Jol bıtýmy naryǵynda memlekettiń úlesi qysqarýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Jol bıtýmy naryǵynda memleket úlesin azaıtyp, jeke kompanııalardyń naryqqa kirýine múmkindik berý usynyldy. Bul qadam básekelestikti kúsheıtip, bıtýmnyń qoljetimdiligin arttyrýǵa jáne naryqtaǵy baǵa qalyptasýyn ashyq etýge baǵyttalǵan. Bul týraly Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi málim etti.
Agenttik 2024–2025 jyldardaǵy jol munaı bıtýmyn ótkizý naryǵyndaǵy básekelestiktiń jaı-kúıine taldaýdy aıaqtady. Taldaýdyń negizgi mindetteriniń biri memlekettiń naryqqa qatysý deńgeıin jáne ony odan ári tómendetý múmkindikterin, onyń ishinde jol salasynyń bıtýmmen qamtamasyz etý deńgeıin tómendetpeı, jekelegen aktıvterdi jekeshelendirý arqyly básekelestik ortaǵa berý múmkindikterin baǵalaý boldy.
Naryqtaǵy memlekettik qatysý, eń aldymen, «QazMunaıGaz» UK» AQ kompanııalar tobynyń, sondaı-aq «Qarajanbasmunaı» AQ-nyń «SP „Caspi Bitum“ JShS óniminiń óndiristik-ótkizý tizbegine qatysýy arqyly júzege asyrylady.
Memlekettiń eleýli róli óndiris salasynda da baıqalady: 2025 jyly «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» JShS men «SP „Caspi Bitum“ JShS jıyntyǵynda jol bıtýmynyń shamamen 70%-yn óndirdi. Osy qurylymdy eskere otyryp, Agenttik básekelestikke jáne ishki naryqtaǵy jetkizilimderdiń turaqtylyǵyna osyndaı sheshimderdiń yqpalyn mindetti túrde baǵalaı otyryp, memleket ıeliginen alýdy kezeń-kezeńimen júrgizý múmkindikterin qarastyrdy.
— Taldaý barysynda buǵan deıin anyqtalǵan shekteýlerge de erekshe nazar aýdaryldy. 2022–2023 jyldardaǵy taldaý qorytyndysy boıynsha Agenttik zańnama deńgeıinde jol bıtýmyn bólý kólemderin ákimshilendirý tetiginiń jáne qatysýshylardy irikteýdiń ashyq krıterııleriniń bolmaǵanyn atap ótken bolatyn. Bul bıtýmnyń maqsatty paıdalanylýyn baqylaýǵa áser etti, — delingen agenttiktiń habarlamasynda.
2026 jyly atalǵan olqylyq joıyldy. Zańnama deńgeıinde avtomobıl joldary jónindegi ýákiletti organǵa ulttyq operatorymen birlesip jol bıtýmyna degen qajettilikti aıqyndaý, kólemderdi qalyptastyrý jáne bólý qaǵıdalaryn bekitý, sondaı-aq olardy tikeleı bólýdi júzege asyrý ókilettigi berildi. Tıisti túzetýler 2026 jylǵy qyrkúıekte kúshine enedi.
— Osylaısha, jol bıtýmyn bólý tetigi tikeleı quqyqtyq negizge ıe boldy. Bul baǵytta odan ári nazar bıtýmdy bólýdiń túsinikti ári ashyq sharttaryn belgileýge, naryqtyń barlyq qatysýshylary úshin teń qoljetimdi etýge jáne bólingen bıtým kólemderiniń maqsatty paıdalanylýyn baqylaýǵa aýdarylýy tıis, — dep habarlady agenttikten.
Sonymen qatar, bıtýmdy taýar bırjalary arqyly mindetti túrde ótkizýge baqylaý jasaý máselesi sheshimin tappaı otyr. 2021 jyldan bastap ishki naryqqa jetkizý josparlanǵan munaı bıtýmynyń jalpy jyldyq kóleminiń keminde 10%-y taýar bırjalary arqyly ótkizilýge tıis. Іs júzinde bırjalyq saýdany mindetti sýbektilerdiń bir bóligi ǵana júzege asyrady. Zerttelip otyrǵan kezeńde eki óndirýshi bıtýmdy taýar bırjalary arqyly ótkizýdi júzege asyrmaǵan.
Agenttiktiń pikirinshe, bırjalyq saýda úlesin ulǵaıtý naryqtyq baǵa belgileý rásimderin jáne resýrsqa teń qoljetimdi etip qana qoımaı, kóleńkeli aınalym táýekelderin de tómendetedi. Osyǵan baılanysty barlyq naryq qatysýshylarynyń belgilengen mindetti ótkizý úlesin saqtaýyn qamtamasyz etý úshin tıimdi bırjalyq baqylaý tetigin qalyptastyrý negizgi sheshilmegen mindetterdiń biri bolyp qala beredi. Mundaı baqylaýdy kúsheıtý naryqtyń ashyqtyǵyn arttyryp, básekelestiktiń teń jaǵdaılaryn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Eske sala keteıik, buǵan deıin Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń Astana boıynsha departamenti «Nursultan Nazarbaev halyqaralyq áýejaıy» AQ qyzmetinde monopolııaǵa qarsy zańnamany buzý faktisin anyqtaǵan edi.
