Jumys bar, kadr joq: SQO-nyń eńbek naryǵynda qandaı mamandarǵa suranys joǵary

Jumys berýshiler kimdi izdeıdi?

Enbek.kz elektrondyq eńbek bırjasynda búginde SQO boıynsha 2200-den astam bos jumys orny jarııalanǵan.

Eńbek naryǵynda eń aldymen densaýlyq saqtaý, energetıka, óndiris jáne aýyl sharýashylyǵy salalary boıynsha mamandarǵa suranys joǵary. Densaýlyq saqtaý júıesinde jalpy tájirıbelik dárigerlerge, feldsherler men meıirbıkelerge suranys kóp. Energetıka salasynda elektrmonterler, elektrgazben dánekerleýshiler, elektrslesarlar jáne ınjener-energetıkter tapshy. Óndiriste tokarlar, frezerleýshiler, slesarlar men aǵash ustalary qajet bolsa, aýyl sharýashylyǵynda traktorshy-mashınıster, veterınarııalyq dárigerler, agronomdar jáne mal sharýashylyǵy salasynyń mamandaryna suranys saqtalyp otyr.

— Aılap maman tabylmaıtyn bos jumys oryndary bar. Olardyń keıbirine jumys berýshiler joǵary eńbekaqy usynyp otyr, máselen, biliktiligine qaraı traktorshy-mashınısterge 650 myń teńgege deıin, dánekerleýshilerge 800 myń teńgege deıin tólemek, — deıdi SQO eńbek mobıldiligi ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Almagúl Ramazanova.

Aýyl sharýashylyǵyna bilikti mamandar kerek

Agroónerkásip kesheni — óńir ekonomıkasynyń jetekshi salalarynyń biri.

SQO aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń málimetinshe, qazirgi ýaqytta aýyl sharýashylyǵy salasynda 284 bos jumys orny bar.

Sonyń ishinde agronomdarǵa, veterınarııalyq dárigerlerge, ınjener-mehanıkterge, zootehnıkterge, mehanızatorlarǵa, traktorshy-mashınısterge, kombaınshylarǵa jáne saýyn qondyrǵylarynyń operatorlaryna suranys joǵary.

— Qazirgi tańda óńirdiń agroónerkásip keshenine joǵary tehnıkalyq bilimi bar mamandarmen qatar, bilikti jumysshy kadrlar da kerek. Bos jumys oryndarynyń sany naqty emes, óıtkeni keı jumys berýshiler ózderi izdeıdi. Mamandar tapshylyǵynyń negizgi sebepteri — jastardyń qalalarǵa kóshýi, aýyldyq jerlerde eńbek etip, ómir súrýge degen qyzyǵýshylyqtyń tómendigi jáne aýyl sharýashylyǵy jumystarynyń maýsymdyq bolýy. Agroónerkásip keshenin odan ári jańǵyrtý, tsıfrlyq tehnologııalardy engizý jáne zamanaýı tehnıkalardy paıdalaný bilikti mamandarǵa degen suranysty arttyrmasa, kemimeıdi. Ásirese agronomdar, veterınarlar, ınjenerlik-tehnıkalyq baǵyttaǵy mamandar, mehanızatorlar men zamanaýı aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń operatorlaryna qajettilik joǵary bolmaq, — deıdi SQO aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Talǵat Naýryzbaev.

Bıyl agroónerkásip kesheninde 335 jańa turaqty jumys ornyn ashý josparlanǵan. Jyldyń alǵashqy jeti aıynda onyń 164-i quryldy.

Bes myńǵa jýyq maman qajet

SQO Kásipkerler palatasy júrgizgen zertteý nátıjesine sáıkes, óńirdegi 1471 jumys berýshi aldaǵy úsh jylda 4894 maman qajet bolatynyn kórsetken.

Kadrlarǵa eń joǵary suranys Petropavlda týyndamaq. Munda 3152 jańa maman qajet bolady, bul jalpy qajettiliktiń 64%. Sonymen qatar Esil, Aqqaıyń, Ǵabıt Músirepov jáne Tımırıazev aýdandarynda da kadr tapshylyǵy saqtalady.

— Salalar boıynsha memlekettik basqarý sońǵy úsh jylda alǵash ret kósh bastap otyr. Aldaǵy úsh jylda munda 1114 maman qajet bolady. Sonymen qatar dástúrli túrde aýyl sharýashylyǵy, saýda jáne óńdeý ónerkásibi salalarynda da mamandarǵa degen turaqty suranys saqtalyp otyr. Elektr energııasymen, gazben, býmen, ystyq sýmen qamtamasyz etý jáne aýa baptaý júıeleri salasyna da mamanǵa suranys joǵary. Bul baǵytta 545 maman qajet bolady dep boljanyp otyr. Al kadrlarǵa eń tómen qajettilik taý-ken ónerkásibi, sondaı-aq aqparat jáne baılanys salalarynda tirkelgen, — deıdi SQO kásipkerler palatasy adam kapıtalyn damytý bóliminiń basshysy Irına Toropova.

Kásipkerler palatasyndaǵy málimet boıynsha, qazirgi ýaqytta jumys berýshiler arasynda eń kóp suranysqa ıe mamandyqtardyń qatarynda jumysshy jáne tehnıkalyq baǵyttaǵy kásipter kósh bastap tur.

Eń joǵary suranys aspaz mamandaryna baıqalady — 330 adam qajet. Sondaı-aq elektromonterlerge 220, logopedterge 178, avtoslesarlarǵa 163 jáne traktorshy-mashınısterge 132 jumys orny bar. Budan bólek, ınjener-mehanızatorlar — 65, avtomehanıkter — 81, 49 dene shynyqtyrý pániniń muǵalimine suranys bar. Sonymen qatar býhgalter-kassırler, medıtsınalyq meıirbıkeler jáne basqa da jumysshy kásip ıelerine qajettilik saqtalyp otyr.

