Jol salasynda 8 mlrd teńgeniń zań buzýy anyqtaldy

Jıynda Prezıdenttiń «Jańa tarıhı kezeńdegi Qazaqstannyń ózekti mindetteri» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıqyndalǵan mindetter aıasynda jol qurylysynyń sapasyn arttyrý jáne zamanaýı avtomobıl joldary jelisin qalyptastyrý máseleleri qaraldy.

Premer-mınıstrge jol jabynyndaǵy jaryqtardyń paıda bolýy, oıyqtardyń jáne ózge de aqaýlardyń negizgi sebepteri, sondaı-aq óńirlerdiń klımattyq jaǵdaılary men naqty kólik júktemelerin eskere otyryp, qoldanystaǵy normatıvterdi jańartý jónindegi usynystar baıandaldy.

Jol jabyndarynyń sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan usynystar:

• tekshe pishindi qıyrshyqtastyń usaq fraktsııalaryn paıdalaný, negizdik bıtýmdy jáne onyń ıilgishtigin qamtamasyz etý úshin modıfıkatsııalaý ádisterin qoldaný;

• modıfıkatsııalanǵan bıtým túrleriniń oıyqtar men jaryqshaqtardyń paıda bolýyna tózimdiligin arttyrý;

• jol jabyndarynyń beriktigin qamtamasyz etý úshin tutastyǵyn buzbaı baqylaý ádisterin qoldaný jáne jańa tehnologııalar engizý, jaryq shaǵylysatyn jol belgileri men jol tańbalaryn paıdalaný.

Keńeste avtomobıl joldaryn salý jáne paıdalaný sapasynyń standarttaryn jetildirý, jol qurylysyna qajetti materıaldar daıyndaý men qoldanýdyń barlyq kezeńinde tehnologııalyq talaptardy saqtaý, sondaı-aq jol jabynynyń sapasy men uzaqmerzimdi beriktigi úshin merdiger uıymdardyń jaýapkershiligin kúsheıtý máseleleri talqylandy. Talqylaýǵa Quryltaı depýtattary Zamır Saǵynov pen Meırhat Qasymbaev, Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Baǵdat Teltaev jáne basqalar qatysty. Keńeske qatysýshylar avtomobıl joldaryn salý jáne paıdalaný mádenıetin arttyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.

Kólik mınıstri Nurlan Saýranbaev Energetıka mınıstrligi jáne «QazMunaıGaz» UK» AQ-men birlesip bıtýmdy tasymaldaý jáne saqtaý júıesine túgendeý júrgizilgenin baıandady. Onyń qorytyndysy boıynsha ónim sapasyn arttyrý, zaýyttardyń birkelki júktelýin qamtamasyz etý jáne jaqsartylǵan sıpattamalary bar polımerli-modıfıkatsııalanǵan bıtým óndirisine kóshý tásilderi ázirlendi. Kaspıı bıtým jáne Pavlodar munaı-hımııa zaýyttary tıisti ótinimder bolǵan kezde 50/70 jáne 70/100 markaly ónimderdi, sondaı-aq polımerli-modıfıkatsııalanǵan quramdardy shyǵarýǵa daıyn.

Jıynda jol qurylysynyń jańa tehnologııalary, sonyń ishinde Superpave jáne polımerli-modıfıkatsııalanǵan asfaltbetondy qoldaný, sondaı-aq paıdalanylatyn materıaldardyń sapasyn qamtamasyz etý jáne zerthanalyq baqylaýdy kúsheıtý sharalary talqylandy. Jol qurylysyn uıymdastyrý, jol boıyndaǵy servısti damytý, avtomobıl ótkizý pýnktterin jańǵyrtý jáne tsıfrlyq monıtorıng quraldaryn engizý máseleleri qaraldy.

Jol jabynyn saqtaý maqsatynda salmaq pen gabarıtti baqylaýdy kúsheıtý kózdelgen. Avtomattandyrylǵan ólsheý stansalaryn aınalyp ótý sııaqty taǵy da basqa salmaq pen gabarıtti baqylaý talaptaryn buzǵandardy avtomatty túrde tirkeýdi zańnamalyq turǵyda bekitý jáne artyq júkteme úshin jaýapkershilikti kúsheıtý jónindegi usynystar qaraldy. Tsıfrlyq baqylaý quraldaryn biryńǵaı E-Kolik júıesine biriktirý jalǵasýda.

Jergilikti mańyzy bar avtomobıl joldaryn basqarý júıesin jetildirýge basa nazar aýdaryldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Jumys toby jergilikti mańyzy bar avtomobıl joldaryn basqarý júıesin jetildirý, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar arasyndaǵy úılestirýdi kúsheıtý, sondaı-aq jol jumystarynyń sapasy úshin jaýapkershilikti arttyrý jóninde usynystar ázirledi. Klımattyq jáne aımaqtyq erekshelikterdi eskere otyryp, jol jabyndarynyń konstrýktsııalaryn anaǵurlym egjeı-tegjeıli aýdandarǵa bólý qajettigi atap ótildi.

Bas prokýrordyń birinshi orynbasary Jandos Ómiralıev avtojol salasyndaǵy tekserýlerdiń aldyn ala nátıjeleri týraly habarlady. Josparlaý men qurylystan bastap joldardy paıdalanýǵa deıingi ártúrli kezeńderde júıeli buzýshylyqtar anyqtaldy. Búgingi tańda anyqtalǵan zań buzý boıynsha 33 sotqa deıingi tergep-tekserý bastaldy.

Keltirilgen zalaldyń aldyn ala mólsheri shamamen 8 mlrd teńge. Tergeý jalǵasyp jatyr. Budan bólek, negizsiz sharttar men memlekettik satyp alý josparlarynyń kúshin joıý esebinen 36 mlrd teńge somasyna shyǵyndardyń aldyn alyndy. Atap aıtqanda, buryn jóndelgen joldardy, onyń ishinde merdigerlerdiń qoldanystaǵy kepildik mindettemeleri bar nysandardy jóndeýge jańa tenderler jarııalaý jaǵdaılary anyqtaldy.

Jıyn qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr Oljas Bektenov osy jyldyń qarasha aıynyń sońyna deıin avtojol salasyn reformalaý jónindegi Jumys tobyna talqylaýdy aıaqtaýdy jáne usynystardyń keshendi paketin daıyndaýdy tapsyrdy.

Premer-mınıstr normatıvterdi qaıta qaraýdy, qurylys materıaldarynyń sapasyn arttyrýdy jáne jańa tehnologııalardy engizýdi qosa alǵanda, usynylǵan sharalardy jan-jaqty baǵalaý qajettigin atap ótti. Qorytyndy qujatta jol jabynynyń merziminen buryn buzylý sebepterin joıýǵa jáne merdiger uıymdardyń oryndalǵan jumystardyń sapasyna jaýapkershiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan keshendi sheshimder kózdelýi tıis. Barlyq usynylǵan sharalar ózara baılanysty bolýy jáne respýblıkalyq ári jergilikti mańyzy bar avtomobıl joldarynyń sapasy men uzaqmerzimdiligin qamtamasyz ete otyryp, qurylys pen paıdalanýdyń tolyq tsıklin qamtýy tıis.