Jerorta teńizi Eýropadaǵy eń lastanǵan teńiz dep tanyldy
BRıÝSSELЬ. QazAqparat – Jerorta teńizi - Eýropadaǵy eń lastanǵan teńiz. Ondaǵy qoqys qabatynyń tyǵyzdyǵy sońǵy 30 jylda eki ese ósken, dep habarlaıdy QazAqparat EurActiv jýrnalyna silteme jasap.
Bul ózgeris plastmassa óndirisiniń ósýine baılanysty, sondaı-aq 2008 jyly EO-nyń teńiz tabıǵatyn qorǵaý saıasaty qolǵa alynyp, jańa zańnama qabyldaǵan soń teńiz qoqystarynyń júıeli túrde anyqtalýyna qatysty.
Lastaný deńgeıiniń ósýi tań qaldyrmaýy tıis. Buǵan deıin Nature Communication jýrnalynda jarııalanǵan zertteýde 1957 men 2016 jyldar aralyǵynda «álemdik teńizderdegi plastmassalardyń ýaqyttyq úrdisteri men taralýy» taldanǵan bolatyn. Sol zertteýdiń ózinde-aq 1990 jyldary teńizde plastık qaldyqtarynyń kóp kólemde jınalyp qalǵany aıtylǵan.
Jerorta teńiziniń túbinde qabat quraıtyn qaldyqtardyń 60% cómkelerden, bótelkelerden, qutylar men qaptaýyshtardan, balyq aýlaıtyn aý men kıim-keshekten turady.
Qaldyqtardyń taralý kózderi kóp, olarǵa kommertsııalyq nemese týrıstik kaıyqpen júzý, balyq aýlaý, balyq ósirý isi, qoqystar, ónerkásiptik nemese qalalyq aýdandar jatady.
Jyl saıyn teńizge 8 mln tonna plastmass tastalady, olardyń 200 myń tonnasy Jerorta teńizine keledi. Adamzattyń bul áreketi teńiz florasy men faýnasyna keri áserin tıgizedi.
Tımýr Dúısekeev
