Jetisýda energetıka men ınfraqurylymdy damytýǵa 79 mlrd teńge baǵyttalady
ASTANA. KAZINFORM — Nurlybek Nálibaev Jetisý oblysyndaǵy ınvestıtsııalyq jáne ınfraqurylymdyq jobalardyń iske asyrylý barysymen tanysty, dep habarlaıdy Úkimettiń baspasóz qyzmeti.
QR Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary Nurlybek Nálibaev Úkimet basshysynyń tapsyrmasymen Jetisý oblysyna jumys saparymen baryp, elektr jáne jylýmen jabdyqtaý salasyndaǵy iri jobalarmen, turǵyn úı, áleýmettik jáne órtke qarsy ınfraqurylym nysandarynyń qurylysymen tanysty.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qolǵa alynǵan turǵyndardyń turmys sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan jobalar, qysqa ázirlik barysy Úkimet baqylaýynda.
Jumys sapary oblystyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary tanystyrylǵan keńesten bastaldy. Ekonomıkalyq ósimge negizgi úlesti ónerkásip salasy, kólik jáne qoımalaý, baılanys qyzmetteri men aýyl sharýashylyǵy qosty. Jalpy sany 11 500-ge jýyq jumys orny quryldy.
Jumys sapary Tekeli qalasynda jalǵasyp, jeke ınvestıtsııalar esebinen jumys istep turǵan Tekeli energetıkalyq keshenin jańǵyrtý jáne keńeıtý jumystary tanystyryldy. Qazir jalpy qýaty 36 MVt bolatyn úsh gaztýrbınalyq qondyrǵy paıdalanýǵa berildi. Daıyndyq deńgeıi – 90%. Bý-gaz qondyrǵysyn iske qosý Tekeli qalasyndaǵy elektr energııasy tapshylyǵyn joıyp qana qoımaı, jańa óndiristik nysandar men turǵyn úı alaptaryn senimdi jylýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Qora ózenindegi Korın GES-3 sý elektr stansasyna 10,2 mlrd teńge kóleminde jeke ınvestıtsııa tartyldy. Osy sý elektr stansasynyń paıdalanýǵa berilýimen óńirdegi «jasyl» elektr energııasyn óndirý kólemi jylyna 95 mln kVt·saǵatqa artty, al oblys boıynsha ósim 22%-dan asty. Jalpy Jetisý oblysynda 19 jańartylatyn energııa kózderi nysany jumys isteıdi.
«Taza Qazaqstan» jalpyulttyq baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylyp jatqan abattandyrý jobalary da nazardan tys qalmady. Kóppáterli turǵyn úı qoryn jańǵyrtý, Eskeldi aýdany Qarabulaq aýylyndaǵy «Jeńis» saıabaǵyn abattandyrý jáne kógaldandyrý jumystary tanystyryldy. Ótken jyly «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda 13 saıabaq, 6 alleıa, 2 skver, 2 ortalyq alań, 49 aýla, 81 balalar jáne sport alańy abattandyryldy.
Jetisý agrarlyq baǵyttaǵy óńir bolǵandyqtan, óndiriletin aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 519,7 mlrd teńgege, al qaıta óńdeý kólemi 110 mlrd teńgege jetedi dep kútilýde. Bıyl agroónerkásiptik keshendi qoldaýǵa 68,1 mlrd teńge qarastyrylǵan, jalpy egis alqaby 514,2 myń gektarǵa deıin ulǵaıdy. Onyń ishinde óńir úshin basym daqyl – qant qyzylshasynyń egis kólemi 13,5 myń gektar.
Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Eskeldi aýdanyndaǵy «NAM» sharýa qojalyǵynyń egis alqaptaryna baryp, jer asty tamshylatyp sýarý júıesiniń jumysymen tanysty. Sý resýrstaryn tıimdi paıdalaný maqsatynda sharýashylyq alqaptarynda zamanaýı ıspandyq tehnologııa negizinde avtomattandyrylǵan jer asty tamshylatyp sýarý júıesi engizilgen.
Jalpy sońǵy tórt jylda Jetisý oblysynda zamanaýı sýarý tehnologııalary qoldanylatyn alqap kólemi 4,6 esege, ıaǵnı shamamen 34 myń gektarǵa ulǵaıdy. Qazirgi ýaqytta ylǵal únemdeý tehnologııalary óńirdegi sýarmaly jerlerdiń 20,5%-ynda qoldanylyp otyr.
Jetisý oblysyna jumys saparynyń ekinshi kúni ónerkásip jáne energetıka salalarynyń nysandaryn aralaýmen, aldaǵy jylytý maýsymyna daıyndyq barysyn tekserýmen jalǵasty.
Taldyqorǵan qalasynda jylyna 150 myń tekshe metr avtoklavty gazbeton bloktaryn óndiretin zaýyt ótken jyldyń maýsym aıynda iske qosylǵan bolatyn. Jobaǵa salynǵan ınvestıtsııa kólemi 2,5 mlrd teńge, 30 jumys orny ashyldy. Qazirgi tańda kásiporyn tolyq óndiristik qýatyna shyqty. Aıta ketý kerek, kásiporyndaǵy óndiristik protsess tolyq avtomattandyrylǵan.
