Jeti jylda — 1,3 myń jańa mektep: elimizdiń mektep ınfraqurylymy qalaı damyp jatyr
ASTANA. KAZINFORM — 2019 jyldan beri Qazaqstanda 1,1 mln oqýshyǵa arnalǵan 1,3 myńnan astam mektep salyndy. Aýqymdy qurylys jumystary oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn qysqartyp, úsh aýysymdy jáne apatty mektepterdiń sanyn da aıtarlyqtaı azaıtty. Qazaqstannyń mektep ınfraqurylymy qalaı ózgerdi jáne búginde qandaı jobalar júzege asyrylyp jatyr — osy máseleni zerttep kórgen edik.
Jeti jylda 1,3 myńnan astam jańa mektep salyndy
QR Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmalary aıasynda sońǵy jeti jylda Qazaqstanda bilim berý ınfraqurylymyn damytý boıynsha aýqymdy jobalar júzege asyryldy. Olardyń negizgi maqsaty — oqýshy oryndarynyń sanyn kóbeıtý, úsh aýysymdy jáne apatty mektepterdiń sanyn azaıtý, sondaı-aq balalardyń bilim alýy úshin qaýipsiz ári jaıly jaǵdaı jasaý.
Naqty statıstıkaǵa toqtalsaq, 2019 jyldan beri elimizde 1,1 mln oqýshyǵa arnalǵan 1 342 mektep salyndy. Bul jyldar boıy qordalanǵan ınfraqurylymdyq máselelerdi kezeń-kezeńimen sheshýge múmkindik berdi. Osy kezeńde úsh aýysymdy mektepterdiń sany bes esege, apatty mektepterdiń sany eki esege, al oqýshy oryndarynyń jalpy tapshylyǵy tórt esege tómendedi.
Búginde Qazaqstanda 8 myńnan astam jalpy bilim beretin mektep jumys isteıdi. Onda shamamen 4,1 mln bala bilim alady. Bilim oshaqtarynyń 5 myńnan astamy aýyldyq jerlerde. Sondyqtan balalardyń turǵylyqty jerine qaramastan, bárine teń sapaly bilimdi qoljetimdi etý negizgi baǵyttardyń biri bolmaq.
«Keleshek mektepteri»: jańa formattaǵy 217 mektep
Sońǵy jyldardaǵy eń iri ınfraqurylymdyq jobalardyń biri — Memleket basshysynyń tapsyrmasymen júzege asyrylǵan «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy.
— Joba aıasynda elimiz boıynsha 460 myń oqýshyǵa arnalǵan jańa formattaǵy 217 mektep salyndy. Onyń 84-i aýyldyq jerlerde boı kóterdi. Joba qosymsha oqýshy oryndaryn qamtamasyz etýmen qatar, ózekti ınfraqurylymdyq túıtkilderdi sheshedi. Atap aıtqanda, jańa mektepterdiń iske qosylýy nátıjesinde 54 úsh aýysymdy jáne 14 apatty mekteptiń máselesi tolyq sheshildi, al 100-den astam mektepte oryn tapshylyǵy qysqardy, — dep habarlady Oqý-aǵartý mınıstrligi.
Vedomstvonyń túsindirýinshe, jańa formattaǵy mektepterdiń birqatar ereksheligi bar. Máselen, olardyń aýmaǵy burynǵy standarttan orta eseppen 15–20%-ǵa keń jáne tehnıkalyq jabdyqtalý deńgeıi aıtarlyqtaı joǵary.
— Mektepterde fızıka, hımııa jáne bıologııa pánderine arnalǵan zamanaýı kabınetter, STEM-zerthanalar, robototehnıka jáne kompıýter synyptary, eńbekke baýlý sheberhanalary, mýzykalyq jáne horeografııalyq zaldar, kovorkıng-keńistikter jáne sport ınfraqurylymy qarastyrylǵan. Neǵurlym jaıly bilim berý ortasyn qalyptastyrý sharasy da engizilgen. Bul maqsatta bastaýysh jáne joǵary synyp oqýshylary jeke-jeke bloktarda bilim alady, — deıdi mınıstrlik ókilderi.
