Jer silkinisinen, sý tasqynynan jáne órtten turǵyn úıdi mindetti saqtandyrý engiziledi — zań jobasy
ASTANA. KAZINFORM — Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi múddeli memlekettik organdarmen birlesip, «Saqtandyrý naryǵy týraly» jáne «Saqtandyrý naryǵyn retteý jáne damytý máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdardyń jobalaryn ázirledi.
Atalǵan vedomstvo málimetinshe, zań jobalary Memleket basshysynyń 2026 jylǵy 10 aqpanda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda ázirlendi jáne saqtandyrý sektorynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etetin, básekelestikti damytatyn, saqtandyrý qyzmetterin tsıfrlandyrýdy jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý deńgeıin arttyrýdy kózdeıtin zamanaýı ári ıkemdi quqyqtyq negiz qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
«Saqtandyrý naryǵy týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasy 13 bólimnen, 39 taraýdan jáne 255 baptan turady.
Zań jobasynyń negizgi baǵyttarynyń biri saqtandyrý qorǵalymynyń ıkemdi naryqtyq talaptary bar mindetti saqtandyrýdyń biryńǵaı modelin qalyptastyrý bolyp tabylady. Mindetti saqtandyrý synyptarynyń biryńǵaı tizbesi (qoldanystaǵy 8 mindetti synyp jáne júktelgen saqtandyrýdyń 10 túri) biryńǵaı retteý qaǵıdattarymen kózdeletin bolady. Zań deńgeıinde saqtandyrý qorǵalymynyń negizgi qaǵıdalary men kepildikteri aıqyndalatyn bolady, al ekonomıkalyq jaǵdaılarǵa jáne táýekelderdiń ózgerýine baılanysty neǵurlym ıkemdi parametrler zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktiler jáne saqtandyrý sharttarynyń talaptary deńgeıinde retteletin bolady.
Mindetti saqtandyrý synyptarynyń tizbesi jer silkinisterinen, sý tasqyndarynan (sý basýlardan) jáne tabıǵı sıpattaǵy orman órtterinen turǵyn úıdi mindetti saqtandyrýmen tolyqtyrylady.
Erikti saqtandyrýdy damytý ınvestıtsııalarmen baılanysty (unit-linked) jáne kepildendirilgen tólemderdi ınvestıtsııalyq kiris alý múmkindigimen ushtastyratyn gıbrıdtik annýıtetter sııaqty zeınetaqy annýıtetteriniń jańa túrlerin engizý arqyly josparlanǵan.
Saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) salasyndaǵy jıyntyq aktıvterdiń kólemine jáne qyzmet tájirıbesine qoıylatyn talaptardy jeńildetý arqyly sheteldik saqtandyrýshylardyń fılıaldary úshin lıtsenzııalyq rásimderdi yryqtandyrý usynylady.
Jańa uıymdar qurý arqyly saqtandyrý naryǵynyń ınfraqurylymy jetildiriletin bolady. Atap aıtqanda:
— táýekelder men uzaq merzimdi mindettemelerdi baǵalaýdyń biryńǵaı tásilderin qalyptastyrý jáne mindetti saqtandyrý synyptary boıynsha tarıfterdi esepteýge jáne qaıta qaraýǵa qatysý úshin Ortalyq aktýarııdi qurý;
— salanyń kásibı standarttaryn arttyrý jáne mamandardy táýelsiz sertıfıkattaý ınstıtýtyn qurý maqsatynda «Saqtandyrý tólemderine kepildik berý qory» AQ-nyń (STKBQ) enshiles uıymy bazasynda Saqtandyrý quzyretterin damytý ortalyǵyn qurý;
— saqtandyrý uıymdary qyzmetiniń biryńǵaı kásibı jáne etıkalyq standarttaryn qalyptastyrýǵa jáne engizýge, saqtandyrý qyzmetteriniń sapasyn arttyrýǵa jáne salaǵa degen senimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan ózin-ózi retteý ınstıtýtyn damytý.
Saqtandyrý tólemderine kepildik berý júıesin damytý jáne STKBQ-ǵa taratylatyn saqtandyrýshylardyń mindettemelerin retteý salasynda qosymsha ókilettikter berý kózdeledi.
Jappaı erikti saqtandyrý ónimderi úshin elektrondyq shartty negizgi format retinde belgileý, mindetti saqtandyrý sharttaryn Biryńǵaı saqtandyrý derekter bazasynda biregeılendirý, sondaı-aq saqtandyrý marketpleısterine kirý tártibin jeńildetý jáne olardyń qyzmetine qoıylatyn bazalyq talaptardy belgileý arqyly saqtandyrý qyzmetterin tsıfrlandyrý júrgiziletin bolady.
Saqtandyrý agentteri men brokerleriniń fýnktsııalaryn naqty ajyratý, saqtandyrý tólemderin alý kezinde deldaldardyń qyzmetin retteý jáne olardyń klıenttermen ózara is-qımylynyń ashyqtyǵyn arttyrý arqyly satý arnalary damytylatyn bolady.
Іlespe zań jobasy Qazaqstan Respýblıkasynyń 11 kodeksine jáne 36 zańyna ózgerister engizýdi kózdeıdi.
Usynylǵan bastamalardy iske asyrý saqtandyrý sektoryn ózgermeli ekonomıkalyq jaǵdaılarǵa beıimdeýge, memlekettik retteýdiń tıimdiligin arttyrýǵa jáne onyń ornyqty uzaq merzimdi damýyna jaǵdaı jasaýǵa múmkindik beredi.
Zań jobasy 7 qazanǵa deıin qoǵamdyq talqylaýǵa shyǵarylǵan.
Aıta ketelik baspanany tasqyn men órtten mindetti saqtandyrýdyń alǵashqy sharttary belgili bolǵan edi.
