Jospardan 200 myń gektar artyq: Qazaqstanda 1,2 mln gektar jer qaıtaryldy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵy jerlerin memleketke qaıtarý jospary artyǵymen oryndaldy. Bıyl josparlanǵan 1 mln gektardyń ornyna 1,2 mln gektar jer qaıtaryldy. Bul týraly AShM málim etti.
Qazaqstanda paıdalanylmaı jatqan, sondaı-aq zańnama talaptary saqtalmaı berilgen aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi memleket menshigine qaıtarý jáne olardy aınalymǵa engizý baǵytyndaǵy júıeli jumys jalǵasýda. Jyldyq jospar 1 mln gektar bolǵan, 1,2 mln gektar aýyl sharýashylyǵy jeri qaıtaryldy.
Osy salada júrgizilgen jumystyń qorytyndylary men aldaǵy josparlar týraly QR Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń tóraǵasy Murat Temirjanov tolyq málimet berdi.
— Másele jerdi memleketke qaıtarýmen ǵana shektelmeıdi. Negizgi maqsat — qaıtarylǵan jerlerdi odan ári tıimdi paıdalaný, olardan naqty nátıje alý jáne, eń aldymen, aýyl turǵyndary men aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshileriniń qajettilikterin qamtamasyz etý, — dedi Murat Temirjanov.
Jer resýrstarynyń paıdalanylýyna baqylaý turaqty negizde júrgiziledi. Bıyl aýmaqtyq bólimsheler aýdany 1 mln gektardan asatyn jerlerde myńnan astam jospardan tys tekserý júrgizdi. Tekserý nátıjesinde jer paıdalanýshylarǵa jalpy aýmaǵy 884 myń gektar jerdegi buzýshylyqtardy joıý týraly 715 nusqama berildi. Al taǵy 211 myń gektar jerdi májbúrlep alyp qoıýǵa qatysty materıaldar sot organdarynyń qaraýynda.
Bul rette jyldyq jospardyń oryndalýy baqylaý is-sharalary toqtatylatynyn bildirmeıdi. Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes jerdi paıdalaný talaptarynyń buzylýyn anyqtaý jumystary jalǵasýda.
Sonymen qatar qaıtarylǵan jerlerdi qaıta bólý jumystary júrgizilýde. 2026 jylǵy qyrkúıek aıynyń basyndaǵy jaǵdaı boıynsha qaıta bólingen jer kólemi 13,5 mln gektarǵa jetti. Onyń 5,5 mln gektary mal jaıý úshin jergilikti halyqtyń ortaq paıdalanýyna berilse, 8 mln gektary agroónerkásiptik keshen sýbektilerine konkýrstyq negizde berildi.
Aýdany 10 myńnan 50 myń gektarǵa deıingi iri jer alqaptaryn tıimdi sharýashylyq aınalymyna engizýge erekshe nazar aýdarylýda. Bul aýyldyq jerlerde jańa, onyń ishinde jyl boıy jumys isteıtin jumys oryndaryn qurýǵa jol ashady.
Sonymen birge memleket óz sharýashylyǵyn damytýǵa ınvestıtsııa salatyn agrarlyq sala ókilderiniń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtýde. Arnaıy qurylǵan jumys toby men bekitilgen ádistemelik usynymdar fermerlerdiń adaldyǵyn baǵalaýdyń naqty júıesin qalyptastyrdy, vedomstvoaralyq ózara is-qımyl merzimderin belgiledi jáne jer paıdalaný quqyǵyn uzartý tártibin jeńildetti.
Topyraqty qorǵaý salasynda da mańyzdy ózgerister engizilýde. 2026 jylǵy shildede «Topyraqty qorǵaý týraly» Zań kúshine endi. Qujatta jerdiń qunarlylyǵyn saqtaýǵa basymdyq berilip, jer paıdalanýshylardyń jaýapkershiligi kúsheıtildi.
Jer resýrstarynyń biryńǵaı tsıfrlyq platformasyn qalyptastyrý aıasynda bıyl 7 mln gektar aýmaqta topyraq zertteýleri, 7,5 mln gektarda geobotanıkalyq zertteýler jáne 4 mln gektarda agrohımııalyq zertteýler júrgizildi. Al jerdi baǵalaýdyń tsıfrlyq materıaldarymen 53,5 mln gektar aýmaq qamtyldy. Zertteý nátıjesinde qalpyna keltirý sharalaryn qajet etetin 2,7 mln gektar degradatsııaǵa ushyraǵan jer anyqtaldy.
Aldaǵy jylǵy 1 qańtardan bastap aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer ýchaskelerin bólý tetigi tolyǵymen elektrondyq formatqa kóshiriledi.
— Elektrondyq konkýrstar ótkizý adam faktoryn boldyrmaýǵa jáne jer komıssııalarynyń ınstıtýtsıonaldyq jumysynan bas tartýǵa múmkindik beredi. Jańartylǵan tsıfrlyq júıeni tehnıkalyq testileý jáne onyń fýnktsıonaldyq múmkindikterin baǵalaý zań normalary resmı túrde kúshine engenge deıin Aqmola oblysy men Jetisý oblysynyń aýmaǵynda pılottyq joba aıasynda júrgiziledi, — dedi Murat Temirjanov.
Bıyl aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi jeke menshikke berýge qatysty moratorııdiń merzimi aıaqtalýyna baılanysty ony 2031 jyldyń sońyna deıin uzartýdy kózdeıtin túzetýler ázirlendi.
Murat Temirjanov jerlerdi qaıtarý jáne qaıta bólý jumystary Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna qatań sáıkes jalǵasatynyn atap ótti.
