Jumysta jaraqat alǵan jaǵdaıda ótemaqyny kim tóleıdi
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde óndiristegi jaraqat kóbeıdi. Endi budan bylaı jumys berýshi qyzmetkerdi saqtandyrýǵa mindetti bolady, dep habarlaıdy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Mınıstrlik málim etkendeı, jumyskerlerdi eńbek mindetterin atqarý kezinde jazataıym oqıǵalardan mindetti túrde saqtandyrý — eńbek quqyqtaryn qorǵaý jáne óndiristik jaraqat, kásiptik aýrý nemese eńbekke qabilettilikten aıyrylǵan jaǵdaıda azamatqa qarjylaı qoldaý kórsetýge arnalǵan memlekettik júıeniń mańyzdy tetikteriniń biri.
Vedomstvo degenine sáıkes, 2026 jyldyń 1 qyrkúıektegi jaǵdaı boıynsha Qazaqstanda óndiristegi jazataıym oqıǵalardan 969 qyzmetker zardap shekken. Bul 2025 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 15,6%-ǵa kóp. Jyl basynan beri 64 toptyq jazataıym oqıǵa tirkelip, odan 226 qyzmetker zııan shekti. Al 2025 jyldyń osy kezeńinde 53 toptyq jazataıym oqıǵa bolyp, 139 adam jaraqat alǵan.
Ár sannyń artynda adam, onyń densaýlyǵy men eńbekke qabileti, al keı jaǵdaıda tutas otbasynyń ál-aýqaty tur. Óndiristegi jaraqat adamnyń ýaqytsha nemese turaqty eńbekke qabiletinen aıyrylýyna, uzaq ýaqyt emdelip, ońaltýyna, dári-dármekke qosymsha shyǵyn jumsaýyna, sondaı-aq eńbek tabysynyń bir bóliginen nemese tolyqtaı aıyrylýyna ákelýi múmkin.
— Sondyqtan zańnamada jumyskerlerdi eńbek mindetterin oryndaý kezinde jazataıym oqıǵalardan mindetti túrde saqtandyrý tetigi qarastyrylǵan. Jumys berýshi ár jumysshyǵa aldyn ala mindetti saqtandyrý shartyn jasasýǵa tıis. Saqtandyrý shartynyń bolýy zardap shekkenderge zańda kózdelgen saqtandyrý tólemderin alýǵa múmkindik beredi. Al qaıtys bolǵan jaǵdaıda, tıisti tólemderdi alýǵa quqyǵy bar adamdarǵa tólem jasalady, — deıdi mınıstrlik ókilderi.
Eńbek mınıstrligi atap ótkendeı, osy rette saqtandyrý shartynyń bolmaýy jumys berýshini jaýapkershilikten bosatpaıdy. Eger jumysker saqtandyrylmaǵan bolsa, jumys berýshi tıisti shyǵyndardy óz qarajaty esebinen tolyq óteýge mindetti. Mundaı jaǵdaıda emdelý, ońaltý shyǵyndaryn tóleý jáne joǵalǵan tabysty óteý máseleleri tikeleı jumys berýshige júkteledi. Keı jaǵdaılarda jumysker nemese onyń otbasy óz quqyqtaryn sot arqyly qorǵaýǵa májbúr bolady.
— Mindetti saqtandyrý shartyn jasamaǵan jumys berýshilerge sońǵy zańnamalyq ózgeristermen qosymsha mindetter de júktelgen. Atap aıtqanda, mundaı jumys berýshi eńbek jaǵdaıy zııandy jumystarda isteıtin azamattarǵa arnaıy áleýmettik tólemderdi de óz qarajaty esebinen tóleýge mindetti. Eger mindetti saqtandyrý sharty bolǵan jaǵdaıda, bul tólemderdi saqtandyrý uıymy tóler edi. Demek, saqtandyrý formaldy talap nemese qosymsha ákimshilik rásim emes. Bul — jumyskerdi qarjylaı qorǵaýǵa arnalǵan zańda belgilengen naqty tetik jáne jumys berýshiniń táýekelderin azaıtýdyń mańyzdy quraly. Saqtandyrmaý jumys berýshi úshin ákimshilik jaýapkershilikke, qomaqty qarjylyq shyǵyndarǵa, sot daýlaryna jáne bedeline nuqsan kelýine ákelýi múmkin, — delingen mınıstrlik taratqan aqparatta.
Mindetti saqtandyrý eńbek qatynastarynyń eki tarapynyń da múddesin qorǵaıdy: jumysker saqtandyrý jaǵdaıy týyndaǵan kezde zańda kózdelgen qarjylaı qoldaýǵa ıe bolady, al jumys berýshi zańmen belgilengen mindetterin oryndap, yqtımal qarjylyq jáne quqyqtyq táýekelderin azaıtady.
Osyǵan deıin Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy elevatorda astyqty keptirý kezinde eki jumysshy aınalyp turǵan mehanızmnen jaraqattanyp, aýrýhanaǵa jetkizilgenin jazǵanbyz.
