Jetisýda Balqash jaǵalaýynda osy jazda eki kommýnaldyq jaǵajaı qoldanysqa beriledi

Bir mezette shamamen úsh myń adam demala alatyn alǵashqy jaǵajaı shilde aıynda paıdalanýǵa berilýi tıis. Ondaǵy qurylys jumystarynyń barysymen Jetisý oblysynyń ákimi Beıbit Isabaev Sarqan aýdanyna jasaǵan jumys saparynda tanysty.

Kommýnaldyq jaǵajaılardyń qurylysyn júrgizip jatqan merdiger uıym ókilderimen qurylys barysyn talqylaǵan óńir basshysy bul jobanyń júzege asyrylýy kól jaǵalaýyndaǵy týrızmdi damytýǵa baǵyttalǵan júıeli jumystyń mańyzdy kezeńi ekenin atap ótti.

— Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Balqash kóliniń jaǵalaýyndaǵy týrızmdi damytý baǵytynda birqatar shara qabyldadyq. Aldymen bas jospar men egjeı-tegjeıli josparlaý jobasy bekitildi. Odan keıin kólge kólikpen jetýge jaǵdaı jasaý men jaǵalaý ınfraqurylymyn damytýǵa qatysty birqatar máseleler sheshildi. Munan soń kommýnaldyq qoǵamdyq jaǵajaılardyń qurylysy qolǵa alyndy. Bul jobada sýǵa túsýge qolaıly jaǵdaı jasalǵan jáne demalýǵa arnalǵan arnaıy aımaqtarmen jabdyqtalǵan, abattandyrylǵan jaǵalaý jelisin qalyptastyrý qarastyrylǵan. Qazirgi kezde osyndaı úsh jaǵajaı salý josparlanyp otyr. Onyń birinshisi shilde aıynyń alǵashqy onkúndiginde paıdalanýǵa beriledi, ekinshisi — tamyz aıynda. Úshinshi jaǵajaıdyń qurylysy bıyl bastalyp, kelesi jyldyń shomylý maýsymy bastalǵanǵa deıin aıaqtalady dep josparlanyp otyr. Bul kommýnaldyq jaǵajaılar halyq úshin qoljetimdi, jaıly ári qaýipsiz demalysty uıymdastyrý maqsatynda salynyp jatyr, — dep atap ótti B. Isabaev.

Eske salsaq, atalǵan jobany tabysty júzege asyrý úshin kólge deıingi 137 shaqyrym jol qaıta jańǵyrtylyp, paıdalanýǵa berildi. Qazirgi ýaqytta jol boıyndaǵy ınfraqurylymdy damytý jumystary jalǵasyp jatyr. Atap aıtqanda, sanıtarlyq toraptar ornatylyp, demalys oryndary men qoqys konteınerleri ornalastyrylady. Sondaı-aq kondıtsıonerlermen jáne sýmen jabdyqtaý júıesimen jabdyqtalǵan birneshe jyly sanıtarlyq torap salý josparlanǵan. Sonymen qatar Lepsi aýylyna kireberiste 10-nan astam kólikke arnalǵan turaq alańy uıymdastyrylǵan. Munda shaǵyn fýd-aımaq ornalastyrý kózdelgen. Qazirgi kezde ana men bala bólmesi jáne basqa da qajetti qyzmettik bólmeleri bar jyly dárethananyń qurylysy júrgizilip keledi. Bul sharalardyń barlyǵy týrıster úshin qolaıly jaǵdaı jasap, Balqash jaǵalaýyna kelýshilerdiń jaıly demalýyna múmkindik berýge baǵyttalǵan.

Sonymen qatar uzyndyǵy 9,3 shaqyrym bolatyn jaǵalaý boıyndaǵy avtojoldyń qurylysy da aıaqtalýǵa jaqyn. Lepsi aýylynan kól jaǵalaýyna deıin elektrmen jáne sýmen jabdyqtaý jelileri tartyldy. Jaǵalaýda 32 shaqyrym sý qubyry, 49 shaqyrym elektrmen jabdyqtaý jelileri jáne 16 shaqyrym káriz júıesi salyndy. Budan bólek, káriz-tazartý qurylysy salynýda. Jaǵalaýdyń sanıtarlyq jaǵdaıyn jaqsartý úshin «Balqash Tazalyq» kommýnaldyq kásiporny quryldy. Osylaısha, Balqash kóliniń jaǵalaýyndaǵy týrıstik ınfraqurylymdy damytý baǵytynda qysqa merzim ishinde aýqymdy jumystar atqaryldy.

