Jemqorlarǵa ómir boıyna belgili bir qyzmetpen aınalysýyna tyıym salynýy múmkin
ASTANA. QazAqparat - Búgin Parlament Senaty Konstıtýtsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń keńeıtilgen otyrysy bolyp ótti. Onda komıtet depýtattary Qylmystyq kodeks jobasyn qarady.
Joba qoldanystaǵy qylmystyq zańnamany jetildirý jáne azamattardyń jáne uıymdardyń quqyqtary men zańdy múddeleriniń, qoǵam men memlekettiń zańmen qorǵalatyn múddeleriniń qorǵalýyn kúsheıtý, Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jyldan 2020 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynda aıqyndalǵan qylmystyq saıasatty iske asyrý maqsatynda ázirlengen. Qylmystyq kodeks jobasynyń tujyrymdamasyna sáıkes onyń mindetteri qalyptasqan qoǵamdyq qatynastardyń transformatsııalanýy aıasynda qoldanystaǵy qylmystyq-quqyqtyq qorǵaý tetikterin jańǵyrtý qajettiligimen jáne jeke adamnyń, qoǵam men memlekettiń barabar qorǵalýyn qamtamasyz etý úshin aıqyndalǵan. Sonymen qatar, Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksi jobasynyń tujyrymdamalyq erejeleri birqatar baǵyttardy qamtıdy. Atap aıtqanda, kodeks jobasynda qylmystardan ǵana emes, qylmystyq teris qylyqtardan da turatyn qylmystyq jazalanatyn is-áreketterdiń eki býyndy júıesin engizý kózdeledi. Budan bólek, iri aqshalaı aıyppuldar, qoǵamdyq jumystarǵa tartý túrindegi, bas bostandyǵynan aıyrýǵa balama sharalardy keńinen qoldaný qarastyrylady. Sonymen qatar, qujat aıasynda onsha aýyr emes jáne aýyrlyǵy ortasha barlyq qylmystarǵa, sondaı-aq aýyr qylmystardyń bir bóligine qoldanylatyn bas bostandyǵyn shekteýler belgilenbek. Bul jaza sottalǵan adamnyń probatsııalyq baqylaýda bolýyn, sondaı-aq ony qoǵamdyq paıdaly jumysqa tartýdy kózdeıdi ári bul krımınaldyqtan keıingi minez-qulqyn túzetýdi kúsheıtýge múmkindik beredi. Bunymen qosa, jobada sybaılas jemqorlyq qylmystar úshin qylmystyq jaýaptylyqtyń qatańdatylýy usynylǵan. Sybaılas jemqorlyq qylmystar jasaǵany úshin sottalǵan adamdarǵa belgili bir qyzmetterdi atqarýǵa ómir boıyna tyıym salý kózdelse, para alǵany úshin sanktsııalar kúsheıtilgen. Dál osy sekildi kámeletke tolmaǵandarǵa qarsy qylmystar úshin sanktsııanyń kúsheıtilýi, jas balalarǵa qatysty seksýaldyq sıpattaǵy qylmystar úshin sottalǵandarǵa balalarmen jumys isteýge baılanysty qyzmetpen aınalysý quqyǵyna ómir boıyna tyıym salýdyń engizilýi de kodeks jobasynyń jańalyqtaryna jatady. Budan bólek, jańalyqtyń bir parasy - medıtsınalyq qylmystar týraly, onyń ishinde jalǵan dárilik zattardyń zańsyz aınalymy úshin qylmystyq jaýaptylyq týraly arnaıy taraýdyń engizilýimen baılanysty. Ekstremızm men terrorızm kórinisteri, radıkaldyq ıdeologııany taratqany, onyń ishinde jańa tehnologııany paıdalana otyryp taratqany úshin qylmystyq jaýaptylyqtyń kúsheıtiletini de qamtylǵan. Komıtet depýtattary tujyrymdamalyq turǵyda maquldanǵan qujatty Palataǵa birinshi oqylymda qaraýǵa jiberý týraly kelisti.