Jumys sapary barysynda energetıka salasyn damytý máselelerine de erekshe nazar aýdarylyp, Taldyqorǵan qalasyndaǵy «Basqýat» ortalyq qazandyǵynyń mańynda salynyp jatqan gaztýrbınalyq stantsııa qurylysy tanystyryldy.
Oblys ortalyǵynda jylýmen jabdyqtaý júıesin tabıǵı gazǵa kezeń-kezeńimen kóshirý jumystary júrgizilip jatyr. Al kómirmen jumys isteıtin «Basqýat» qazandyǵy rezervtik jylý kózi retinde saqtalady. Qabyldanyp jatqan sharalar ekologııalyq ahýaldy jaqsartýǵa da oń áserin tıgizedi.
Jylýmen sapaly ári úzdiksiz qamtamasyz etý maqsatynda bıýdjet qarajaty esebinen Taldyqorǵan qalasynda qýattylyǵy saǵatyna 49 Gkal bolatyn kvartaldyq qazandyqtyń qurylysy júrgizilýde. Joba iske asyrylǵannan keıin shamamen 120 kóppáterli turǵyn úı, áleýmettik salanyń 17 nysany jáne 20 myńǵa jýyq turǵyn turaqty jylýmen qamtamasyz etiledi, jobany paıdalanýǵa berý osy jyldyń qarasha aıyna josparlanǵan.
Aıta ketý kerek, Jetisý oblysy «Energetıka jáne kommýnaldyq sektordy jańǵyrtý» ulttyq jobasyn iske asyrý, onyń ishinde 2026–2027 jyldarǵa arnalǵan jobalar pýlyn qalyptastyrý boıynsha kóshbasshy óńirlerdiń qataryna kiredi. Jalpy, atalǵan ulttyq jobany iske asyrýǵa osy eki jylda óńirde shamamen 79 mlrd teńge ınvestıtsııa baǵyttalady. Osy qarajat esebinen eki jyldyń qorytyndysy boıynsha 1156,2 shaqyrym ınjenerlik jeli jóndelip, jańǵyrtylady, sondaı-aq 83,6 myń esepke alý quraly ornatylady. Injenerlik ınfraqurylymnyń ortasha tozý deńgeıi 19%-ǵa tómendeıdi dep kútiledi.
Sapar barysynda áleýmettik mańyzy bar nysandar men turǵyn úı qurylysyna da erekshe nazar aýdaryldy. 2022 jyly respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen Taldyqorǵan qalasynda 4 avtokólikke arnalǵan órt sóndirý deposynyń qurylysy bastalǵan bolatyn. Órt sóndirý deposynyń boksyn aralaý kezinde oryndalǵan qurylys-montaj jumystarynyń nátıjeleri tanystyryldy. Nysan tolyq daıyn jáne aldaǵy kúnderi paıdalanýǵa beriledi. Bul qalanyń ońtústik-batys bóligin, sondaı-aq adam kóp jınalatyn birqatar nysandy órtten qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Bir aýysymda 500 adamdy qabyldaıtyn emhananyń qurylys barysy da tekserildi. Nysannyń daıyndyǵy 84% jáne ol qyrkúıek aıynda iske qosylady. Paıdalanýǵa berilgennen keıin qoldanystaǵy nysanǵa túsetin júkteme azaıyp, jańa medıtsınalyq nysan 50 myń turǵynǵa qyzmet kórsetedi.
Áleýmettik osal sanattaǵy kezekte turǵan azamattarǵa arnalǵan turǵyn úıler boı kótergen «Jastar-3» shaǵyn aýdanyna 790 jeke turǵyn úı salý kózdelgen. Onyń ishinde 2024–2025 jyldary 309 úıdiń qurylysy aıaqtaldy. Bıyl 350 úıdiń qurylysy júrgizilýde, olardy satyp alý jumystaryn jyl sońyna deıin aıaqtaý josparlanǵan.
Sonymen qatar óńirdiń jol ınfraqurylymyn damytý týraly da baıandaldy. Osy aýmaqtan ótetin respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldarynyń jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy úlesi 100%-ǵa, al oblystyq mańyzy bar joldar boıynsha 96%-ǵa jetti.
Sapar qorytyndysy boıynsha Jetisý oblysynyń agroónerkásiptik jáne ınvestıtsııalyq áleýetin arttyrý, jylytý maýsymyna sapaly daıyndalý jáne onyń úzdiksiz ótýine jaǵdaı jasaý, jańa turaqty jumys oryndaryn ashý, ınfraqurylymdyq jobalardy ýaqytyly iske asyryp, áleýmettik nysandardy paıdalanýǵa berýge qatysty naqty tapsyrmalar berildi.
Budan buryn Jetisýda sý únemdeý tehnologııalarymen qamtylǵan alqap kólemi 4,6 ese ulǵaıǵanyn jazǵanbyz.
