Jekemenshik mektepterdi qarjylandyrýda avtomattandyrylǵan júıe engizildi

Mundaı dınamıka oqýshy oryndaryn esepke alý jáne memlekettik tapsyrysty esepteý tásilderin qaıta qaraýdy talap etti. Bul qarajatty bólýdi barynsha dál ári ashyq etýge múmkindik beredi.

Qarjylandyrýdyń ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda 2025 jyldyń kúzinde OrtaBilim tsıfrlyq servısi iske qosyldy. Ol jekemenshik mektepterdi jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrýdy Qarjy mınıstrliginiń e-Qazyna platformasyna kóshirip, barlyq úderisti tolyq avtomattandyrýdy jáne memlekettik tapsyrysty ornalastyrý ókilettigin jergilikti bilim basqarmalaryna berýdi qamtamasyz etti. Sonymen qatar jekemenshik mektepterde memlekettik tapsyrysty ornalastyrý ókilettigi jergilikti deńgeıdegi bilim basqarmalaryna berildi.

— Endi qarjylandyrý kólemi oqýshylar kontıngentin, bilim berý qyzmetterin kórsetý sharttaryn jáne qoldanylatyn normatıvterdi qosa alǵanda, verıfıkatsııalanǵan derekter negizinde avtomatty túrde aıqyndalady. Bul qolmen esepteý men sýbektıvti sheshimderge táýeldilikti joıýǵa múmkindik beredi. 

e-Qazyna platformasy «Kúndelik» sııaqty LMS júıelerin qosa alǵanda, úlgerimdi esepke alý júıelerimen jáne basqa da memlekettik organdardyń derekqorlarymen ıntegratsııalandy. Oqýshylar kontıngentin tekserý naqty ýaqyt rejıminde júrgiziledi, al barlyq operatsııalar boıynsha tsıfrlyq iz qalyptasady, — delingen habarlamada.

Jekemenshik mektepterdegi tólemderdi tsıfrlandyrý esebinen 8 mlrd teńge únemdeldi 

Nátıjesinde 2025 jylǵy qyrkúıek-jeltoqsan aılarynda esepteýlerdi qolmen júrgizýden bas tartý esebinen bıýdjet 8 mlrd teńge únemdedi. Búgingi tańda platformada 899 jekemenshik mektep tsıfrlandyryldy. 2026 jylǵy qańtar-mamyr aılarynda operator 749 mekteptiń aktileri boıynsha jalpy somasy 102,9 mlrd teńge bolatyn tólemderdi ashyq ári aıqyn júrgizdi.

Tsıfrlyq tekserý nátıjesinde balalardy oqytýǵa arnalmaǵan ǵımarattardy paıdalanýǵa baılanysty zańbuzýshylyqtar da anyqtaldy. Mundaı 145 mektep anyqtaldy, olar boıynsha memlekettik tapsyrystyń kólemi 38 mlrd teńgeni quraıdy. Másele kottedjderde, keńse ǵımarattarynda jáne burynǵy óndiristik tsehtarda ornalasqan nysandar týraly bolyp otyr.

2027 jylǵy 1 qańtardan bastap ǵımarattary bilim berý qyzmetine maqsatty arnalmaǵan jekemenshik mektepterde memlekettik bilim berý tapsyrysy tolyǵymen toqtatylady. Osy ýaqytqa deıin bızneske nysandardy sanıtarııalyq jáne qala qurylysy normalaryna sáıkestendirýge múmkindik berildi.

Bul rette reformanyń maqsaty jekemenshik bilim berýdi qoldaýdy qysqartý emes, bıýdjet qarajatynyń bilim berý qyzmetterin naqty kórsetetin ári belgilengen talaptarǵa saı keletin mektepterge baǵyttalýyn qamtamasyz etý bolyp tabylady.

Memlekettik qarajat — naqty nátıjege

Úkimettiń MÁMS júıesi men jekemenshik mektepterdi qarjylandyrýǵa qatysty júrgizip jatqan ózgeristerin bir qaǵıda biriktiredi — memleket formaldy kórsetkishter úshin emes, naqty kórsetilgen qyzmetter men naqty nátıjeler úshin aqy tóleýi tıis.

Densaýlyq saqtaý salasynda bul preventıvti baqylaýǵa, qarjylandyrýdy tsıfrlyq basqarýǵa jáne patsıent úshin ashyqtyqty arttyrýǵa kóshýdi bildiredi. Bilim berý salasynda bul kontıngentti avtomatty túrde tekserýdi, qolmen esepteýden bas tartýdy jáne memlekettik tapsyrysty bilim berý qyzmetteriniń naqty kórsetilýine baılanystyrýdy bildiredi.

Osylaısha, tsıfrlandyrý óz aldyna maqsat emes, bıýdjet qarajatynyń qaıtarymyn arttyrý quralyna aınalyp otyr. Negizsiz shyǵyndardy erte anyqtaý shyǵyndardyń aldyn alýǵa jáne bosatylǵan resýrstardy shynymen qajetti memlekettik qyzmetterge baǵyttaýǵa múmkindik beredi.

Engizilgen tetikterdi keńeıtý jumysy odan ári jalǵasady. Olardyń tıimdiliginiń basty ólshemi — azamattar úshin naqty nátıje: patsıent úshin — qoljetimdi ári sapaly medıtsınalyq kómek, oqýshy úshin — qaýipsiz jaǵdaı men sapaly bilim, al memleket úshin — bıýdjet qarajatynyń ashyq ári utymdy paıdalanylýy.

Aıta ketelik MÁMS júıesinde qarjylyq baqylaýdyń jańa modeli engizilgeni týraly jazǵan edik.