— Úsh kommýnaldyq jaǵajaı — bul úlken bastamanyń alǵashqy qadamy. Eger qajettilik týyndap, týrıster legi kóbeıse, qoǵamdyq jaǵajaılardyń sanyn kezeń-kezeńimen arttyra beremiz. Sonymen qatar jeke ınvestorlar men kásipkerler zamanaýı demalys bazalaryn, demalys aımaqtaryn, fýd-korttar jáne basqa da týrıstik nysandar salýǵa tartylyp jatyr. Jalpy alǵanda, aldaǵy 3–5 jyl ishinde Balqash kóliniń jaǵalaýynda Alakólden kem túspeıtin, tipti odan da qolaıly demalys jaǵdaılary jasalady. Óıtkeni kól jaǵalaýynda retsiz qurylysqa jol berilmeıdi, — dedi oblys ákimi.

Sonymen qatar jalpy aýmaǵy shamamen 7 gektardy quraıtyn alǵashqy qoǵamdyq jaǵajaıda 500 avtokólikke arnalǵan úlken avtoturaq, fýtbol jáne voleıbol alańdary, vorkaýt alańy, balalar oıyn alańy, besedkalar, oryndyqtar, sanıtarlyq toraptar, qoqys jáshikteri, dýsh kabınalary, kıim aýystyratyn oryndar, aýyzsý sýburqaqtary, kúnqaǵarlar men shezlongtar, qutqarý munarasy jáne túrli shaǵyn sáýlettik nysandar ornalastyrylady. Sondaı-aq arnaıy fýd-aımaq qarastyrylǵan. Budan bólek, ákimshilik ǵımarat salynyp, onda polıtsııa men tótenshe jaǵdaılar qyzmetiniń beketteri, medıtsınalyq pýnkt, sondaı-aq ana men bala bólmesi jumys isteıtin bolady.

Balqash jaǵalaýyndaǵy ıgi bastamalarǵa qatysty demalýshylar da pikir bildirdi. Solardyń biri — taldyqorǵandyq Abylaı Mahmet.

— Qazir Balqash kóline jetý óte yńǵaıly boldy. Biz munda nebári bir jarym saǵatta jettik. Joldyń sapasy óte jaqsy. Jalpy, men úshin óz óńirimizde demalǵan qyzyq. Jetisýdyń tabıǵaty óte kórkem ári alýan túrli. Árıne, ınfraqurylymnyń damyp, demalýshylar úshin qolaıly jaǵdaılar jasalyp jatqanyna qýanamyz. Balqash jaǵalaýynyń da abattandyrylyp, jańa, ádemi ári zamanaýı kelbetke ıe bolatyny týraly jańalyqty estip bildik. Munyń bári halyq úshin jasalyp jatyr, bul óte qýanyshty jaǵdaı, — dedi ol.

Sarqan aýdany ákimdiginiń málimetinshe, Balqash jaǵalaýyndaǵy ınfraqurylymdy damytý jumystary qazirdiń ózinde mýltıplıkatıvtik áser berýde. Jańa jumys oryndary ashylyp, aýdan ekonomıkasyna ınvestıtsııa tartylyp jatyr. Mysaly, qyzyqty derekterdiń biri — Lepsi aýylynda jeke ınvestordyń qarjysy esebinen aýyldaǵy alǵashqy qonaqúı salynyp jatyr.

Jalpy alǵanda, óńirde qabyldanyp jatqan sharalardyń nátıjesinde aldaǵy jyldary Balqash kóli týrısterdi tartatyn negizgi ortalyqtardyń birine aınalady dep kútilýde. Qazirgi tańda maýsym kezinde kól jaǵalaýynda 50 myńnan astam adam demalady. Alaıda josparlanǵan ınfraqurylymdyq jobalar tolyq júzege asqannan keıin munda jyl saıyn 450 myńnan astam adamnyń demalýyna múmkindik týady.