Jeńis Qasymbek qaraǵandylyqtardy óz balalaryn tyńdaı bilýge shaqyrdy
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek jasóspirimder arasyndaǵy sýıtsıd máselesine alańdaýshylyq bildirdi. Bilim basqarmasynyń málimetterine sáıkes, jyl basynan beri óńirde kámeletke tolmaǵan 20 bala óz ómirin qımaqshy bolǵan, dep habarlaıdy QazAqparat.
Bilim basqarmasynyń basshysy Esenǵazy Imanǵalıevtiń aıtýynsha, 70% jaǵdaıda sýıtsıdtiń sebebi belgisiz bolyp qalady - jasóspirimder ózderine qol jumsar aldynda eshqandaı jazba qaldyrmaıdy, dostary men týysqandary da túrtki bolardaı sebepti aıta almaıdy.
Sondaı-aq ol oblys boıynsha mektepterde psıhologtar men áleýmettik pedagogtar jumys isteıtinin atap ótti. Olar alańdaýshylyq deńgeıin anyqtaýǵa, sýıtsıdtik oılardyń bar-joǵyn túsiný úshin test júrgizedi. Eger saýalnamalardyń nátıjeleri qaýip týyndatsa, balalarmen jáne olardyń ata-analarymen áńgimelesedi. Oblystyń 259 bilim berý mekemesinde ınternette belsendilikti baqylaýdyń arnaıy baǵdarlamasy ornatylǵan. Onyń arqasynda pedagogtar áleýetti zııandy kontenti bar 760-tan astam saıtty anyqtaı aldy. Qazir olardyń barlyǵy buǵattalǵan.
Óńir ákimdiginen málim etkendeı, keńes barysynda «Mır dobra» qoǵamdyq birlestiginiń basshysy Tatıana Abramova óz baqylaýlarymen bólisti.
«Barlyǵy árdaıym otbasynan bastalady. Kóbine osyndaı aýyr qadamǵa úıde mahabbatty sezinbeıtin balalar barady. Biz árqashan ata-anamen sóılesip, »men seni súıemin« dep aıtý qanshalyqty mańyzdy ekenin eske salamyz. Tipti, eger otbasynda bári jaqsy bolsa da, ata-ana bul sózderdi aıtpaı-aq bári jaqsy dep eseptese de... Jasóspirim úshin olaı bolmaýy múmkin. Eger otbasynda qandaı da bir problema bolsa, olar bizdiń senim telefonyna jıi habarlasady. »Anam men ákem urysyp, aıǵaılasyp jatyr. Ne istesem bolady, terezeden sekirip keteıin be?«, - dep suraıdy. Sonda balamen psıholog sóılese bastaıdy, bul áńgimeler jıi uzaqqa sozylady», - deıdi ol.
«Oqıǵalar ne sebepti oryn alyp jatyr? Sebepterine taldaý jasaısyzdar ma? Osy balalar tárbıelenip otyrǵan otbasylardyń áleýmettik portretin qurasyzdar ma? Múmkin, statıstıkalyq sandardyń ar jaǵynda turǵan qandaı da bir máselelerdi baıqamaı otyrǵan shyǵarmyz?», - dedi Jeńis Qasymbek.
Ákimniń orynbasary Abzal Núkenov mektep psıhologtary men áleýmettik pedagogtardyń biliktiligin arttyrý qajettigin aıtty. Ol dárister, trenıngter men semınarlar kýrsyn ázirleýdi usyndy. Onyń qorytyndysy boıynsha mamandar sýıtsıdtik beıimdilikteri bar jasóspirimderdi tıimdi bóle alady. Sondaı-aq, jıynda aýla klýbtaryn, sport sektsııalaryn jáne úıirmelerdi tanymal etý ıdeıasy aıtyldy. Qazir Qaraǵandyda 39 aýla klýby jumys isteıdi, úsh Mádenıet úıiniń janynda tegin úıirmeler ashyldy, qalalyq bıýdjet esebinen «aýla fýtbolynyń lıgasy», «aýla basketbolynyń lıgasy» jáne «Biz shahmatty tańdaımyz» baǵdarlamalary jumys isteıdi. Bul sektsııalarǵa negizinen qolaısyz otbasylardyń balalary men devıantty minez-qulyqty jasóspirimder qatysady.
Aımaq basshysy Jeńis Qasymbek aıtylǵan ıdeıalardy qoldady.
«Bul salada túıitkilder óte kóp jáne olardyń barlyǵy óte mańyzdy. Biz barlyǵymyz – ata-anamyz. Qaıǵy-qasiret bizdiń balalarymyzdyń basyna tónip tur – olardyń barlyǵynda óz problemalary bar, biz olardy estýdi úırenýimiz kerek. Jasóspirimdik sýıtsıdtiń aldyn alý boıynsha keń kólemdi qujatty ázirleý jáne qabyldaý, odan keıin onyń sheńberinde áreket etý qajet. Osy jyldyń sońyna deıin qajetti sharalar ázirlep, aldyn ala is-qımyl josparyn jasaýdy tapsyramyn», - dedi ol.
