JI aýa raıynyń Qytaıdaǵy qor naryqtaryna áserin boljaıdy
ASTANA. KAZINFORM – Qytaı qarjy naryqtaryna aýa raıy jaǵdaılarynyń áserin taldaý úshin «Shantszı» alǵashqy JI modelin iske qosty, dep habarlaıdy jergilikti BAQ.
Fýdan ýnıversıteti men Ulttyq meteorologııalyq aqparat ortalyǵy birlesip ázirlegen model meteorologııalyq faktorlardyń qarjy aktıvteriniń baǵasyna áserin zertteýge jáne táýekelderdi basqarý men ınvestıtsııalyq sheshimder qabyldaý úshin ınnovatsııalyq quraldar jasaýǵa baǵyttalǵan.
Basylymda jahandyq klımattyń ózgerýi jáne kómirtegi beıtaraptylyǵy ulttyq strategııasyn iske asyrý jaǵdaıynda ekonomıkanyń naqty sýbektileri fızıkalyq klımattyq táýekelder men energııanyń aýysý táýekelderiniń toǵysýyna tap bolyp otyrǵany atap ótilgen. Meteorologııalyq qubylmalylyq aýa raıy faktorlary mańyzdy óndiristik aktıvke aınalatyn jel jáne kún energııasy generatsııasyn qosa alǵanda jańartylatyn energııa kózderi ındýstrııasyna erekshe áser etedi.
JI modelin jetekshi ázirleýshi jáne Qytaı meteorologııalyq basqarmasy zerthanasynyń dırektory Chjao ıAnsıa atap ótkendeı, «Shantszı» arhıtektýrasy jahandyq meteorologııalyq qaıta taldaý derekterin naryqtyq ındıkatorlarmen biriktiredi. Model Qytaıdyń qor naryqtarynda aınalatyn baǵaly qaǵazdardyń (A klasyndaǵy aktsııalar) keń aýqymy boıynsha qysqa merzimdi predıktıvtik taldaýyn júrgizýge múmkindik beredi.
Ázirleýshiniń aıtýynsha, modeldi tekserý onyń balamaly energetıka, munaı-hımııa ónerkásibi, qurylys jáne agroónerkásip kesheni sııaqty aýa raıyna sezimtaldyǵy joǵary salalardy anyqtaý múmkindigin rastady.
Modeldi synaý qorytyndylaryna negizdelgen ınvestıtsııalyq strategııalar ártúrli tarıhı kezeńder boıynsha turaqty oń kiristilikti kórsetti. Bul Qytaı qor naryǵyna meteorologııalyq faktorlardy esepke alýdyń tıimdiligi men praktıkalyq áleýetin rastap otyr, dep jazdy basylym.
Modeldi taǵy bir ázirleýshi, Fýdan ýnıversıtetiniń JI salasyndaǵy ınnovatsııalar jáne ónerkásiptik damý ınstıtýtynyń professory Lı Hao «Shantszıdi» kommertsııalyq qoldanýdyń keń áleýetin atap ótti.
- Aýa raıyna sezimtal salalardaǵy jarııa kompanııalar bul modeldi klımattyq táýekelderdi basqarý jáne naryqtyq kapıtaldandyrýdy saqtaý úshin paıdalana alady. Bankter men saqtandyrý kompanııalary úshin bul ázirleme kepildendirilgen nesıe berý mámilelerindegi táýekelderdi azaıtýǵa jáne klımattyq qarjylandyrý ónimderiniń portfolıosyn keńeıtýge múmkindik beredi, - dedi ol.
Onyń atap ótýinshe, ınvestorlar úshin model sandyq taldaýdyń kómekshi quraly retinde qyzmet etedi, al akademııalyq qaýymdastyq ókilderi onyń nátıjelerin aktıvterdiń baǵasyn belgileý teorııalaryn tekserý jáne jetildirý úshin paıdalana alady.
Eske sala ketsek, 2025 jyldyń qazan aıynda Qytaı sheteldik ınvestorlar úshin qor optsıondary naryǵyn ashyp, ıýandaǵy aktıvterdiń tartymdylyǵyn arttyrýǵa taǵy bir qadam jasady.