JI kómegimen Qazaqstannyń ınvestorlarǵa tartymdylyǵyn arttyrýǵa bolady - sarapshy
ASTANA. KAZINFORM – Jasandy ıntellekt pen zamanaýı sýperkompıýterler kómegimen ınvestıtsııalyq protsesti avtomattandyrý arqyly bıýrokratııany eki esege qysqartýǵa bolady. Bul týraly «Qazaqstan ınvestorlary qaýymdastyǵy» ZTB Basqarma tóraǵasy Rústem Júrsinov habarlady.
Sarapshy Rústem Júrsinov ınvestorlar úshin tartymdy elge aınalý úshin iske qosylýy tıis mańyzdy júıe týraly aıtty.
- Sýperkompıýter Big Data negizinde bızneske qatysty 680 myńnan astam ótinish pen shaǵymdy taldap shyqty. Olardyń ishinde birneshe ret qaıtalanǵan habarlamalardy alyp tastaǵanda, naqty 665 myń aryz bar. Osy máselelerdiń jartysynan astamyn avtomatty túrde sheshetin júıe qursaq, Qazaqstan ınvestorlar úshin naǵyz qaýipsiz elge aınalady, - dedi ol «Qazaqstanǵa ınvestıtsııa tartý. Halyqaralyq kapıtal úshin qolaıly meken» atty dóńgelek ústelde.
Syrtqy ister mınıstrligi Investıtsııa komıtetiniń tóraǵasy Ǵabıdolla Ospanqulovtyń aıtýynsha, Qazaqstannyń ınvestıtsııalyq hab retindegi pozıtsııasy turaqty.
- Ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha, elge kelgen tikeleı sheteldik ınvestıtsııanyń jalpy aǵyny 20,5 mıllıard dollardy qurap, 2024 jylmen salystyrǵanda 14,4%-ǵa ósken. Eń bastysy kapıtaldyń qurylymy ózgerip, shıkizattyq emes sektorlar jandana bastady. Óńdeý ónerkásibine salynǵan ınvestıtsııa 47%-ǵa artyp, 4,4 mıllıard dollarǵa jetse, qarjy jáne saqtandyrý salasy 4,3 mıllıard dollardy quraǵan. Aqparat pen baılanys salasy 2,4 ese ósip, 1,4 mıllıard dollarǵa, al kólik pen logıstıka baǵyty 5 esege bir-aq ósip, 1 mıllıard dollarǵa jetken, - dedi ol.
Investıtsııalyq ahýaldy jaqsartý maqsatynda salyq jeńildikteri men granttar otandyq jáne sheteldik kompanııalarǵa teń negizde usynylady. Ótken jyly 30 ınvestıtsııalyq kelisim men 73 kelisimshart jasalsa, bıylǵy jyldyń birinshi toqsanynda taǵy 47 qujatqa qol qoıylǵan.
Qarjy naryǵy ınfraqurylymynyń ınvestıtsııa tartýǵa daıyn ekenin Qazaqstan qor bırjasy (KASE) klıenttermen jumys basqarmasy dırektory Alısa Karbaeva da atap ótti. Onyń aıtýynsha, bırja ortalyq depozıtarıı men esep aıyrysý júıesin tolyq qamtyp, kapıtal tartýǵa jáne shaǵyn jáne orta bıznesti keńeıtýge qajetti barlyq tehnıkalyq ınfraqurylymdy qamtamasyz etken.
- KASE jahandyq jáne ishki kapıtaldy qabyldaýǵa, ınvestorlarǵa barynsha qolaıly jaǵdaı jasaýǵa daıyn. Bızneske kapıtal tartýdy ilgeriletý úshin barlyq protsesterdi jeńildettik, - dedi maman.
Sarapshylar ınvestıtsııa ahýalyna qatysty qaýipti tustar bar ekenin atap ótti. Ekonomıst Asqar Qysyqov naryqtaǵy iskerlik belsendiliktiń báseńdeýi birqatar sektorlarda baıqalyp otyrǵanyn aıtty. Onyń sózine sáıkes, halyqtyń satyp alý qabiletiniń tómendeýi ınvestıtsııa tartýǵa tikeleı áser etedi.
- Ulttyq statıstıka bıýrosynyń 2026 jyldyń birinshi toqsanyndaǵy derekterine sáıkes, keıbir salalarda ósim qarqyny aıtarlyqtaı baıaýlaǵan. Máselen, azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar saýdasy nebári 0,7%-ǵa ǵana ósken. Turǵyn úı qurylysy 1,5%-ǵa tómendep, jyljymaıtyn múlik sektorynda 4,3%-dyq quldyraý baıqaldy, - dedi ol.
Aıta keteıik, elimizde ınvestıtsııalyq kedergilerdi joıýǵa arnalǵan jańa joba bastalǵany týraly jazǵan edik.
Darııa Ǵumar