Jylqy jylyndaǵy ortaq qundylyqtar: ShYU keńistigindegi mádenı úndestik
ASTANA. KAZINFORM — Chýntsze — Kóktem merekesi, ıaǵnı aı kúntizbesi boıynsha qytaı Jańa jyly qarsańynda (bıyl ol 17 aqpanda bastalyp, Otty Jylqy jyly retinde ótedi) Shanhaı yntymaqtastyq uıymy (ShYU) Bas hatshysy Nurlan Ermekbaev óńir elderiniń kóne dástúrleri men ortaq gýmanıtarlyq qundylyqtary ShYU-ǵa múshe memleketter men seriktester arasyndaǵy zamanaýı tatý kórshilik pen yntymaqtastyqtyń negizin qalaı qalyptastyratyny týraly aıtyp berdi. Bul týraly Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi Global Times basylymyna silteme jasap habarlady.
Qytaıda da, ShYU-ǵa múshe kóptegen elderde de jylqy tek adamnyń kómekshisi ǵana emes, adaldyqtyń, eńbekqorlyqtyń jáne alǵa umtylystyń rýhanı nyshany retinde qabyldanady. Ortalyq Azııa jáne ShYU keńistigindegi ózge elderdiń mádenıetinde jylqy epostarda, oıý-órnekterde jáne qoldanbaly ónerde mańyzdy oryn alady. Bul eńbekke, erkindikke jáne jaýapkershilikke degen qurmetti bildiredi. Bas hatshynyń aıtýynsha, mundaı uqsastyq halyqtarymyzdyń mádenı kodtarynyń tereń ortaqtyǵyn aıqyndaıdy.
Chýntsze dástúrleri týraly aıta kele, ol olardyń qundylyqtyq negizi ShYU elderine tán otbasy men urpaq sabaqtastyǵy týraly túsiniktermen úndes ekenin atap ótti.
— Maǵan Chýntszeniń otbasynyń qaıta qaýyshýyna umtylý dástúri erekshe unaıdy. Bul úrdis ShYU elderi halyqtaryna tán otbasylyq qundylyqtarmen, úlkenge qurmetpen jáne urpaqtar sabaqtastyǵymen tyǵyz astasady. Meniń oıymsha, Chýntsze dástúrleriniń túpki máni — ótkendi, búgindi jáne bolashaqty úılesimdi ushtastyrý. Dál osyndaı ózara qurmet, yntymaq, jaýapkershilik jáne jasampazdyqqa umtylys sııaqty qundylyqtar ShYU elderi arasyndaǵy mádenı dıalogtyń negizin qalaıdy ári halyqtarymyzdyń odan ári jaqyndasýyna berik irgetas bolady, — dedi ShYU Bas hatshysy.
Búginde atqa miný, báıge jáne komandalyq jarystar dástúri saqtalyp qana qoımaı, zamanaýı jobalar aıasynda damyp keledi. Sonyń biri — Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary. 2026 jylǵy halyqaralyq jarystar Ortalyq Azııadaǵy mańyzdy mádenı-sporttyq oqıǵalardyń birine aınalmaq. Oıyndardyń Qyrǵyzstanda ótýi eldiń ShYU-ǵa tóraǵalyq etý kezeńimen tuspa-tus kelip, sharanyń óńirlik jáne halyqaralyq mańyzyn arttyra túsedi.
Nurlan Ermekbaev tarıhı ólshemniń mańyzdylyǵyna da toqtaldy.
— Arheologııalyq jáne genetıkalyq zertteýler derekterine sáıkes, shamamen bes myń jyl buryn Qazaqstan aýmaǵynda ómir súrgen Botaı mádenıeti kezeńinde adam jylqyny tek ańshylyq nysany retinde ǵana emes, kólik quraly retinde paıdalana bastaǵan, keıinnen qolǵa úıretken. Bul adamzat órkenıetiniń damýyndaǵy betburysty kezeń bolyp, Eýrazııa keńistiginde mobıldilik, almasý jáne mádenı ózara yqpaldastyqtyń jańa dáýirin ashty, — dep túıindedi ol.
Osy turǵyda ortaq dástúrlerge negizdelgen mádenı jáne gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty damytý — tarıhı baılanystardyń zańdy jalǵasy. Bul ShYU-ǵa múshe memleketter men olardyń seriktesteri arasyndaǵy tatý kórshilikti nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Buǵan deıin Astanadan Qytaıǵa jańa áýe baǵyty ashylatyny habarlanǵan bolatyn.