Júrek aýrýlarynan qalaı saqtanýǵa bolady - maman keńesi

"Qan túzilýi júıesiniń barlyq aýrýlaryn birneshe topqa bólýge bolady: qan aınalymynyń buzylýy - gıpertonııa; qan tamyrlarynyń zaqymdanýy - ateroskleroz, qan tamyrlarynyń keńeıýi; júrektiń zaqymdanýy - revmatızm, mıokardıt. Eresek adamdardyń qan aınalymy júıesi aýrýlarymen syrqattanýynyń qurylymynda gıpertonııalyq aýrý, júrektiń ıshemııalyq aýrýy, tserebrovaskýlıarlyq aýrýlar basym bolyp keledi", - dedi bólim basshysy.

Onyń dereginshe, qan aınalymy aýrýy ólim-jitim sebepteriniń tiziminiń aldynda turatyn patologııa úshtiginde birinshi oryn alady. Qan júrý júıesi jumysynyń buzylý spektri óte keń, ol júrekpen jáne qan tamyrlarymen bolatyn túrli problemalardy qamtıdy. Kóp jaǵdaıda mundaı aýrýlardyń damý sebepteri salaýatty ómir saltyn ustanbaýdan, tuqym qýalaıtyn aýrýlarǵa beıimdilikten, qorshaǵan ortanyń lastanýynan bolady.

"Densaýlyq kórsetkishteri men qorshaǵan ortanyń jaı-kúıi arasyndaǵy sebep-saldarlyq baılanystardy taldaý kezinde zertteýshiler, eń aldymen, densaýlyq jaǵdaıy kórsetkishteriniń jekelegen qorshaǵan orta komponentteri: aýanyń, sýdyń, topyraqtyń, tamaq ónimderiniń jáne basqa da jaı-kúıine baılanysty ekendigine nazar aýdarady. Bul aýrýlardyń sebepteriniń ishinde birinshi orynda aýanyń lastanýy tur. Kardıotoksıkalyq áseri bar atmosferalyq aýany basym lastaýshylarǵa: kúkirt oksıdteri, azot jáne kómirtegi, quramynda aýyr metall, fenol, formaldegıd bar shań jatady. Júrgizilgen zertteýler ónerkásip jáne kólik shyǵaryndylarynyń áseriniń joǵary mánderi joǵary arterııalyq qysymǵa, júrektiń ıshemııalyq aýrýy men tserebrovaskýlıarlyq aýrýlardyń taralýyna týra keletinin kórsetti", - dedi ol.

Bólim basshysynyń sózine qaraǵanda, sý qubyry aýyz sýynyń hımııalyq lastanýynyń joǵary deńgeıi júrektiń sozylmaly revmatıkalyq aýrýlarynyń damýyna, júrektiń ıshemııalyq aýrýy men tserebrovaskýlıarlyq aýrýlarǵa edáýir áser etedi. Bul aýyz sýdyń artyq mıneraldy quramynyń, eń aldymen, jalpy qattylyq tuzdarynyń, sýlfattardyń, hlorıdterdiń, jalpy mıneraldanýdyń, sondaı-aq aýyr metaldardyń, erkin jáne baılanysqan hlordyń, marganetstiń jáne temirdiń, nıtrıtterdiń, ftordyń fızıologııalyq protsesterdiń tepe-teńdiginiń buzylýyna jáne qan aınalymy júıesi aýrýlarynyń paıda bolýyna nemese damýyna ákeletin sozylmaly áserimen túsindiriledi. Munan basqa, qan aınalymy júıesi aýrýlarynyń paıda bolý faktorlarynyń biri - kvartalishilik jáne úıishilik shý. Zertteýshiler akýstıkalyq júktemeleri joǵary aýmaqtarda halyqtyń jalpy óliminiń, qan aınalymy júıesi aýrýlarynan, júıke-psıhıkalyq aýrýlardan bolatyn ólimniń jáne iri qalalar turǵyndarynyń qulaq múkistiginiń ulǵaıý úrdisin anyqtady.

"Ónerkásiptik-kólik atmosferalyq shyǵaryndylarynda, sý qubyry aýyz sýynda bolatyn kóptegen zııandy hımııalyq zattardyń jáne shý júktemesiniń patogendi áseri negizinde erkin radıkaldy totyǵý protsesiniń jatqandyǵyn eskere otyryp, tútin kezinde jeke qorǵanysh quraldaryn paıdalanýdy, zııandy eńbek jaǵdaıynda shý deńgeıi joǵary bolatyn úı-jaılarda qulaq tyǵynyn taǵýdy usynamyz. Avtokólik quraldaryn, turmystyq qurylǵylar men orgtehnıkany qanaǵattanarlyq tehnıkalyq jaǵdaıda ustaý kerek, sýmen jabdyqtaý kózderi men topyraqtyń lastanýyna jol bermeý qajet, tamaq ónimderi men turmystyq hımııa taýarlaryn satyp alǵan kezde muqııat bolý, tańbalaýda berilgen olardyń quramyn zerdeleý kerek. Qoldanystaǵy profılaktıkalyq is-sharalardyń biri durys tamaqtaný bolyp tabylady, ásirese antıoksıdanttyq qorǵanys qasıetteri bar tamaq ónimderin (tsıtrýs jemisteri, almanyń jazǵy sorttary, sorgo, tary, túıilgen tary, arpa jáne kúrish, suly kebekteri erekshe baı) jáne vıtamınder keshenin paıdalaný. Quramynda tuz, qant jáne maı joǵary bolatyn azyq-túlikterden bas tartýdy, kókónister men jemisterdi kóbirek jeýdi jáne zııandy ádetterge joq dep aıtýdy usynamyz. Salaýatty ómir saltyn ustaný, dene shynyqtyrýmen aınalysý jáne barlyq jaǵdaıda durys kóńil-kúıde bolý kerek.

Sondaı-aq ýaqytyly medıtsınalyq tekserýden ótýdi, aýrýdy asqyndyryp almaýdy, tıimdi em alýdy, medıtsınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek uıymdary júrgizetin Aýrýlardy basqarý baǵdarlamasyna qatysýdy, ıaǵnı medıtsına qyzmetkerlerimen tyǵyz baılanysta bolýdy, medıtsına qyzmetkeriniń densaýlyqty saqtaý jáne jaqsartý jónindegi usynymdaryn múltiksiz oryndaýdy, densaýlyq jaǵdaıyn qadaǵalaýdy usynamyz", - dedi Nasıma Júnisova.