Júrektiń ıshemııalyq aýrýyna temeki shegetinder jıi shaldyǵady- kardıolog
ALMATY. QazAqparat- Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI dárigeri, medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty Gúlnar Úderbaeva QazAqparat tilshisine júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń damý faktorlary men sımptomdary týraly aıtyp berdi.
Júrektiń ıshemııalyq aýrýy – bul mıokardtyń-júrek bulshyqetteriniń qanmen qamtamasyz etilýiniń jetkiliksizdigi. Oǵan ártúrli dárejedegi koronarlyq arterııalardyń aterosklerozy sebep bolady.
Kardıolog dárigerdiń aıtýynsha, júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń damýynda holesterın deńgeıiniń joǵarylaýy sekildi faktorlar oryn alyp, aterosklerozdyń damýyna áser etedi jáne júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń bolý qaýpin 2-5 esege arttyrady.
«Arterııalyq qan qysymynyń joǵarylaýy júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń damý yqtımaldyǵyn 2-6 esege arttyrady. Al, temeki shegý 1,5-6 esege joǵarlatady. Gıpodınamııa men semizdik —belsendi ómir súretinderge qaraǵanda dene qımyly az adamdardyń júrektiń ıshemııalyq aýrýyna shaldyǵýy 3 esege joǵary bolady. Qant dıabeti ıshemııalyq aýrýǵa shaldyǵý qaýpin 2-4 esege arttyrady»,-deıdi Gúlnar Úderbaeva.
Júrektiń ıshemııalyq aýrýy kezinde durys tamaqtaný qajet.Taǵamnyń quramynda aqýyz, maılar, kómirsý, mıkroelementter bolǵan abzal. Holesterın, maı men tuzy az ónimderdi paıdalanǵan jón.
Sonymen qatar, dárger as mázirine erekshe nazar aýdarý kerektigin tilge tıek etti.
Atap aıtsaq:
- teńiz taǵamdary men kókserke, nálim, alabuǵany sııaqty balyq túrlerin;
- ósimdik maıy qosylǵan kez kelgen kókónis salattaryn;
- maısyz et túrleri – kúrketaýyq, jas sıyr, qoıan etterin;
- ashyǵan sút ónimderi – maılylyǵy tómen aıran, qaımaq, irimshik, sonymen qatar kez kelgen qatty jáne jumsaq tuzsyz jáne aşy emes irimshikter;
- kez kelgen jemis-jıdekter jáne olardan jasalǵan taǵamdar;
- jumyrtqanyń sarysy – aptasyna keminde 4 danadan aspaýy tıis, bódene jumyrtqasy – aptasyna keminde 5 danadan artyq emes;
- jarma jáne kúrishten basqa, kez kelgen botqa túrlerin qosýdy usynady.
Kardıolog et, balyq, kondıter ónimderin, qant, jarma men kúrishten jasalǵan taǵamdar, aşy jáne tuzdalǵan taǵamdar, sondaı-aq shokolad, kofe, kakaony tutynýdy azaıtý kerektigin aıtty.
«Júrektiń ıshemııalyq aýrýynda kúnine 5-7 ret tamaqtanǵan durys. Júrek jumysy jaǵynan bolatyn azdaǵan ózgeristerge kóńil aýdarǵan jón. Mysaly, álsin-álsin qol, jaýyryn nemese moıynǵa beriletin keýde artynda, keýdeniń sol jaq jartysynda paıda bolatyn aýyrýdyń sezilýi, keýdeniń qysýy men aýanyń jetispeýshiligi, jalpy álsizdik, sondaı-aq keýdeniń syzdap aýyrýy, júrektiń aınýy men qusý bul júrek aýrýynyń sımptomdary»,-deıdi kardıolog.
