Jylytý maýsymyna daıyndyq: qansha kómir men mazýt qory bar

Energetıka mınıstrliginiń málimetinshe, energııa kózderi jylytý maýsymyn bastaý úshin qajetti jabdyqtarmen jáne otynnyń normatıvtik qorymen qamtamasyz etilgen. Búgingi tańda 4 energoblok, 28 qazandyq jáne 18 týrbınany jóndeý aıaqtaldy, jumystar 3 energoblokta, 26 qazandyqta jáne 21 týrbınada jalǵasyp jatyr.

— Óńirlik elektr jelilerinde josparlanǵan jumys kólemi oryndaldy, 17,1 myń shaqyrym elektr taratý jelileri, 444 qosalqy stansanyń 426-sy jylytý maýsymynyń bastalýyna daıyn. Rekonstrýktsııalaý jáne kúrdeli jóndeý júrgizilýi tıis 377 shaqyrym jylý jelisiniń 352 shaqyrymy aıaqtaldy, bul — jospardyń 93%-y. Atalǵan maqsattarǵa 196,8 mlrd teńge kózdelgen, onyń ishinde «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasynyń qarajaty da bar. Naýqan qorytyndysy boıynsha jylý jelileriniń tozýy 48%-ǵa deıin tómendeıdi dep josparlanyp otyr. Jylý kózderin, jylý jáne elektr jelilerin daıyndaý boıynsha shuǵyl mindetterdi sheshý úshin Úkimet rezervinen 27,9 mlrd teńge bólindi. Osy jyly elektr stansalaryn rekonstrýktsııalaýǵa barlyǵy 384 mlrd teńge qarastyrylǵan, bul ótken jyldyń deńgeıinen 9%-ǵa joǵary (2025 jyly 348 mlrd teńge), — delingen habarlamada.

Energetıka vıtse-mınıstri Erlan Aqbarov energııa kózderiniń qoımalarynda 4,8 mln tonna kómir jáne 127 myń tonna mazýt jınalǵanyn, odan bólek 255 myń tonna «áleýmettik» mazýt jetkizý kestesi bekitilgenin baıandady. Halyq pen kommýnaldyq-turmystyq sektor úshin kómir jetkizýdi ákimdikterdiń, kómir óndirýshi kásiporyndardyń, operatorlardyń jáne QTJ-nyń qatysýymen Respýblıkalyq shtab úılestiredi. Aldaǵy maýsymda tutynýshylardyń suranysy 7,3 mln tonna bolmaq.

Keńes barysynda Premer-mınıstrge barlyq josparǵa engen bilim berý jáne densaýlyq saqtaý nysandarynda, qazandyqtar men turǵyn úılerde: atap aıtqanda, 10 913 bilim berý nysany, 5 394 medıtsınalyq nysan, 14 939 avtonomdy qazandyq jáne 53 610 turǵyn úıde jylý berý maýsymyna daıyndyq jumystarynyń aıaqtalǵany baıandaldy. Ónerkásip jáne qurylys vıtse-mınıstri Qýandyq Qajkenov otyn qoryn jınaqtaý barysy týraly aıtty. Kómir qory josparly kólemniń 80%-yn, mazýt — 88%-yn, dızel otyny — 100%-yn quraıdy.

Sondaı-aq jıyn barysynda óńir ákimderiniń esepteri tyńdaldy. Abaı oblysynda jalpy quny 14,5 mlrd teńge bolatyn 32 jóndeý jobasy, sondaı-aq energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý jónindegi ulttyq joba aıasynda 15,8 mlrd teńgege 6 joba júzege asyryldy. Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálı óńirde uzyndyǵy 53,7 shaqyrym bolatyn jylý jelilerin aýystyrý jumystary jalǵasyp jatqanyn, bul olardyń tozý deńgeıin 52,3%-ǵa deıin tómendetýge múmkindik beretinin baıandady. Qazandyq jabdyqtaryn jóndeý jumystary 95%-ǵa aıaqtaldy. Bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik sala nysandary men turǵyn úı qory jylytý maýsymyna tolyq daıyn. Barlyq jumysty qyrkúıek aıynyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanǵan.

Aqmola oblysynda tórt blokty-modýldi qazandyqtyń qurylysy aıaqtalyp, 26 qazandyqtyń 24-i aýystyryldy, 37 shaqyrym jylý jelileri jóndeldi, bul jospardyń 97%-yn quraıdy. Aqmola oblysynyń ákimi Marat Ahmetjanov Stepnogorsk JEO jabdyqtaryn jóndeý jáne qalalyq jylý magıstralin rekonstrýktsııalaý týraly baıandady, onyń ýchaskesinde qazirgi ýaqytta 45 maman men 16 birlik arnaıy tehnıka jumyldyrylǵan. Oblystyń áleýmettik nysandary men turǵyn úı qory tolyǵymen daıyndalǵan.

Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov Petropavl JEO-2 jylytý maýsymynyń basynda jylý berýdi qamtamasyz etýge daıyn ekenin aıtty. Jumysqa 8 qazandyq agregaty daıyndaldy. Jóndeý naýqany aıasynda 6 qazandyq pen 6 týrbınada jumystar aıaqtaldy. Petropavl qalasynyń jylý magıstraldaryn daıyndaýdy 20 qyrkúıekke deıin aıaqtaý josparlanýda. Oblysta jylytý maýsymy 28 qyrkúıekte bastalady.

Ulytaý oblysynyń ákimi Eset Baıken turǵyn úıler men áleýmettik nysandardyń jylý berý maýsymyna tolyq daıyndyǵy týraly baıandady. Jezqazǵan JEO-da 4 qazandyq pen 4 týrbınaǵa aǵymdaǵy jóndeý júrgizildi, № 11 qazandyq kúrdeli jóndeýden ótti. Sátbaevtaǵy № 1 jylý stansasy men JEO-nyń basqa jabdyqtaryn daıyndaý jalǵasýda.

Premer-mınıstr Oljas Bektenov qalǵan jumystardy aıaqtap, jylýdyń ýaqtyly berilýin qamtamasyz etý qajettigin atap ótti. Energetıka mınıstrligine QTJ-men birlesip energııa nysandary men halyqqa kómir men mazýt jetkizý jóninde sharalar qabyldaý tapsyryldy.

— Azamattardy jylýmen úzdiksiz qamtamasyz etý — Úkimet jumysynyń basym baǵyttarynyń biri. Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha jóndeý jumystaryn qarjylandyrý ulǵaıtyldy. Jergilikti ákimder barlyq nysannyń, ásirese áleýmettik jáne ónerkásiptik ınfraqurylymnyń daıyndyǵyn jeke baqylaýda ustaýǵa tıis, — dedi Oljas Bektenov.

Eske salaıyq, buǵan deıin Astanada qysqy jylytý maýsymyna jylý qory daıyn ekenin jazǵanbyz.