Jergilikti ónimdi sheteldik tehnologııany qoldanyp molaıtamyz

Sút óndirýde jekemenshik sektordyń úlesi artady

Bul jumys «100 naqty qadam» Ult josparynyń 60-shy jáne 61-shi qadamdarynda aıqyndalǵan «Indýstrııalandyrý jáne ekonomıkalyq ósim» ınstıtýtsıonaldyq reformalarynyń úshinshi baǵytyna sáıkes josparlanǵan. 

Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń derekterine qaraǵanda, 37 taýarly sút fermasynda salany damytý maqsatymen qurylys jáne qaıta jaraqtaý jumystary júrgizilip jatyr. Olarda 12,2 myń saýyn sıyr bar. Mejelengen nysandardyń birqatary byltyr paıdalanýǵa berilip qoıdy. Qalǵandary ústimizdegi jyly iske qosylmaq.Barlyq nysandardyń jalpy quny - 9,2 mıllıard teńge. Munyń 4,6 mıllıardy 3 myń sıyrǵa arnalǵan 9 taýarly sút fermasyn salýǵa, týra osynsha somasy 9,2 myń iri qarasy bar 28 fermany qaıta jaraqtaýǵa jumsalmaq.

Munymen qosa sút qabyldaý beketteri jelisin qurý jumysy da júrip jatyr. 2015-2016 jyldar aralyǵynda osyndaı 36 beketti qosymsha ashý josparlanǵan edi. Byltyr olardyń 29-y jumysqa kirisip ketti.

Turǵyndardan sút jınaý jańasha óris alyp keledi. Bul iske 40 myń saýyn sıyry bar 20 myń jekemenshiktegi qosalqy sharýashylyqty tartqanda sút bulaǵynyń qanshalyqty tasqyndaıtynyn kózge elestetip kórińizshi! Ol ónimniń kólemin 27 myń tonnaǵa kóbeıtip, oblystaǵy óńdeýshi kásiporyndardyń shıkizatpen qamtylýyn 35 paıyzdan 52 paıyzǵa deıin bir-aq arttyrady.

Bul salany damytýǵa oblysta qolǵa alynǵan bilim berý, densaýlyq saqtaý mekemelerin óńirde óndirilgen sútpen jáne sút ónimderimen qamtamasyz etý jumystary óte-móte septigin tıgizip otyr.

Et eksportyn qalaı eseleımiz?

Strategııalyq ınvestorlardy agrarlyq salada áriptestikke tartýdy qajet etetin taǵy bir mańyzdy baǵyt -et óndirý, ony óńdeý óndirisin damytý, sóıtip, shıkizat bazasyn jetildirý jáne óńdelgen ónimdi eksporttaýdy jolǵa qoıý.

Taldaýlar etti túlik ósirýdiń mal sharýashylyǵynda basym ról atqaratynyna kóz jetkizip otyr. Óndiristiń jalpy teńgerimindegi onyń úles salmaǵy 62 paıyzdy quraıdy. Oblysta bul salany damytý úshin asyl tuqymdy mal bazasy qurylǵan. Ónimi tómen maldyń tuqymyn asyldandyrý júrgizilip jatyr. 25,4 myń iri qaraǵa arnalǵan 78 bordaqylaý alańy jumys istep tur.

Atalǵan sala ázirgi áleýet eskerile otyryp 2016-2020 jyldar aralyǵynda birneshe baǵyt boıynsha damytylatyn bolady. Máselen, 2020 jylǵa deıin etti mal sany salalyq jeńildik baǵdarlamalardy júzege asyrý nátıjesinde 595 myń basqa jetkizilmek. Munymen qosa asyl tuqymdy sıyrlary 8,7 myńǵa jetetin, ıaǵnı ósimi 30 paıyzdy quraıtyn asyl tuqymdy sharýashylyqtar sanyn arttyrý kózdelip otyr. Bul oraıda 150 myń shamasyndaǵy analyq maldyń tuqymy túrlendirilip, 34 paıyzdyq ósim qamtamasyz etiletin bolady. Munyń syrtynda 28,8 myń malǵa arnalǵan qosymsha bordaqylaý alańdary ashylady. Olardyń sany 2020 jyl qarsańynda 135-ke jetkiziledi. Bul alańdarda 54,2 myń bas mal bordaqylanyp, 32,8 myń tonna et óndiriledi.

Qus etin óndirýdi odan ári ulǵaıtyp, Shyǵys Qazaqstannyń eksporttyq áleýetin eseleý de josparǵa engizilgen. Bul úshin Úrjar aýdanynda jyldyq qýaty 30 myń tonnany quraıtyn et baǵytyndaǵy qus fabrıkasy salynbaq. Qazirgi tańda onyń qurylysy úshin Evropa elderinde, Qytaıda jáne Úndistanda ınvestorlar izdestirilýde. 

Belgili bolǵan ınvestorlar arasynda Qytaıdyń «Evrazııa AgroHoldıng» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi bar. Atalǵan kompanııa Aıagóz aýdanynda jyldyq qýaty 11,5 myń tonnany quraıtyn et óńdeý kásiporynyn, bordaqylaý alańdaryn jáne mal soıý tsehyn salmaq.

Elimizdiń shyǵys aımaǵyndaǵy et óńdeý salasyn odan ári damytý jańa kásiporyndardy salý, jumys istep turǵan kásiporyndardy jetildirý, jańǵyrtý jónindegi ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý esebinen atqarylmaq. Bulardyń qataryna eń aldymen Semeı et kombınaty jáne«Aıtas MP», «Shvabskıe kolbaskı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri jatady. 

Oblysymyzda ázirshe ettiń barlyq túrlerin óńdeýmen 14 kásiporyn aınalysyp jatyr.

Bek Ádil