Jolaqydan jaltarǵan jolaýshylar sany azaımaı tur

Árqaısysy túrli syltaý aıtyp, erejege baǵynǵysy kelmeıdi. Alaıda 110 teńgeni tóleýge eringen mundaı jolaýshylar keıin 8 650 teńge kóleminde aıyppul arqalaıdy.

«№ 1 Avtobýs parki» AQ uıymdastyrǵan kezekti reıd barysynda mamandar qaladaǵy birneshe avtobýsty tekserdi. Reıdtiń negizgi maqsaty qashanda bir ol — jolaýshylar arasynda jolaqy tóleý mádenıetin qalyptastyrý.

Mamandardyń aıtýynsha, keıbir jolaýshylar jolaqyny tek baqylaýshylardy kórgende ǵana tóleýdi ádetke aınaldyrǵan. Alaıda bul joly olardyń mundaı aılasy iske aspady. Sebebi jelilik baqylaý qyzmeti avtobýsqa kirer aldynda tólem jasaıtyn QR-kodtardy ýaqytsha buǵattap tastady. Sonyń nátıjesinde bir ǵana № 55B qoǵamdyq kóliginde eki jolaýshynyń jolaqy tólemegeni anyqtaldy. Osylaısha, 110 teńgeni tóleýden qashqan jolaýshylar 8 650 teńge kóleminde aıyppul arqalady.

— Men QR-kod skanerlep edim, tólem júrmeı qalǵan-aý. Birden tóleýdi umytyp ketippin, — dedi bir jolaýshy.

Al ekinshi jolaýshy baqylaý qyzmetkerin kórgen soń ǵana asyǵyp, tólem jasaýǵa nıettenip edi, biraq QR-kodtardyń buǵattalǵanyn bilmeı qaldy.

Eki jolaýshyǵa da polıtsııa qyzmetkerleri zań talaptaryna sáıkes ákimshilik hattama toltyrdy. Al úsh saǵatqa sozylǵan reıd barysynda mundaı quqyq buzýshylyq jasaǵandardyń sany 20-dan asty.

— QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 622-babyn buzý faktileri boıynsha jelilik baqylaý qyzmetiniń qyzmetkerleri tarapynan polıtsııa organdaryna jıi habarlama túsedi. Atalǵan shaǵymdar negizinde qala aýmaǵyndaǵy patrýldik polıtsııa qyzmetkerleri quqyq buzýshylardy polıtsııa bólimshesine jetkizedi. Negizinen, quqyq buzýshylar QR ÁQBtK-niń 622-babynyń 2-bóligine sáıkes qoǵamdyq kólikte jolaqysyn tóleýden jaltarǵany úshin jaýapkershilikke tartylady. Azamattarǵa zańnama talaptaryna sáıkes ákimshilik shara qoldanylyp, 2 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde, ıaǵnı 8650 teńge kóleminde aıyppul salynady, — dedi Almaty aýdany polıtsııa basqarmasynyń ýchaskelik polıtsııa ınspektory, polıtsııa maıory Nuráli Táńirbergenov.

№ 1 Avtobýs parkinde 1700-den astam júrgizýshi eńbek etedi. Kún saıyn qala kóshelerine 830-dan astam avtobýs shyǵyp, jolaýshylarǵa qyzmet kórsetedi. Qoǵamdyq kólik júrgizýshileriniń jumys ýaqyty tańǵy saǵat 04:00–den túngi 00:00–ge deıin jalǵasady. Al jelilik baqylaý qyzmetiniń mamandary kúnine 80-ge jýyq avtobýsqa minip, shamamen 2500 jolaýshyny tekseredi.

— Jolaqysyn tólemegen azamattar ártúrli syltaý aıtady. Biri «jańa ǵana mindim» deıdi, endi biri «telefonymnyń qýaty joq» dep túsindiredi. Biraq avtobýstarda telefon zarıadtaýǵa arnalǵan qurylǵylar bar. Eger jolaýshynyń ózinde qýattaǵysh bolmasa, qyzmetkerler power bank beredi. Sol arqyly jolaýshy telefonyn qosyp, jolaqysyn tóleı alady. Jalpy jolaýshylar úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan. Tek ýaqytynda jolaqysyn tólese boldy. Jelilik baqylaý qyzmeti men júrgizýshilerdiń eńbegin baǵalaýdy suraımyz. Olar kúnine 16–17 saǵat jumys isteıdi, — dedi jelilik baqylaý qyzmetkeri Beksultan Ertaev.