Oqýshylardyń qaýipsizdigine, dene shynyqtyrýyna jáne alǵashqy áskerı daıarlyǵyna da erekshe kóńil bólingen.
Taǵy bir mańyzdy baǵyt — ınklıýzıvti ortany damytý. Jańa formattaǵy mektepterde erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarǵa jaǵdaı jasalyp, bilim berý ınfraqurylymyna esh kedergisiz qoljetimdilik qamtamasyz etiledi.
Bilim berý ınfraqurylymyn qoldaý qory esebinen 90 mektep boı kóteredi
Salany órkendetý úshin júıeli tetikter bar. Solardyń biri — Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2023 jyly qurylǵan Bilim berý ınfraqurylymyn qoldaý qory. Qorǵa sybaılas jemqorlyq qylmystary úshin tárkilengen qarajat jınalady.
Qor qarajaty esebinen 100 myńǵa jýyq oqýshyǵa arnalǵan 90 mekteptiń qurylysy qarjylandyryldy. Búginde onyń 83-i paıdalanýǵa berildi, taǵy jeti nysandy jyl sońyna deıin iske qosý josparlanyp otyr.
Qor qarajaty eń aldymen oryn tapshylyǵy men úsh aýysymdy oqytý máselesin sheshýge jáne kúrdeli jóndeýdi qajet etetin mektepterdi jańǵyrtýǵa jumsalady
Demek, bul tetiktiń paıdasy men tıimdiligi zor. Onyń aıasynda jańa mektepter salynyp, qoldanystaǵy nysandar qaıta jóndeledi, sondaı-aq qosymsha ǵımarattar men qajet bolsa, japsarlas qurylystar salynyp jatyr.
Mektepter óńirlerdiń qajettilikterine baılanysty salynady
Sonymen qatar, mınıstrliktiń málimetinshe, elimizde jańa mektepter qurylysy basqa da baǵdarlamalar men qarjylandyrý kózderi aıasynda jalǵasyp keledi. Bul maqsatta respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterdiń qarajaty jumsalyp qana qoımaı, jeke ınvestıtsııalar da tartylady.
Mundaı keshendi tásil qazirgi ınfraqurylymdyq mindetterdi oryndaýǵa oń áserin tıgizedi. Sonymen birge, qandaı da bir eldi mekenge bilim oshaqtaryn salǵanda, demografııalyq ósim kórsetkishterine, ıaǵnı naqty qajettilikke mán beriledi.
— Sońǵy jeti jylda mektep ınfraqurylymyn damytý baǵytyndaǵy strategııa ózgerdi. Jekelegen nysandardy salýdan bilim berý jelisin júıeli josparlaýǵa kóshtik. Búginde jańa mektepterdi salarda, demografııalyq jaǵdaı, qoldanystaǵy ǵımarattardyń jaı-kúıi jáne naqty eldi mekenderdiń qajettilikteri eskeriledi, — dep túsindirdi mınıstrlik.
Atqarylyp jatqan jumystar nátıjesinde elimizde bilim berý salasyndaǵy máseleler aqyryndap sheshilip keledi. Atap aıtqanda, buǵan mektepter qurylysynyń aýqymdy júrgizilýi, «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasynyń iske asyrylýy, Bilim berý ınfraqurylymyn qoldaý qorynyń qurylýy jáne ártúrli qarjylandyrý kózderiniń tartylýy áser etip jatyr. Osy sharalardyń arqasynda respýblıkada mektepterdegi oryn tapshylyǵyn, úsh aýysymdy oqytý kórsetkishin jáne apatty mektepter sanyn qysqartýǵa negiz qalyptasty.
Júıeli jumys odan ári jalǵasa bermek. Úkimet qyrkúıek aıynda habarlaǵandaı, qazirgi ýaqytta Qazaqstanda 59,3 myń oqýshyǵa arnalǵan taǵy 101 mektep salynyp jatyr.
Aıta keteıik, buǵan deıin Memleket basshysynyń aımaqtarda mektep tapshylyǵy máselesi bolmaýy kerek degen baǵyttaǵy málimdemesin jarııalaǵanbyz.