Naryq talabyna saı kadr daıarlaý

Eńbek naryǵyndaǵy ózgerister joǵary oqý oryndarynyń bilim berý baǵdarlamalaryna da áser etken.

Kozybayev University málimetinshe, «Elektr energetıkasy», «Aqparattyq júıeler», «Qurylys», «Radıotehnıka», «Ekonomıka», «Menedjment» jáne «Qarjy» mamandyqtary boıynsha túlekterdiń jumysqa ornalasý kórsetkishi 100% jetken.

— Kadr tapshylyǵy tek óndiris pen aýyl sharýashylyǵynda ǵana emes, memlekettik qyzmet salasynda da baıqalady. Óńirdegi memlekettik organdarǵa tsıfrlandyrý, ekonomıka, qarjy, basqarý jáne quqyq salalaryn meńgergen mamandar qajet. Osyǵan baılanysty aqparattyq júıeler, ekonomıka, menedjment, qarjy, esep jáne aýdıt, quqyqtaný baǵyttarynyń túlekterine suranys joǵary bolyp otyr, — dep jaýap berdi ýnıversıtet ókilderi.

Qazirgi tańda eńbek naryǵynyń talaptary ózgerip, jumys berýshilerge tek teorııalyq bilim ǵana emes, óndiristik tájirıbesi qalyptasqan mamandar qajet. Osyǵan baılanysty Soltústik Qazaqstan ýnıversıteti men óńir kásiporyndary arasyndaǵy baılanys kúsheıip keledi.

Jumys berýshiler ásirese bıotehnologııa, tamaq ónimderiniń tehnologııasy, taǵam qaýipsizdigi, ınjenerıng jáne ınnovatsııalyq-ólsheý tehnologııalary, mashına jasaýdaǵy robototehnıka jáne ınnovatsııalyq tehnologııalar, elektr energetıkasy, qurylys, ekonomıka, bıznes jáne menedjment baǵyttary boıynsha túlekterdi jumysqa qabyldaýǵa ázir.

Dıplomnan buryn tájirıbe

Óńirdegi iri jumys berýshilerdiń biri — «SEVKAZENERGO» kadr tapshylyǵyn tek daıyn mamandy izdeý arqyly emes, olardy erte kezeńnen daıarlaý arqyly sheshýge tyrysyp keledi.

Búginde bul kompanııa quramynda eki myńnan astam adam eńbek etedi. Ujymda negizinen 30-50 jas aralyǵyndaǵy bilikti mamandar jumys isteıdi. Baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, qazirgi tańda 30 jasqa deıingi jastardyń úlesi 13% jetip, birtindep artyp keledi. Al qyzmetkerlerdiń ortasha jasy — 43 jas.

Kompanııa 2016 jyldan beri PROFENERGY jobasyn júzege asyryp keledi. Onyń aıasynda stýdentter óndiristik tájirıbeden ótip, tálimgerlerden tájirıbe jınaqtaıdy. On jyl ishinde baǵdarlamaǵa 1100-den astam stýdent qatysqan.

Byltyr kompanııa Kozybayev University-men yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyp, dýaldy bilim berý júıesin damytýǵa kiristi. Bul — stýdentterdiń oqý kezinde-aq naqty óndiriste jumys isteýine múmkindik beredi. Sonyń nátıjesinde jas mamandar dıplom alǵan soń kásiporynnyń jumysyna birden beıimdeledi.

Kadrdy ustap qalý máselesine de erekshe kóńil bólinedi. Kompanııa qyzmetkerlerdi turǵyn úımen qamtamasyz etedi, medıtsınalyq saqtandyrý usynady, jastarǵa áleýmettik qoldaý kórsetedi, balalardyń demalysyn uıymdastyrady.

— Bizdiń basty qundylyǵymyz — adamdar. Biz árbir energetık ózin erteńgi kúni úshin senimdi, al jastar úshin kásibı damýyna múmkindik beretin jaǵdaı jasaýǵa umtylamyz. Zamanaýı tehnologııalardy engizý, sapaly bilim berý jáne qyzmetkerlerge jan-jaqty áleýmettik qoldaý kórsetý — kompanııanyń turaqtylyǵynyń kepili, — deıdi «SEVKAZENERGO» AQ bas dırektory Anatolıı Kazanovskıı.

Desek te, qazir kompanııanyń eki kásipornynda 425 mamannyń orny bos tur.

Basty kapıtal — adam

Sarapshylardyń pikirinshe, eńbek naryǵyndaǵy búgingi jaǵdaı bir nárseni anyq kórsetip otyr: óńirge eń aldymen naqty óndiriste jumys isteıtin bilikti mamandar qajet. Energetıkadaǵy jańǵyrtý, agroónerkásiptiń tsıfrlanýy jáne jańa ınvestıtsııalyq jobalardyń iske asyrylýy ınjenerlerge, energetıkterge, mehanızatorlarǵa, agronomdarǵa jáne basqa da jumysshy mamandyq ıelerine degen suranysty aldaǵy jyldary odan ári arttyra túsedi.

Sondyqtan búgingi kúni Soltústik Qazaqstanda tek jańa jumys oryndaryn ashý ǵana emes, sol oryndarǵa laıyqty mamandardy daıarlaý basty mindetke aınalyp otyr.

Buǵan deıin Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov Arızona ýnıversıtetiniń prezıdenti Sýresh Garımellamen kezdesip, agrarlyq sektorǵa joǵary bilikti maman daıarlaý máselesi talqylanǵanyn jazǵan edik.