Jeke derekterińiz tarasa ne isteý kerek — zańgerden keńes
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda jeke derekterdiń qaýipsizdigi máselesi qaıtadan qoǵam nazaryn aýdardy. Jibek Joly telearnasynyń «Búgin LIVE» baǵdarlamasynda zań ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Serik Aqylbaı azamattardyń jeke derekterin qorǵaý máselesine toqtalyp, alaıaqtyq táýekelderinen saqtaný joldaryn aıtty.
Sarapshylardyń aıtýynsha, Qazaqstanda jeke derekterdi qorǵaýǵa qatysty zańnama burynnan bar bolǵanymen, bul baǵyttaǵy máseleler áli tolyq sheshilgen joq.
— Konstıtýtsııada ár azamattyń jeke ómirine qol suǵylmaıtyny naqty kórsetilgen. Arnaıy zań da qabyldanǵan. Biraq soǵan qaramastan azamattardyń derekteriniń taralýy toqtamaı tur. Eń basty másele — jaýapkershilik máselesi. Aqparattyń saqtalýyna naqty kim jaýap beredi degen suraqqa qoǵam tolyq jaýap alyp otyrǵan joq, — deıdi Serik Aqylbaı.
Professordyń aıtýynsha, urlanǵan derekter kóbine alaıaqtyq shemalarda paıdalanylady. Qazir qazaqstandyqtarǵa shetelden habarlasyp, aty-jónin, mekenjaıyn nemese basqa da jeke málimetterin aıtyp senimge kiretin jaǵdaılar jıilegen.
— Jeke derekter jaıdan-jaı urlanbaıdy. Ony belgili bir maqsatta paıdalanady. Keı jaǵdaıda adamdardyń banktik shottaryna qol jetkizýge tyrysady. Sondyqtan kez kelgen azamat óz málimetterin kimge jáne qandaı maqsatta berip jatqanyn túsinýi kerek, — deıdi ol.
Mamannyń pikirinshe, kóptegen adam JSN, telefon nómiri nemese jeke qujattaǵy málimetterdi suraǵan kez kelgen adamǵa bere salady. Al bul aqparat keıin alaıaqtardyń qolyna túsýi múmkin.
— Quqyqtyq mádenıetimizdi kóterýimiz kerek. Árkim óz quqyǵyn bilýge mindetti. JSN nemese basqa da jeke málimetterdi zańdy negizsiz talap etken jaǵdaıda onyń sebebin suraý qajet. Azamattar saq bolǵan saıyn mundaı qaýipterdiń aldyn alýǵa múmkindik artady, — deıdi zańger.
Aıta keteıik, Jetisý oblysy polıtsııa departamentiniń baspasóz qyzmeti kollektorlar 16 mıllıon qazaqstandyqtyń jeke deregin qoldy etkenin habarlaǵan edi.
Jetisý oblysy prokýratýrasynyń ókili Adaı Qutymov qazirgi ýaqytta jeke derekterdiń taralýyna qatysty tergeý amaldary jalǵasyp jatqanyn aıtty.
— Tergep tekserý amaldary júrigizilip jatyr. Qazirgi tańda sot saraptamalary taǵaıyndalǵan jáne naqty qorytyndylar keıinirek jarııalanady. Tergeý aıasynda 4 tulǵanyń jaýapkershiligi qarastyldy, — dep naqtylady ol.
Sarapshylardyń pikirinshe, tsıfrlyq tehnologııalar men jasandy ıntellekt qarqyndy damyǵan kezeńde jeke málimetterdiń qaýipsizdigi burynǵydan da mańyzdy bola tústi. Sondyqtan kúmándi qońyraýlarǵa senbeý, bóten adamdarǵa jeke derekterdi bermeý jáne zańsyz áreketterge tap bolǵan jaǵdaıda quqyq qorǵaý organdaryna júginý azamattardyń negizgi qorǵanys tásili bolyp qala beredi.
Buǵan deıin, Qyzylorda qalasynyń 32 jastaǵy turǵyny ınternet jelisin paıdalaný arqyly alaıaqtyq jasaǵan.
