JOO oqytýshylaryna shetelde taǵylymdamadan ótýine qanshalyqty jaǵdaı jasalǵan

ASTANA. KAZINFORM — JOO-larda oqytýshylardyń mansaptyq ósýine qatysty qandaı jaǵdaı jasalǵan? Oqytýshylardyń shetelde taǵylymdamadan ótýine nemese tájirıbe almasýǵa barýyna jaǵdaı jasalǵan ba? Bul suraqtarǵa Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi jaýap berdi. 

— Búginde «Bilim týraly» zańnyń 43-1-babyna sáıkes, bilim berý uıymdary oqý-tárbıe protsesin júzege asyrýda, kadrlyq saıasat, ǵylymı, qarjy-sharýashylyq jáne ózge de qyzmet túrlerin júrgizýde derbes sanalady.

Atalǵan baptyń 2-tarmaǵynyń 16,18-tarmaqshalaryna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen kadrlardyń biliktiligin arttyrý men olardy qaıta daıarlaýdy qamtamasyz etý jáne kadrlardy kásiptik daıarlaýdyń zamanaýı nysandaryn endirý joǵary nemese joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynyń quzyretine kiredi.

Eńbek kodeksiniń 18-babyna sáıkes, uıymnyń jumys isteýi men damýy úshin kásiptik daıarlaýdyń, qaıta daıarlaýdyń, kásiptik biliktiligin arttyrýdyń jáne tanýdyń qajettiligi men kólemin jumys berýshi aıqyndaıdy. Mansaptyq ósý professor-oqytýshylar quramnyń (POQ) eńbek qatynastary asynda jáne JOO-nyń kadrlyq rásimderi arqyly júzege asyrylady.

Negizgi tetikteri — bos laýazymdarǵa ornalasý, laýazymdyq joǵarylaý, basqarýshylyq pozıtsııalarǵa irikteý.

Laýazymdarǵa ornalasý bilim berý uıymynyń ishki aktilerimen rettelip, Bilim týraly zańy men Eńbek kodeksi talaptaryna saı ashyq, teń qoljetimdilik qaǵıdattarymen júrgiziledi. Ǵylymı ataqtar bekitken erejelerge sáıkes beriledi, al JOO kandıdattardy usyný jáne qujattardy rásimdeýdi qamtamasyz etedi, — delingen mınıstrliktiń Kazinform agenttigine bergen jaýabynda.

Vedomstvo aqparatyna qaraǵanda, ǵylymı jobalarǵa (grant jáne baǵdarlamalyq qarjylandyrý) qatysý tıisti zańnamaǵa saı konkýrstyq negizde iske asyrylady jáne kásibı damýdyń mańyzdy kórsetkishi sanalady.

Budan bólek, búginde oqytýshylar quramyn qoldaý aıasynda «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamasy taǵylymdamadan ótýge arnalǵan sanattardy qarastyrady, oǵan mektepke deıingi, orta, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń pedagogteri, sondaı-aq joǵary nemese joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynyń pedagogteri men qyzmetkerleri kiredi.

— Qazirgi kezde «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasynda álemniń úzdik joǵary oqý oryndarynda 13 myńnan asa túlek oqýyn aıaqtady, onyń ishinde «Pedagogıkalyq qyzmetker» sanaty boıynsha 995 adam taǵylymdamadan ótti.

Sonymen qatar, «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ ǵylymı jáne ǵylymı-tehnıkalyq kadrlardyń, sondaı-aq professor-oqytýshylar quramynyń biliktiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan «Ǵylymı taǵylymdamalar» atty jeke baǵdarlamany ákimshilendiredi. Atalǵan baǵdarlama qazaqstandyq ǵalymdarǵa sheteldik joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynda, ǵylymı ortalyqtarda ǵylymı taǵylymdamadan ótýge múmkindik beredi.

«Ǵylymı taǵylymdamalar» sanaty boıynsha 2026 jyly 1,2 myńnan asa adam daıyndaldy. Túlekterdiń eń kóp sany gýmanıtarlyq baǵyttar boıynsha daıyndaldy –55%, tehnıkalyq –38,8%, medıtsınalyq — 4,8%, shyǵarmashylyq –1,4%, — dep atalyp ótken Ǵylym mınıstrligi aqparatynda.

Buǵan deıin habarlanǵandaı, bes jylda bilim-ǵylym salasyna salynǵan ınvestıtsııa bes ese ósti.