Jol, gaz, ǵalamtor jáne turǵyn úı: Alataýda qurylys jumystary qalaı júrip jatyr
ASTANA. KAZINFORM – Shahardy áleýmettik-ekonomıkalyq, ınfraqurylymdyq turǵyda damytý jospary jáne qazir atqarylyp jatqan jumystar jóninde ákimdik ókilinen surap bilgen edik. Qala ákiminiń orynbasary Bórihan Ábdibaev jol salý, ınjenerlik ınfraqurylymmen jáne ǵalamtormen qamtý, aýdandarǵa gaz jáne sý qubyrlaryn júrgizý, sondaı-aq turǵyn úı qurylysy jaıynda tolyǵyraq málimet berdi.
Jol ınfraqurylymy
Bıyl ákimdik 43,1 shaqyrym jolǵa ortasha deńgeıdegi jóndeý júrgizbek. Al kúrdeli jóndeý ázirge josparda joq.
Eger bıýdjetten qosymsha qarajat bólinse, qala ishinde jáne mańynda ózge de birqatar sharýa atqarylmaq. Olardyń qatarynda shoqalaqtardy biteý, jol jıekterin bekitý, joldaǵy syzyqtardy jańartý, jol belgilerin jańǵyrtý t.b. bar.
Ábdibaevtyń aıtýynsha, atalǵan jumystardyń nátıjesinde jol sapasy jaqsaryp, júrgizýshiler men jolaýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý deńgeıi joǵarylaıdy.
Gaz júrgizý jáne sýmen qamtý
Qazir qaladaǵy 12 shaǵynaýdannyń 10-y ortalyqtandyrylǵan gaz júıesine qosylǵan. Al Quıǵan shaǵynaýdanyndaǵy gazben qamtý júıesiniń qurylysyna jobalyq-smetalyq qujattama ázirlenip jatyr.
Sonymen birge 2025 jyly Dáýlet shaǵynaýdanyna deıin gaz júrgizilgen. Aldaǵy ýaqytta osy jerden Qaırat shaǵynaýdanyna deıin gaz qubyryn tartý máselesi qarastyrylyp jatyr. Jobany jeke kompanııa atqarmaq.
Alataýdaǵy barlyq aýdan ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtylǵan. Degenmen, sý qubyrlary halyqtyń 86,6%-ynyń úıine júrgizilgen.
Sýmen qamtýdy odan ári damytý maqsatynda Jetigen, Jańadáýir jáne Jańatalap shaǵynaýdandarynda sý qubyrlary jańǵyrtylady.
– Jańadáýir jáne Jańatalaptaǵy jobalarǵa memlekettik saraptamanyń oń qorytyndysy berildi. Al Jetigendegi jobaǵa qatysty jaýapty jaqynda alamyz, – dedi ákimniń orynbasary.
Injenerlik ınfraqurylym
Injenerlik jelilerdi damytý da – basa mán beriletin baǵyttardyń biri. Qalada sýmen jabdyqtaý jáne káriz júıelerin jańǵyrtý kezeń-kezeńimen iske asyrylyp jatyr. Mundaǵy maqsat – kommýnaldyq qyzmettiń sapasyn arttyrý.
Búginde Jetigen, Zarechnyı, Qoıanqus shaǵynaýdandarynda jáne Gate City turǵyn úı kesheninde káriz júıesi jumys istep tur. Káriz jelileriniń jalpy uzyndyǵy – 41 shaqyrym.
Sonymen qatar Dáýlet shaǵynaýdanyn sýmen qamtý boıynsha joba daıyndalyp jatyr. Jospar boıynsha, úsh kárizdik sorǵy stansasy salynyp, 15 shaqyrym káriz jelisi tóselmek.
B. Ábdibaevtyń sózinshe, bul jumystar sýmen qamtý aýqymyn ulǵaıtyp, ınjenerlik ınfraqurylymdy berik qyla túsedi. Sonyń arqasynda turǵyn alaptaryn odan ári órkendetýge jol ashylady.
Turǵyn úı qurylysy
Alataýda turǵyn úı salý da nazardan tys qalmaıdy. 2025 jyly jalpy 150 myń sharshy metr baspana paıdalanýǵa berilgen.
Qala ákiminiń orynbasary bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasatynyn aıtady. Bıyl 40 myń sharshy metr turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalmaq. Jańa obektiler, negizinen, Jetigen, Qoıanqus, Yntymaq, Jańaarna jáne Jańadáýir shaǵyn aýdandarynda boı kóteredi.
Salynyp jatqan nysandardyń basym bóligi Gate City turǵyn úı kesheni mańynda shoǵyrlanǵan.
Baılanys jáne tsıfrlyq ınfraqurylym
Qaladaǵy barlyq aýdan búkil operatordyń 3G jáne 4G standartyndaǵy mobıldik baılanysymen qamtylǵan. QR Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi Telekommýnıkatsııa komıtetiniń 2025-2027 jyldarǵa arnalǵan jol kartasyna saı, mobıldik baılanys sapasyn jaqsartý boıynsha jumystar tolastamaq emes.
Máselen, 2025 jyldyń qazan aıynda Jetigen shaǵynaýdanynda Tele2 operatorynyń 5G standartyndaǵy bazalyq stansasy iske qosyldy.
Odan bólek keı shaǵynaýdanda jáne Almaty–Óskemen respýblıkalyq tas joly boıynda qos maqsattaǵy tirekterdi ornatý josparda bar. Aıta keteıik mundaı baǵandarǵa shamdar, beınebaqylaý kameralary jáne baılanys qurylǵylary ornatylady. Al atalǵan jobany júzege asyrýǵa qajetti ınfraqurylym daıyndalyp qoıǵan.
– Tsıfrlyq jáne telekommýnıkatsııalyq ınfraqurylymdy damytý úshin tıisti jumystar jalǵasyp jatyr, – dep túıindedi sózin B. Ábdibaev.
Eske salaıyq 2024 jyldyń qańtarynda Memleket basshysynyń qaýlysymen Almaty oblysy Іle aýdanyndaǵy Jetigen aýyly oblystyq mańyzy bar qala sanatyna jatqyzylyp, onyń ataýy Alataý qalasy bolyp ózgertilgen edi.
Sondaı-aq Parlament Alataý qalasynyń arnaýly quqyqtyq rejımi týraly Konstıtýtsııalyq zańdy qabyldady.
