Jer silkinisi boljamynyń jahandyq modeli 2017 jylǵa qaraı jasalmaq
ASTANA. QazAqparat - Kez kelgen paıdalanýshylar úshin ınternet-servıster arqyly tolyq ashyq jer silkinisi táýekelderiniń boljamy men statıstıkasynyń jalpyálemdik kompıýterlik modeli 2017 jylǵa qaraı jasalatyn bolady, dep habarlady seısenbi kúni «Jel silkinisiniń jahandyq modeli» uıymynyń bas hatshysy Anselm Smolka.
Búgingi kúni búkil álem boıynsha jer silkinisi týraly málimetterimen bes jyldyń zertteý jáne taldaý jumystary - OpenQuake modeliniń alǵashqy nusqasy qazirdiń ózinde ashyq jáne qoljetimdi, dep habarlady RIA Novostı.
«Jumys álemdik aýqymda júrgizilýde. Naqty jumystar 2009 jyly bastaldy. Búginde bizde Eýropa men Taıaý Shyǵystyń osyndaı kartasy bar, Ońtústik Amerıka men Afrıkanyń kartasy jasalýda, olar kelesi jyly shyǵady. 2017-2018 jyldarǵa qaraı shyn máninde jahandyq modeldi jasap shyqpaqpyz», - dedi Smolka Máskeýdegi Reseı TJM bazasynda ótkizilip jatqan tabıǵı apattar men zilzala táýekelderin basqarý jónindegi halyqaralyq kongreste jasaǵan baıandamasynda.
Onyń aıtýynsha, ınternette qoljetimdi aǵymdaǵy nusqa tutas elderge deıingi ártúrli aýqymdaǵy jerasty dúmpýleriniń ártúrli stsenarııleri, óńirlik jer silkinisteri týraly aqparattardy, qaýipter men táýekelder boıynsha jahandyq málimetter jınaǵyn qamtıdy. Ony jasaýshylardyń josparynda óz modelin búkil álemdegi jer silkinisteri men tótenshe jaǵdaılardy joıý jumysy boıynsha mamandardyń praktıkasyna engizý kózdelýde.
«Bizdiń ónimimizdi qaýipterdi baǵalaý úshin qazirdiń ózinde paıdalanýda, táýekelder modeli birneshe elder boıynsha jasalǵan, sonyń ishinde OAR men Ulybrıtanııanyń atom elektr stansalary aýdandary da bar... Bizder Reseıdi de osy bastamaǵa qosylyp, jer silkinisiniń jalpy kartasyn jasaýǵa shaqyramyz», - dep málimdedi Smolka.
Ol, saıyp kelgende bul joba jel silkinisi qaýipteriniń ǵana modeli emes, sonymen qatar neǵurlym eleýli ındıkatorlardy: adam ólimi, azamattardyń qozǵalysy, kóshi-qon aǵyndary, ekonomıkalyq shyǵyndar, ınfraqurylvymdardaǵy zalaldar táýekelderin boljaýǵa da múmkindik beretinin atap ótti.
