Júrek aqaýymen ómir súrip júrgen patsıentter ata-analarǵa úmit syılady
ASTANA. KAZINFORM - «Balam qalypty ómir súre ala ma?».. Sábıine týa bitti júrek aqaýy dıagnozy qoıylǵan ár ata-ananyń kókeıindegi alǵashqy suraq – osy. Dárigerler oǵan medıtsına tilinde jaýap beredi. Alaıda olar úshin mundaı dıagnozben ómir súrip júrgen adamdardyń tájirıbesin estý áldeqaıda mańyzdy. Sondyqtan Astanada alǵash ret ótken JÜREK patsıentter mektebiniń Public Talk kezdesýinde sahnaǵa aq halatty dárigerler emes, bala kúninde, tipti sábı kezinde júregine kúrdeli ota jasatqan patsıentter men olardyń ata-analary shyqty.
UMC Klınıkalyq akademııalyq pedıatrııa departamentiniń dırektory, shtattan tys bas balalar kardıology Tatıana Ivanova-Razýmovanyń aıtýynsha, buǵan deıin patsıentter mektebi dárigerler men ata-analardyń kezdesýi formatynda uıymdastyrylyp kelgen. Alaıda tájirıbe kórsetkendeı, keıde dárigerdiń sózinen buryn dál sondaı jaǵdaıdy bastan ótkergen adamnyń áńgimesi kóbirek demeý bolady. Sol sebepti bıyl alǵash ret patsıentterdiń ózine sóz berilip otyr.
— Qabyldaý kezinde ár ata-anaǵa bárin túsindirýge múmkindik bola bermeıdi. Al olardyń suraǵy óte kóp. «Dıagnoz qoıylsa ne isteımiz?», «Otadan keıin balam qalaı ómir súredi?», «Sportpen aınalysa ala ma?», «Mektepke bara ma?»… Osyndaı suraqtardyń bárin patsıentter mektebinde talqylap júrdik. Biraq bul joly biz dárigerdiń jaýabynan góri, dál osy joldan ótken adamdardyń áńgimesin tyńdatýdy jón kórdik. Óıtkeni olardyń tájirıbesi jańa dıagnoz estigen otbasylarǵa áldeqaıda jaqyn ári túsinikti, — deıdi Tatıana Ivanova-Razýmova.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstanda jyl saıyn shamamen tórt myń bala týa bitti júrek aqaýymen dúnıege keledi. Sonyń myńǵa jýyǵyna ómiriniń alǵashqy kúnderi nemese alǵashqy aıynda ota jasalady.
— Qazaqstanda jyl saıyn júrektiń týabitken aqaýyna baılanysty 2 myńǵa jýyq ota jasalady. Qazirgi tańda mundaı kómekti respýblıka boıynsha 10-ǵa jýyq kardıohırýrgııalyq bólimshe kórsetip keledi. Ortalyǵymyzda jyl saıyn júreginiń kúrdeli týabitken aqaýy bar 100–120 nárestege ota jasalady, — dedi Tatıana Ivanova-Razýmova.
Mamannyń aıtýynsha, Qazaqstanda júrektiń týabitti aqaýy bar eresek patsıentterdiń naqty statıstıkasy ázirge júrgizilmeıdi. Degenmen kardıohırýrgııanyń damýynyń arqasynda mundaı dıagnozy bar balalardyń basym bóligi eresek jasqa jetip, dárigerdiń turaqty baqylaýynda bolady.
— Qazirgi tańda kardıohırýrgııa salasy qarqyndy damyp keledi. Soǵan qaramastan, keıbir kúrdeli jaǵdaılarda operatsııanyń múmkindigi shekteledi. Ondaıda júrek transplantatsııasy qajet. Sondaı-aq kardıomıopatııa sııaqty aýrýlar júrektiń óz qyzmetin atqara almaıtyn jaǵdaıǵa jetkizedi. Mundaı kezde de jalǵyz em — transplantatsııa, — deıdi dáriger.
Tatıana Ivanova-Razýmovanyń aıtýynsha, maqsat — balanyń ómirin saqtap qalý ǵana emes, onyń qalypty ómir súrýine múmkindik berý.
— Búginde júrek aqaýymen týǵan kóptegen bala mektepke baryp, joǵary oqý ornyn bitirip, otbasyn quryp jatyr, — deıdi ol.
Júrek transplantatsııasyn kútip júrgen Egordyń hıkaıasy
Osyndaı patsıentterdiń biri — 22 jastaǵy Egor Avtolomenko. Qazir ol júrek transplantatsııasyn kútip júrgenderdiń tiziminde tur.
Egordyń júregi jeti jasynda syr bergen. Asqynǵan angınadan keıin ınfarkt alǵan, keıinnen oǵan Kavasakı sındromy dıagnozy qoıylǵan. Sodan beri Pavlodar oblysynyń Aqsý qalasynda turatyn Egor ár úsh aı saıyn Astanaǵa em qabyldaýǵa kelip turady.
