Jyl basynan beri Qaraǵandy oblysynda qyzylsha juqtyrýdyń 195 jaǵdaıy tirkeldi

QARAǴANDY. KAZINFORM — Qaraǵandy oblysynda qyzylsha derti qaıta órship tur. Jyl basynan bergi kórsetkish byltyrǵy jalpy statıstıkadan asyp tústi, al mamandar ekpemen qamtýdyń tómendeýi qaýipti odan saıyn údetkenin aıtady.

Qaraǵandy oblysynda qyzylsha boıynsha epıdemıologııalyq ahýal áli de kúrdeli. Jyl basynan beri óńirde zerthanalyq turǵyda 195 jaǵdaı rastaldy, onyń 16-sy elimizdiń ózge oblystarynan ákelingen. Salystyrmaly túrde aıtqanda, 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 108 jaǵdaı ǵana tirkelgen edi. 

Oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń basshysy ıÝrıı Zalygınniń málimetinshe, qyzylsha men kókjótel «basqarylatyn ınfektsııalar» sanatyna jatady, ıaǵnı olardyń taralýy halyqtyń vaktsınatsııa deńgeıine tikeleı táýeldi. Buǵan deıingi jyldary júrgizilgen jappaı ımmýndaý aýrýshańdyqty aıtarlyqtaı tómendetip, epıdemıologııalyq turaqtylyq qalyptastyrǵan.

Alaıda ekpemen qamtýdyń azaıýy, sonyń ishinde COVID-19 pandemııasy kezeńinde josparly vaktsınatsııanyń úzilýi ımmýndyq qorǵanysy joq adamdardyń úlesin arttyrdy. Mamandardyń aıtýynsha, dál osy jaǵdaı ınfektsııanyń qaıta belsendi fazaǵa ótýine negizgi sebep bolǵan. Buǵan qosa josparly ekpelerdiń ótkizilýi, ata-analardyń vaktsınatsııadan bas tartýy, vırýstyń joǵary juqpalylyǵy jáne basqa óńirlerden tasymaldanýy da áser etken.

— Qazirgi tańda sanıtarlyq dárigerlerdi alańdatatyn basty másele — vaktsına arqyly basqarylatyn ınfektsııalar. Olardyń qatarynda qyzylshadan bólek kókjótel, dıfterııa, polıomıelıt jáne qyzamyq bar. Degenmen asa joǵary kontagıozdylyǵy men aýyr asqynýlaryna baılanysty qyzylsha erekshe qaýip tóndirip otyr. Statıstıkaǵa sáıkes, naýqastardyń 88% — 14 jasqa deıingi balalar. Dárigerler muny balalar aǵzasynyń álsizdigimen, mektepter men balabaqshalardaǵy tyǵyz qarym-qatynaspen, sondaı-aq ekpe almaǵan nemese ýaqytyly vaktsınatsııalanbaǵan balalardyń bolýymen túsindiredi. Vırýs aýa-tamshyly jolmen taralady, al jabyq jerde ekpe almaǵandar arasynda juqtyrý yqtımaldyǵy 90–95 paıyzǵa deıin jetedi, — delingen habarlamada.

Qyzylsha aýyr asqynýlarǵa soqtyrýy múmkin. Atap aıtqanda, vırýstyq pnevmonııa, ortalyq júıke júıesiniń zaqymdanýy jáne turaqty ımmýndyq buzylystar tirkeledi. Eki myń jaǵdaıdyń birinde mıdyń qabynýy — entsefalıt nemese panentsefalıt damıdy. 0,2 paıyz jaǵdaıda múgedektik, al 0,3 paıyz jaǵdaıda ólim-jitim tirkeledi.

Kókjótel ásirese bir jasqa deıingi balalar úshin qaýipti. Ol apnoe ustamalaryna, qurysýǵa jáne aıqyn tynys jetkiliksizdigine ákelýi yqtımal.

Mamandar vırýstar «álsiregen joq» deıdi jáne eleýli mýtatsııaǵa ushyramaǵanyn atap ótedi. Qaýiptiń jete baǵalanbaýy halyqtyń epıdemıologııalyq qyraǵylyǵynyń tómendeýinen týyndap otyr. Al ınfektsııanyń ózi men onyń asqynýlarynan keletin zııan sırek kezdesetin postvaktsınalyq reaktsııalarmen salystyrǵanda áldeqaıda joǵary. Epıdemıologtardyń dereginshe, vaktsınadan keıingi reaktsııalar shamamen 6 paıyz jaǵdaıda baıqalady jáne kóbine birneshe kún ishinde arnaıy emsiz basylatyn qysqa merzimdi dene qyzýynyń kóterilýi, jótel nemese bórtpemen shekteledi.

Vaktsınatsııadan bas tartý tek jekelegen otbasynyń tańdaýy emes, qoǵamdyq qaýipsizdikke tikeleı áser etetin faktor. Ujymdyq ımmýnıtettiń tómendeýi sábılerge, júkti áıelderge, ımmýn tapshylyǵy bar adamdarǵa jáne vaktsına salýǵa qarsy kórsetilimi bar aýyr sozylmaly naýqastarǵa qater tóndiredi.

Sanıtarlyq dárigerlerdiń aıtýynsha, basqarylatyn ınfektsııalardyń qaıta oralýy — ımmýndaýmen qamtýdyń jetkiliksizdiginiń aıqyn kórsetkishi. Ujymdyq ımmýnıtet deńgeıi keminde 80–95 paıyzǵa jetken jaǵdaıda ǵana vırýstyń taralýy edáýir baıaýlaıdy nemese tolyq toqtaıdy.

Buǵan deıin Aqtóbe oblysynda qyzylshamen aýyrǵandar sany úsh esege artqany habarlanǵan.