Jerdegi eń úlken shatqal tabyldy
ASTANA. QazAqparat - Geologtar Antarktıda muzynyń astynan ǵalamshardaǵy eń úlken shatqaldy ashty - onyń uzyndyǵy myń shaqyrym, keıbir ýchaskeleriniń tereńdigi shaqyrymǵa jýyqtaıdy. Bul ashylym jóninde Geology jýrnalynda jarııalandy, dep habarlady Lenta.ru.
Ataýy áli qoıylmaǵan shatqal spýtnıktik sýrettermen jumys kezinde tabyldy. Onyń nobaıy georadıolokatsııa arqyly anyqtaldy: radıotolqyndar muz astyna jiberildi jáne radar tárizdi tolqyndarmen beınelengen jasyryn qurylymdary anyqtaldy.
Shatqal Shyǵys Antarktıdadaǵy Elızaveta hanshaıym jerinde (1931 jyly bolashaq patshaıym Elızaveta ІІ qurmetine atalǵan) ornalasqan. Ǵalymdar ol antarktıdalyq muz qalqany qurylǵan kezge deıin bolǵan ba, álde keıinnen muz astyndaǵy sý aǵysy arqyly paıda bolǵan ba - ol arasy ázirge belgisiz dep otyr.
Geologtar shatqal budan buryn belgisiz, muz astyndaǵy aýdany 1250 sharshy shaqyrymdyq kólmen baılanysty bolýy múmkin dep paıymdaıdy.
«Tańǵalarlyǵy, mundaı aýqymdy nysandardy ǵalymdardyń qazir taýyp otyrǵany. Antarktıda relefi jaıynda Mars betine qaraǵanda bilerimiz az. Muz astyndaǵy jasyryn landshaft týraly aqparat bizdiń muz qalqany klımattyq ózgeristerge qalaı áser etetinin bilýimizge múmkindik beredi», - dep málim etti zertteýdiń jetekshi avtory Stıýart Djeımıson.
Budan buryn Jer betindegi uzyn shatqal bolyp 2013 ashylǵan Grendlandııadaǵy muz astyndaǵy nysan sanalyp keldi. Onyń uzyndyǵy 750 shaqyrym. Arızona shtatyndaǵy keńinen tanymal Úlken shatqaldyń uzyndyǵy nebári 445 shaqyrymdy quraıdy.
