Jetekshi elderdiń ortalyq bankteri ustanǵan saıasat qarjy daǵdarysynyń jańa tolqynyn týdyrýy múmkin
ASTANA. QazAqparat - Álemniń jetekshi elderiniń ortalyq bankteri ustanǵan saıasat qarjy daǵdarysynyń jańa tolqynyn týdyrýy múmkin. Búgin Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetine ótken brıfıngte Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýty dırektorynyń birinshi orynbasary Leıla Muzaparova osylaı málim etti.
Brıfıng barysynda ınstıtýt ókili ótken aptada Aqordada ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysyna toqtala kele, onda Prezıdent eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyndaǵy asa mańyzdy ári ózekti máselelerdi kótergenin jetkizdi.
«Birinshiden, Elbasy Úkimetke eń aldymen ekonomıkalyq saıasatty álemdik ekonomıkada qalyptasqan jaǵdaılarǵa oraı tap bolatyn táýekelderdi sheshýge baǵyttaýdy júktedi. Bul rette másele negizinen álemdik ekonomıkanyń damýy men jetekshi elderdiń ortalyq bankteri ustanǵan aqsha-kredıttik saıasatyna qatysty bolyp otyr. Shyndyǵynda, búgingi kúni osy baǵyttaǵy saıasattyń ózi jańa qarjylyq daǵdarystyń qalyptasýyna jaǵdaı jasaıtyndaı. Bir jaǵynan álemdik ekonomıka qarqyny tómendep otyrsa, ekinshi jaǵynan ekonomıkany, onyń ishinde qarjy naryǵyn aqshamen «kómkerip tastaý» jańa «kópirshikterdi» týyndatýy yqtımal», - deıdi L. Muzaparova.
Onyń aıtýynsha, jańa daǵdarystyń týyndaýyna qatysty alǵysharttar negizgi úsh salada ornyǵyp otyr dep boljanýda. Birinshisi - ekonomıkalyq ósimniń tejelý qarqyny shapshańdap bara jatqan makroekonomıkalyq sala. Ekinshi - monetarlyq sala. Sarapshynyń pikirinshe, bul salada qoldanylyp jatqan tetikter ekonomıkalyq ósimdi esh yntalandyra almaı otyr.
«Úshinshi sala - qarjy naryqtarynyń ózinde týyndap jatyr. Osy salada qazirdiń ózinde daǵdarys úshin alǵashqy serpilis beretin «kópirshikter» qalyptasýda. Búgingi kúni daǵdarys qaýpiniń kórinisi retindegi jaǵdaılar AQSh, Ulybrıtanııa men Germanııanyń qor naryǵynda baıqalyp otyr. Atalǵan naryqtarda qysqa merzimdi perspektıvada, ıaǵnı birneshe aı ishinde quldyraýǵa áser etetin «kópirshikter» ornyǵa bastaǵan. Bul qaýip tizbektelip qarjy, bank sektorynda, ekonomıkanyń naqty sektorynda, memelkettik qarjy saıasatynda daǵdarys qubylystaryn arttyrýy yqtımal», - deıdi L. Muzaparova.
Onyń aıtýynsha, maýsym aıynda álemniń jetekshi ekonomıkalarynyń jaǵdaıy aıtarlyqtaı nasharlaıtyny boljanǵan. Osynyń ózi qarjy naryǵyndaǵy qysym men qubylýdy arttyryp otyr.
«Sondyqtan da, mundaı faktorlardyń barlyǵy jaqyn aralyqtaǵy birneshe aı ishinde oryn alýy yqtımal jańa jahandyq ekonomıkalyq daǵdarys qaýipin, onyń alǵashqy fazasyn arttyra túsedi. Bul daǵdarys ótken jolǵy sekildi bırjalyq aktsııalarǵa baǵanyń quldyrýynan bastap, sosyn álemdik ekonomıka úshin basqa da asa názik ári asa qaýipti fazalarǵa, damyǵan elderdiń qarjy júıelerine aýysýy yqtımal», - dedi L. Muzaparova.
Bul rette ınstıtýt ókili álemdik ekonomıkada orta merzimdi perspektıvada mundaı túrdegi daǵdarystyq qubylystyń oryn alýy depressııalyq jaǵdaıǵa ulasatynyn atap ótedi. Máselen, daǵdarystyń jańa tolqyny týyndasa ol jahandyq ІJÓ-niń quldyraýymen, jumyssyzdyqtyń odan saıyn ýshyǵýymen, taýar naryǵynda baǵanyń quldyrýymen ushtasýy ábden kádik.
