettik qoldaýdyń jáne vedomstvoaralyq ózara is-qımyldyń róline arnaldy.
Talqylaý barysynda Qazaqstannyń «Jýsan» jáne «Rýsafa» gýmanıtarlyq operatsııalary aıasynda jınaqtaǵan praktıkalyq tájirıbesine basa nazar aýdaryldy. Osy kúsh-jigerdiń nátıjesinde qarýly qaqtyǵys aımaqtarynan 572 bala elge qaıtarylyp, olardy ońaltý men odan ári súıemeldeýdiń keshendi júıesi uıymdastyryldy.
Kezdesýdi ashqan Syrtqy ister mınıstrliginiń Erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi Alýa Nadırkýlova repatrıatsııanyń ózi balanyń beıbit ómirge oralý úderisin aıaqtamaıtynyn atap ótti. Balalardy qoǵamǵa tabysty qaıta kiriktirý memlekettik organdardyń, pedagogterdiń, psıhologterdiń, áleýmettik qyzmetterdiń, azamattyq qoǵam men halyqaralyq áriptesterdiń úılesimdi jumysyn talap etedi. Bul rette qabyldanatyn sheshimderdiń ózeginde ár balanyń jeke qajettilikteri men eń úzdik múddeleri turýy tıis.
Sonymen qatar elge oralǵan balalarmen jáne olardyń otbasylarymen jumys isteýdiń praktıkalyq tájirıbesi tanystyryldy. Qazaqstandyq tájirıbe mekteptiń tek bilim alatyn oryn ǵana emes, sonymen qatar balanyń áleýmettenýine, áleýmettik baılanystaryn qalpyna keltirýine jáne ózin qoǵamnyń bir bóligi retinde sezinýine yqpal etetin mańyzdy orta ekenin kórsetedi.
BUU Bas hatshysynyń orynbasary — Bas hatshynyń Balalar jáne qarýly qaqtyǵystar máseleleri jónindegi arnaıy ókili Vanessa Freızer beıneúndeýinde qarýly qaqtyǵystardan zardap shekken balalardy qorǵaý, qalpyna keltirý jáne qoǵamǵa reıntegratsııalaýdyń negizgi quraldarynyń biri retinde bilim berýdiń mańyzyn atap ótti.
ıÝNISEF ókili Tasha Djıll elge oralyp jatqan balalardy, eń aldymen, qarýly qaqtyǵystan zardap shekken, otbasynyń qoldaýyna, bilim alýǵa, psıhoáleýmettik kómekke jáne uzaq merzimdi súıemeldeýge muqtaj balalar retinde qarastyrý qajettigine nazar aýdardy.
Pikirtalasqa qatysýshylar tabysty reıntegratsııanyń negizgi sharttaryn atap kórsetti. Olardyń qatarynda balany elge oralǵannan keıin uzaq merzimdi súıemeldeý, sapaly bilimge qoljetimdilikti qamtamasyz etý, otbasymen jáne jergilikti qoǵamdastyqpen jumys júrgizý, sondaı-aq stıgmatızatsııa men áleýmettik oqshaýlanýdyń aldyn alý bar.
Іs-shara Qazaqstannyń bilim berýdi beıbitshilikti, toleranttylyqty jáne áleýmettik kirigýdi nyǵaıtý quraly retinde ilgeriletý jónindegi dáıekti jumysynyń jalǵasy boldy. 2023 jylǵy qyrkúıekte Qazaqstannyń Ortalyq Azııanyń basqa memleketterimen birlesken bastamasy boıynsha BUU Adam quqyqtary jónindegi keńesi «Árbir balaǵa beıbitshilik pen toleranttylyq múddesinde sapaly bilim berýdi qamtamasyz etý» atty 54/5 qarardy daýys berýsiz qabyldady.
Qazaqstan bul kún tártibin BUU alańdarynda, sonyń ishinde Bas Assambleıanyń 81-sessııasy aıasynda odan ári ilgeriletýge nıetti. Bul rette qarýly qaqtyǵystardan zardap shekken balalardy qoǵamǵa reıntegratsııalaýdaǵy jáne olardyń ornyqty bolashaǵyn qamtamasyz etýdegi bilim berýdiń róline erekshe nazar aýdarylatyn bolady.
