Jetisý oblysynda 2026 jylǵa aýyl sharýashylyǵy qajettilikteri úshin sý paıdalaný lımıti belgilendi
ASTANA. KAZINFORM — Premer-mınıstrdiń orynbasary Qanat Bozymbaev jumys saparymen Jetisý oblysyna baryp, vegetatsııa kezeńine daıyndyq jáne «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda aýyldaǵy kásipkerlikti damytý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Sondaı-aq óńirdegi gıdrotehnıkalyq nysandardyń jaı-kúıimen tanysty.
Keńeske Jetisý oblysynyń ákimi Beıbit Isabaev, sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstri Nurjan Nurjigitov, aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Azat Sultanov, AMANAT partııasy, Ulttyq ekonomıka mınıstrligi, quqyq qorǵaý organdary, sý sharýashylyǵy kásiporyndary jáne sharýa qojalyqtarynyń ókilderi qatysty.
Fermerlerge sý tapshylyǵy qaýpin azaıtý úshin sý únemdeý tehnologııalaryn jedel engizý jáne ylǵaldy kóp qajet etetin daqyldardyń egis kólemin kezeń-kezeńimen qysqartý qajettigi túsindirildi.
Jetisý oblysynyń aýyl sharýashylyǵy qajettiligine arnalǵan 2026 jylǵa belgilengen sý paıdalaný lımıti 1,877 mlrd tekshe metr. Onyń 1,837 mlrd tekshe metri egistikti sýarýǵa baǵyttalady. Oblys ákimdiginiń málimetinshe, óńirdegi josparlanǵan egis alqaby 147 myń gektar. Qazirgi ýaqytta oblystaǵy barlyq sý qoımasy sý jınaý rejıminde jumys istep tur.
Zamanaýı sýarý júıelerin engizýdi yntalandyrý maqsatynda uńǵyma burǵylaý, ınfraqurylym tartý jáne sý únemdeıtin jabdyqtardy satyp alý shyǵyndaryn óteý úlesi 50%-dan 80%-ǵa deıin ulǵaıtyldy. Eginge qajetti sýǵa saralanǵan tarıf engizildi: sý únemdeý tehnologııalaryn paıdalanatyn sharýalar úshin egindik sýdyń qunyn sýbsıdııalaý 60%-dan 85%-ǵa deıin ulǵaıtyldy, al qalǵandary úshin sýbsıdııalar mólsheri jyl saıyn 10%-ǵa qysqaryp otyrady.
Qabyldanǵan sharalar sý únemdeý tehnologııalary qoldanylatyn alqaptardyń kólemin jyl saıyn 150 myń gektardan astamǵa arttyrýǵa múmkindik berdi. Bul Memleket basshysynyń tapsyrmasyna tolyq sáıkes keledi. Jalpy el boıynsha mundaı tehnologııalar 543,5 myń gektar sýarmaly jerde engizilgen, sonyń arqasynda 874 mln tekshe metr sý únemdeldi. Jetisý oblysynda bul kórsetkish 33,7 myń gektar.
Qanat Bozymbaev oblys ákimdigine 2030 jylǵa deıin sýarmaly jerlerde sý únemdeý tehnologııalaryn 100 paıyz engizýdi kezeń-kezeńimen qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
— Keńes dáýirinde paıdalanýǵa berilgen sýarmaly jerlerdi qalpyna keltirýge erekshe kóńil bólý qajet. 2030 jylǵa deıin óńirde sýarmaly jerlerdiń melıoratıvtik jaǵdaıyn jaqsartý boıynsha negizgi jobalardy aıaqtaý josparlanyp otyr. Buryn tozǵan alqaptardy aınalymǵa engizý arqyly sýarmaly jerlerdiń aýmaǵyn keńeıtý jumystaryn jandandyrý qajet. Sonymen qatar Memleket basshysy atap ótkendeı, sý salasyndaǵy «qara naryq» tolyq joıylyp, sý paıdalaný salasyndaǵy barlyq zańbuzýshylyq quqyq qorǵaý organdarynyń belsendi qatysýymen zań aıasynda qatań túrde toqtatylýy tıis, — dedi Qanat Bozymbaev.
Eginge qajetti sýdy ashyq ári ádil bólý úshin pılottyq rejımde jańa bıllıng júıesi engizilip jatyr. Bul platforma arqyly sý paıdalanýshylar men «Qazsýshar» RMK arasynda ótinim berý, kelisimshart jasaý jáne tólem júrgizý protsesteri tsıfrlandyryldy. Ótinim berýden tólem júrgizýge deıingi barlyq protsess elektrondy formatta jasalady. Fermerlerge túsindirý jumystaryn júrgizý úshin arnaıy jumys toby qurylyp, Jetisý oblysynyń alty aýdanynda shamamen 450 sharýamen kezdesý ótkizildi.
2028 jylǵa deıingi Sý sharýashylyǵyn keshendi damytý josparyn júzege asyrý aıasynda Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligi úsh sý qoımasyn, eki gıdrotorapty jáne bir magıstraldy kanaldy rekonstrýktsııalaýǵa arnalǵan jobalaý-smetalyq qujat ázirlep jatyr. Sondaı-aq jeke ınvestıtsııalar esebinen syıymdylyǵy 80 mln tekshe metr bolatyn bir sý qoımasyn salý josparlanǵan. Sonymen qatar oblys ákimdigi taǵy jeti sý qoımasynyń qurylysyna tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme daıyndap jatyr. Budan bólek, 2 myń shaqyrymnan astam sýarý kanalyn qalpyna keltirý jáne shamamen 400 shaqyrym kanalǵa avtomattandyrý júıesin engizý kózdelgen.
Islam damý bankimen birlesip, óńirde sýarý jelilerin rekonstrýktsııalaý boıynsha 6 joba iske qosylyp jatyr. Onyń bireýi aıaqtalǵan, al jalpy uzyndyǵy 400 shaqyrymnan asatyn taǵy eki joba bıyl aıaqtalady. Jergilikti jerdegi jumystarmen tanysqan vıtse-premer oblys ákimdigine jáne Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligine barlyq josparlanǵan jobanyń ýaqtyly ári sapaly oryndalýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Aýyldyq jerlerdiń turaqty damýyn qamtamasyz etý úshin Memleket basshysynyń tapsyrmasymen «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy júzege asyrylyp jatyr. Baǵdarlama aýyl turǵyndarynyń ómir sapasyn bıýdjettik mıkronesıeler berý arqyly arttyrýǵa baǵyttalǵan. 2026–2028 jyldary respýblıka boıynsha 450 mlrd teńge bólý josparlanǵan, onyń ishinde 22,6 mlrd teńge Jetisý oblysyna qarastyrylǵan. Bıyl óńirde aýyl kásipkerligi men kooperatsııany damytýǵa baǵyttalǵan shamamen 400 jobany júzege asyrý kózdelip otyr. Oblys ákimdigi men Ulttyq ekonomıka mınıstrligine «Aýyl amanaty» baǵdarlamasynyń sapaly júzege asyrylýyn erekshe baqylaýda ustaý tapsyryldy.