— Densaýlyǵyma baılanysty birneshe jyl úıden oqydym. Maǵan kúnine 3-4 muǵalim kep sabaq beretin. Kóp ýaqytym kompıýterdiń aldynda ótetin. Ájem meniń sabaq úlgerimimdi qatty ýaıymdaıtyn. Qatarlastarym sekildi bilimdi bolyp, jaqsy jerde oqı almaıdy dep alańdaıtyn. Biraq men oqýymdy bitirdim, tipti baǵdarlamashy mamandyǵyn da meńgerdim. Alaıda qazir ájemniń izin qýyp, býhgalter bolyp jumys isteımin, — dedi ol.
12 jasynda onyń júreginiń jumysy kúrt nasharlap, dárigerler kardıoverter-defıbrıllıator ornatqan. Al bir jyl buryn oǵan júrektiń qan aıdaý qyzmetin qoldaıtyn LVAD qurylǵysy qoıylǵan.
— Alǵashqy úsh aı qatty qınaldym. Bir aı aýrýhanada jattym, úıge shyqqannan keıin de jaǵdaıym qaıta nasharlap ketti, sóıtip salmaq tastap, qatty júdedim. Densaýlyǵymnyń tolyq qalpyna kelýi shamamen toǵyz aıǵa sozyldy, — dedi Egor.
Degenmen onyń aıtýynsha, júregine ornatylǵan qurylǵy kúndelikti ómirine aıtarlyqtaı kedergi keltirmeıdi.
— Maǵan sýǵa túsýge, sondaı-aq elektr qýaty joq jerge birneshe kúnge barýǵa bolmaıdy. Óıtkeni mynaý qurylǵy akkýmýlıatormen jumys isteıdi. Basqalaı kúndelikti ómirimde eshqandaı kedergi joq, qalypty ómir súremin, — dedi ol.
Sonymen qosa Egor mektep qabyrǵasynda oqyp júrgende de qatarlastarynan eshqandaı qysym kórmegenin jetkizdi. Kerisinshe, synyptastary únemi qoldaý bildirip otyrǵan.
— Qazir qalypty ómir súrip júrmin. Tipti operatsııadan keıin kópten beri armandap júrgen tatýırovkamdy da jasatyp aldym, — dep kúldi Egor.
Fallo tetradasymen dúnıege kelgen Zarınanyń hıkaıasy
Public Talk kezdesýine qatysyp, óz tájirıbesin bólisken patsıentterdiń biri — Zarına Súgirova. Júrektiń týabitti tetrada Fallo aqaýymen dúnıege kelgen oǵan alǵashqy ota eki jasynda, al ekinshisi 15 jasynda jasalǵan.
— Sábı kezimde jasalǵan ota týraly kóp nárse belmeımin, anamnan suramaımyn, óıtkeni qansha jyl ótse de, ol úshin bul týraly aıtý áli kúnge aýyr, — deıdi Zarına.
Ekinshi jasalǵan otanyń da ońaı bolmaǵan. Óziniń aıtýynsha, tańǵy segizde bastalyp, túngi on bir-on ekiler shamasynda ǵana aıaqtalǵan.
— Keıin anamnyń áńgimesinen estidim. Operatsııa óte uzaqqa sozylypty. Týystarymyzdyń bári qan tapsyrǵan eken. Anam úshin de bul óte aýyr kún bolǵan. Sondyqtan ol týraly kóp suraı bermeımin, — deıdi ol.
Qazir 37 jastaǵy Zarına ekinshi operatsııadan beri 22 jyl ótse de, ózin jaqsy sezinetinin aıtty. Jyl saıyn dárigerlerdiń baqylaýynan ótip, júregin teksertip turady.
— Jyl saıyn eńbek demalysy kezinde Astanaǵa kelip, mindetti túrde tekserýden ótemin. Júrekke ýltradybystyq zertteý jasatyp, dárigerlerge qaralamyn. Muny ózime ádetke aınaldyrdym. Qazir densaýlyǵym jaqsy, júregime qatysty eshqandaı shaǵymym joq. Qalypty ómir súrip jatyrmyn, bilim aldym, qazir jumys isteımin. Tek aýyr sport túrlerimen aınalyspaımyn, — deıdi ol.
Osyndaı kezdesýlerdiń negizgi maqsaty — dıagnozdy alǵash estigen ata-analarǵa úmit syılaý. Osy kúni sahnaǵa shyqqan patsıentterdiń árqaısysy júrekke jasalǵan kúrdeli operatsııadan keıin de bilim alyp, jumys istep, qalypty ómir súrýge bolatynyn óz ómirimen dáleldep otyr.
