Jetim balalardy qorǵaý júıesine jańa talaptar men baqylaý tetikteri engizildi
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda jetim jáne ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń quqyqtaryn qorǵaý júıesin jetildirýge baǵyttalǵan birqatar keshendi sheshim qabyldandy. Bul týraly Oqý-aǵartý mınıstrligi málimdedi.
Vedomstvo dereginshe, Memleket basshysy qol qoıǵan jańa zań balalardyń múddesin qorǵaýǵa baǵyttalǵan júıeli ózgeristerdi kózdeıdi jáne ol 2026 jylǵy 4 aqpanda kúshine enedi. Zań normalaryna sáıkes, bala tárbıesi barysynda qamqorshynyń, qorǵanshynyń nemese asyrap alǵan ata-ananyń sottylyǵy bar ekeni anyqtalsa, sondaı-aq olardyń psıhıkalyq nemese narkologııalyq dıspanserde esepte turǵany belgili bolsa, mundaı tulǵalar bala tárbıeleý quqyǵynan dereý aıyrylady.
Budan bólek, ústinen qylmystyq is qozǵalǵan azamattarǵa bala asyrap alýǵa, qamqorshy nemese patronat tárbıeshi bolýǵa tyıym salynady.
Jańa talaptar balalardy yqtımal qaýip-qaterden qorǵaýǵa jáne olardyń qaýipsiz ortada tárbıelenýin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Sonymen qatar, zańnamaǵa alǵash ret qamqorshylar, qorǵanshylar, patronat tárbıeshiler men asyrap alǵan ata-analar úshin jyl saıyn senimdilikti rastaý mindeti engizildi. Endi olar densaýlyq jaǵdaıy, turǵylyqty mekenjaıy jáne sottylyǵynyń joqtyǵy týraly málimetterdi turaqty túrde usynýy tıis. Sondaı-aq, bala aldymen jaqyn týystaryna, al ondaı múmkindik bolmaǵan jaǵdaıda erli-zaıypty otbasylarǵa berilýi tıis degen tártip zańmen naqty bekitildi.
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Nasymjan Ospanova qabyldanǵan ózgeristerdiń mańyzyn atap ótti.
— Jetim balalardyń quqyqtaryn qorǵaý – únemi júıeli nazardy talap etetin mańyzdy sala. Bıyl qabyldanǵan sharalar qoldanystaǵy tetikterdi kúsheıtip, qamqorshylyq organdarynyń jumysyn balanyń múddesi men qaýipsizdigin basshylyqqa ala otyryp uıymdastyrýǵa múmkindik berdi, – dedi ol.
Bıylǵy mańyzdy jańalyqtardyń biri – kásibı qabyldaýshy otbasy ınstıtýtynyń engizilýi. Bul model balanyń turaqty turatyn jeri anyqtalǵanǵa deıin ony qaýipsiz ári otbasylyq ortada ýaqytsha tárbıeleýge baǵyttalǵan. Sonymen qatar tálimgerlik júıe de damyp keledi. Qazirgi ýaqytta elimizdiń 20 óńirinde 360-tan astam azamat jetim balalarǵa tálimgerlik etýde.
2025 jyldan bastap balalardy memlekettik mekemelerge ornalastyrý tártibi de qaıta qaraldy. Endi bala anyqtalǵan jaǵdaıda, ol aldymen úsh kúnge deıin medıtsınalyq uıymǵa jiberilip, densaýlyǵy men qajettilikteri jan-jaqty baǵalanady.
Sondaı-aq alǵash ret qamqorshylyq organdary úshin naqty shtat normatıvi bekitildi. Endi ár 5 myń balaǵa keminde bir mamannan kelýi tıis. Bul sheshim mamandar sanyn 3,3 esege, ıaǵnı 303-ten 1028 adamǵa deıin arttyrýǵa múmkindik berdi. Óńirlerde qamqorshylyq salasyn basqarýdyń jańa qurylymdary qalyptastyrylyp jatyr. Qazirgi tańda Aqtóbe oblysy men Astana qalasynda balalardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi basqarmalar jumysyn bastaǵan. Aldaǵy ýaqytta mundaı bólimsheler Shymkent qalasynda, sondaı-aq Aqmola, Qostanaı jáne Jambyl oblystarynda ashylmaq.
Aıta keteıik, búginde Qazaqstanda 20 myńnan astam jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan bala bar. Olardyń 82 paıyzy otbasylyq tárbıe jaǵdaıynda ósip keledi.