Júktilikti medıtsınalyq ádispen úzýmen qatar, jasyryn túsik jasatý kórinisteri de bar - Ulttyq ana men bala ortalyǵy
ANA. Qyrkúıektiń 7-si. QazAqparat /Gúlmıra Álıakparova/ - Jasandy túsik jasatý - áıelder arasynda kontratseptsııanyń «keń taraǵan» túri bolyp otyr.
Bұl týraly bүgin қyrkүıektiң 7-si -Dүnıejүzilik Kontratseptsııa kүnine arnalғan baspasөz mәslıhatynda Ұlttyқ ana men bala ғylymı ortalyғynyң әkimshilik dırektory Talshyn Үkibasova mәlim etti, dep habarlaıdy ҚazAқparat.
T.Үkibasovanyң aıtýynsha, Dүnıejүzilik Kontratseptsııa kүni janұıanyң, ana men nәresteniң densaýlyқtaryn қorғaý maқsatynda Қazaқstanda osymen үshinshi ret өtkizilip otyr. «Өkinishke қaraı, jasandy tүsik - әıelder arasynda әli kүnge deıin «keң taraғan» kontratseptsııalardyң biri bolyp otyr. Қazaқstanda soңғy eki jylda bұl үderistiң tөmendeýi baıқalғanymen, statıstıkalyқ kөrsetkishter alaңdatýshylyқ týdyrmaı қoımaıdy. Mәselen, bұғan deıin jyl saıyn respýblıkada 133 myң jasandy tүsik jasalyp kelse, 2008 jyly ol - 123 myңdy, 2009 jyldyң alғashқy jeti aıynda 60 myңdy құrady», - dedi ol.
Degenmen, bala kөterýge қabiletti jastaғy әıelder arasyndaғy tүsikterdiң kөrsetkishi damyғan eldermen salystyrғanda 4-5 esege joғary bolyp otyr. Onyң negizgi sebebi halyқtyң arasynda josparlanbaғan jүktilikke jol bermeıtin amal-tәsilder jөninde aқparattyң azdyғy. Jasөspirimder arasyndaғy jүktilik 2008 jylmen salystyrғanda 9 paıyzғa deıin tөmendegenimen, үstimizdegi jyly 13-14 jas aralyғyndaғy boıjetkender medıtsınanyң aralasýymen jүktilikterin үzgen jaғdaılar bolғan.
Medıtsına mamandary, jүktilikti medıtsınalyқ әdispen үzýmen қatar, jasyryn tүsik jasatý kөrinisteri de baryn қynjyla aıtyp, jүktilikti jasandy үzý - қabyný protsesterine, bedeýlikke, gormonaldyқ-ishki sekretsııa bezderiniң bұzylýyna, psıho-seksýaldyқ aýytқýlarғa, tipti jatyrdyң өzin alyp tastaýғa týra keletin jaғdaılarғa әkep soқtyrýy mүmkindigin eskertedi.
Aıta keteıik, әlemde jyl saıyn 80 mıllıonғa jýyқ josparlanbaғan jүktilik bolady. Bұl jalpy jүktiliktik kөrsetkishtiң - 36 paıyzy.
Dүnıejүzilik kontratseptsııa kүnin atap өtý sheңberinde bүginnen bastap қyrkүıektiң 14-ine deıin Қazaқstannyң 14 aımaғynda promoaktsııalar өtetin bolady. Olar negizinen jastar kөp shoғyrlanғan joғary jәne arnaıy oқý oryndarynyң alaңdarynda өtedi. Al қyrkүıektiң 10-y kүni Astanadaғy №1 jәne №2 әıelder konsýltatsııalarynda, Otbasyn josparlaý ortalyғynda josparsyz jүktiliktiң aldyn-alýғa қatysty tegin keңester beriletin bolady.