Alaıda jolaýshylardyń bári birdeı emes. Qoǵamdyq kólikke kirgen boıda-aq jolaqysyn birden tólep, tártipti saqtaýǵa tyrysatyn azamattar da bar. Olar úshin tólem jasaý — jaýapkershilik bolyp sanalady eken.

— Jol aqysyn «Qudaıdyń aqysy» dep esepteımin, sondyqtan ony árdaıym birden tóleımin. Sonymen qatar júrgizýshilerdiń eńbegin qurmetteımin. Osy ýaqytqa deıin jolaqysyn tólemeı ketken jaǵdaıym bolǵan emes, — dedi jolaýshy.

«№ 1 Avtobýs parki» AQ bir jyl ishinde 169 mıllıonnan astam jolaýshyǵa qyzmet kórsetken. Onyń 53 mıllıony jeńildik qarastyrylǵan áleýmettik sanattaǵy azamattar. Mamandardyń aıtýynsha, áleýmettik karta qoldanatyn jandar da tólem qurylǵysyna kartasyn jaqyndatýǵa erinip, jolaqy tólemeı ketetin jaǵdaılar kezdesedi.

— Mektep oqýshylary arnaıy kartalaryn jolaqysyn tóleý kezinde paıdalanbaıdy. Biz olarǵa únemi eskertý jasap otyramyz. Jeńildigi bar barlyq jolaýshylar avtobýsqa kirgen sátte kartasyn birden tólem qurylǵysyna tıgizýi qajet. Barlyq tólemder júıede tirkeledi jáne esepke alynady, — dedi «№ 1 Avtobýs parki» AQ jelilik baqylaý bóliminiń jetekshisi Qarlyǵash Serikbekqyzy.

Gúlzıra Saılaýqyzy arnaıy jeńildik kartasymen júrgenine eki jyl bolǵanyn aıtty.

— Men jol aqysyn avtobýsqa kirgen boıda ýaqytynda tóleımin. Zeınetke shyqqanyma eki jyl boldy. Arnaıy jeńildik kartasyn alǵanmyn. Únemi erejege sáıkes kartany tólem qurylǵysyna jaqyndatyp, jolaqysyn tóleımin. Bári yńǵaıly uıymdastyrylǵan, — dedi jolaýshy.

Jolaqy tóleýmen qatar, avtobýsta jolaýshy mádenıetin saqtaý da mańyzdy. Keıbir azamattar qatty sóılep, júrgizýshiniń jumysyna kedergi keltiredi. Al endi biri qoǵamdyq kólikke iri kólemdegi júktermen kiredi. Alaıda erejege sáıkes, jolsómkeniń salmaǵy 20 kelige deıin bolýy tıis. Eger salmaǵy 20 keliden assa nemese kólemi 30×40 sm-den úlken bolsa, qosymsha jolaqy tóleý talap etiledi.

— Jaz mezgilinde keıbir jolaýshylar velosıped nemese samokatpen qoǵamdyq kólikke kiredi. Bul jaǵdaıda kólik arnaıy qapta bolýy tıis. Іri kólemdi velosıpedterdi kirgizýge ruqsat etilmeıdi. Janýarmen kiretin jolaýshylar úshin de talap bar: janýarda mindetti túrde tumyldyryq bolýy kerek. Bul talap saqtalmaǵan jaǵdaıda eskertý jasalady. Avtobýsta telefonmen qatty sóılesýge bolmaıdy. Sondaı-aq aldyńǵy bólikte turýǵa jáne júrgizýshiniń jumysyna kedergi keltirýge tyıym salynady, — dedi Qarlyǵash Serikbekqyzy.

Aıta keteıik, Shymkentte 4500-ge jýyq jolaýshy qoǵamdyq kólikte jolaqy tólemegeni belgili boldy.