Jer betinde planetalyq masshtabtaǵy magnıttik daýyl bastaldy

ASTANA. KAZINFORM — Geomagnıttik jaǵdaıdy baqylaıtyn quraldar G4.66 deńgeıindegi óte kúshti daýyldy tirkedi. Bul kórsetkish eń joǵary G5 deńgeıinen nebári úshten bir balǵa ǵana tómen, dep habarlaıdy RǴA Ǵarysh zertteýleri ınstıtýtynyń Kún astronomııasy zerthanasy.

Ǵalymdardyń aıtýynsha, bul qubylys sońǵy kúnderdegi kúshti kún jarqyldarynan keıin táýliktiń ishinde Jerge jetken alǵashqy plazma aǵymymen baılanysty.
Saldarynan Jerdegi geomagnıttik belsendilik kúrt kúsheıip, G4.7 deńgeıine jetti. Bul sońǵy jyldardaǵy eń joǵary kórsetkishterdiń biri bolyp esepteledi jáne kún jeliniń Jerdiń magnıtosferasyna óte kúshti áser etip jatqanyn kórsetedi.

Bastapqyda úsh kún plazmasynyń eń álsiz shyǵaryndysynyń tek birinshisi ǵana búgin keshke Jerge jetedi dep boljanǵan bolatyn. Soqqynyń negizgi áseri keıinirek, kúnniń ortasynda kútildi. Alaıda qazirgi ýaqytta baıqalǵan qarqyndylyq kún jeliniń qurylymy kútilgennen góri kúrdeli ekenin kórsetip otyr. 

Keshegi X5.1 klasyndaǵy jarqyl týdyrǵan qýatty shyǵaryndy baıaý plazma bulttaryna jetip, olarmen birigip, anomaldy joǵary tyǵyzdyq pen magnıttik energııasy bar biryńǵaı syǵylǵan front qurady dep shamalanyp otyr. 

Jerge jaqyn jerde kún jelin baqylap júrgen jasandy serikterdiń sońǵy saǵattardaǵy derekteri qateliktermen kelip jatyr. Degenmen, bul qatelikterge qaramastan, kórsetkishter plazmanyń tyǵyzdyǵy men temperatýrasynda óte joǵary mánder, sondaı-aq magnıt órisiniń rekordtyq kúsheıgenin kórsetip otyr.

Bul rette kún jeliniń jyldamdyǵy qalypty normada saqtalǵan, bul shyǵaryndynyń negizgi áseri áli alda ekenin bildiredi. Táýlik ishinde Jerge taǵy eki plazma aǵyny jetedi dep kútilip otyr, olardyń biri búkil 25-shi kún tsıkliniń eń qýattysy bolýy múmkin.

Buǵan deıin kúnniń qýatty jarqylynan keıin paıda bolǵan úsh plazma bulty Jerge qaraı jaqyndap kele jatqanyn jazǵan bolatynbyz.