Júkterge navıgatsııalyq plombalar el aýmaǵynda kezeń-kezeńimen tolyq engiziledi
ASTANA. KAZINFORM – 2026 jylǵy 11 aqpannan bastap Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe elderdiń aýmaǵy arqyly ótetin júk tasymaldary jańa tásilmen baqylaýǵa alynady. Endi eki nemese odan da kóp el arqyly ótetin taýarlar arnaıy navıgatsııalyq plombalar arqyly qadaǵalanady.
«Nur Joly» keden beketiniń basshysy Murat Erdenbekovtiń aıtýynsha, bul plombalar júk kólikteri men vagondarǵa ornatylady jáne olardyń qozǵalysyn jol boıy onlaın rejımde baqylaýǵa múmkindik beredi. Júıe aldymen avtomobıl jáne temirjol kóligimen tasymaldanatyn taýarlarǵa engiziledi. Ol kedendik tranzıt, eksport jáne EAEO elderi arasyndaǵy ózara saýda kezinde qoldanylady.
- Qazir shetelden kelgen taýarlar Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótken kezde «kedendik tranzıt» rásiminen ótedi. Buryn júk kólikterine qarapaıym mehanıkalyq plombalar taǵylatyn. Al 2026 jyldan bastap olardyń ornyna zamanaýı navıgatsııalyq plombalar qoldanyla bastaıdy. «Nur Joly» keden beketinde bul júıe 2025 jyldan beri pılottyq joba retinde synaqtan ótkizilip keledi. 2025 jylǵy 2 sáýirde alǵashqy navıgatsııalyq plombalar taǵylyp, júk baǵyttary arnaıy júıe arqyly naqty ýaqyt rejıminde baqylandy. Osy ýaqytqa deıin 544 júk kóligine 1 075 navıgatsııalyq plomba ornatyldy, - dedi keden beketiniń basshysy.
Onyń atap ótýinshe, pılottyq joba barysynda barlyq protses tolyq tekserildi. Navıgatsııalyq plombany ornatý men iske qosý bar bolǵany 3–5 mınýtty alady, al derekterdi júıege engizý 5–7 mınýtta júzege asady. Bul júk júrgizýshileri men kásipkerler úshin qosymsha ýaqyt joǵaltýǵa ákelmeıdi.
- Qazirgi tańda navıgatsııalyq plombalar Ulttyq operator qyzmetkerlerimen birlesip turaqty túrde qoldanylyp jatyr. Ásirese Qazaqstan arqyly tranzıtpen ótetin úshinshi elderdiń taýarlaryna erekshe nazar aýdarylady. «Nur Joly» keden beketi jańa júıemen jumys isteýge tolyq daıyn. Navıgatsııalyq plombalardy engizý – keden salasyn tsıfrlandyrýdaǵy mańyzdy qadam. Bul júk tasymalyn ashyq ári qaýipsiz etedi, zańbuzýshylyqtardyń aldyn alady jáne artyq tekserýlerdi azaıtady. Al adal kásipkerler úshin bul tasymaldyń jyldam ári aldyn ala boljamdy bolýyna múmkindik beredi. Keden organdary jańa júıeni kezeń-kezeńimen engizip, barlyq qatysýshylarǵa qajetti túsindirý jumystaryn júrgizýge ázir, - dedi Murat Erdenbekov..
Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi Aeroǵarysh komıtetiniń «Ǵaryshtyq tehnıka jáne tehnologııalar ınstıtýty» JShS «Tranzıt» ortalyǵy Jedel qyzmet departamentiniń dırektory jaýapkershiligi shekteýli seriktestik navıgatsııalyq plombalardy ornatý boıynsha Ulttyq operator ekenin atap ótti.
- Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda navıgatsııalyq plombalar jobasyn iske asyrý sońǵy daıyndyq kezeńinde tur. EAEO-nyń basqa elderindegideı, Qazaqstanda da navıgatsııalyq plombalardy paıdalana otyryp júk tasymaldaryn úzdiksiz onlaın rejımde baqylaýǵa arnalǵan «Tranzıt» tasymaldardy qadaǵalaý aqparattyq júıesi ázirlendi. Bul júıe júk qozǵalysyn baqylaýǵa, sondaı-aq tasymaldaý barysynda týyndaýy múmkin tótenshe nemese shtattan tys jaǵdaılar týraly ýákiletti organdardy jedel habardar etýge múmkindik beredi. «Tranzıt» aqparattyq júıesin engizýdiń negizgi maqsaty — EAEO elderiniń aýmaǵynda tasymaldardy uıymdastyrý kezinde zamanaýı tsıfrlyq jáne tehnologııalyq sheshimderdi keńinen qoldaný, tasymal protsesiniń ashyqtyǵyn arttyrý jáne tasymaldanatyn taýarlarǵa qatysty dástúrli kedendik jáne ózge de memlekettik baqylaý sharalarynyń kólemin qysqartý, - dedi ol.
Departament basshysynyń sózine qaraǵanda, júrgizilgen jumystardyń nátıjesinde júıeni ónerkásiptik paıdalanýǵa engizý aktisine qol qoıylyp, ýákiletti memlekettik organnyń tıisti buıryǵy bekitildi. Qazirgi tańda «Tranzıt» aqparattyq júıesi belgilengen tártipte jumys istep, praktıkalyq qyzmette qoldanylýda.
- 2026 jyly júıe Qazaqstan aýmaǵynda kezeń-kezeńimen engiziletin bolady. Negizgi maqsat — tranzıttik tasymaldardy tsıfrlyq baqylaý tetikteri arqyly qaýipsiz ári tıimdi basqarý. Sonymen qatar, júıeni basqa memlekettik aqparattyq júıelermen ıntegratsııalaý, naryq qatysýshylaryn oqytý jáne turaqty tehnıkalyq ári konsýltatsııalyq qoldaý kórsetý josparlanyp otyr, - dedi Ǵaryshbek Eşanov.
Buǵan deıin navıgatsııalyq plombalar qandaı jaǵdaılarda qoldanylatynyn jazǵan edik.