Jazýshy Júsipbek Qorǵasbek elordada dáris oqydy
ASTANA. KAZINFORM — QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Astana qalalyq fılıalynyń
«Qalamger ustahanasy» jobasy aıasynda uıymdastyrylǵan lektsııa «Qazaq ádebıetindegi ıntellektýaldy mádenıet» taqyrybyna arnaldy.
Іs-sharada Júsipbek Qorǵasbek metsenattyq «Qazirgi zamanǵy qazaq romany» syılyǵyn jeńip alǵan «Kelndegi kókjal» shyǵarmasy jóninde aqtaryldy.
Bul — qazaqtyń shetelge satylyp ketken jetim balasynyń taǵdyry týraly roman.
— Shetelge satylǵan bala qasqyr bolyp ulıtyn ádet shyǵarady. Tún jarymda ulyp, ózin asyrap alǵandardyń oıpań-toıpańyn shyǵarady. Biraq ol kókjal bolyp ulydy degen mıf emes. Kishkentaı kezinde ógeı ákesiniń qasynda júretin bireý bolady da, sol «naǵyz qazaq bolý úshin qasqyr bolyp ulý kerek» — dep úıretken. Bala kezinde qyzyq kórip, qasqyr bolyp ulıdy da, keıin umytyp ketedi ony. Sheteldikter asyrap alyp, Londonda zaryǵyp, týǵan elin saǵynyp, bir kúni túnde qasqyr bolyp ulıdy. Sóıtip, asyrap alǵan áke-sheshesiniń esin shyǵarady, — dedi qalamger.
Ol bul epızodty tragıkomedııalyq turǵyda beınelegenin atap ótti. Óıtkeni, adamnyń bóri bolyp ulyǵany syrt kózge, rasynda da, kúlkili kórinedi. Biraq sonyń ar jaǵynda týǵan elin ańsap alasurǵan júrek, Otanyna orala almaıtyn sharasyzdyq kúıinishi men surapyl saǵynysh jatyr.
Keıipkerdiń mundaı hali taǵy bir epızodta bilinedi. Úzindini avtor aýdıtorııaǵa arnap, sózbe-sóz oqydy.
— Bir qyzyǵy olar Temza ózenine kıt kirip ketkeni týraly habarǵa da selt etken joq, — dedi Júsipbek Qorǵasbek.
Temza — Londonnyń ortasynan aǵyp ótetin ózen ekeni kópshilikke málim. Al kıt ózende emes, muhıtta tirshilik etedi. Kıttiń úırenshikti mekeni muhıttan ózenge adasyp kirip ketkeni — qazaq balasynyń Otanynan ajyrap, taǵdyrdyń jazýymen Anglııaǵa tap bolǵanymen birdeı jaıt. Roman avtory osyndaı shaǵyn ǵana detalmen, sátti parallelızmmen oqyrmannyń júregin shym etkizedi.
Sonymen birge, jazýshy qazirgi ádebıettegi keıbir úrdister jóninde sóz qozǵady. Onyń pikirinshe, túńilý, ómirden baz keshý, ózine qol salý tárizdi, oqyrmandy órge emes, kórge súıreıtin nárselerdi jazý durys emes.
— Men sýıtsıd taqyrybyn óte jek kóremin. Ádebıet degen — gýmanızm. Eger buryn Eýropa ádebıetinde sýıtsıd taqyryby bolmaǵan bolsa, onda ol jóninde bastaýǵa bolar edi. Biz solardyń jolyna túsip kele jatqanymyzdy maqtan tutamyz. Men adamdardyń ólip qalǵanynan góri tiri júrgenin jaqsy kóremin. Ult alǵa umtylýy, densaýlyǵy myqty bolýy kerek. Bizge júz jylǵa jýyq ómir súrgen Ábdijámil Nurpeıisov sekildi bolý qajet. Eldi, jerdi súıip, qyzmet etý kerek, — dedi Júsipbek Qorǵasbek.
Sonymen qatar, kezdesýde budan ózge de máseleler kóterilip, ádebıet tóńireginde keń ári tereń syr-suhbat órbidi.
Aıta keteıik, buǵan deıin otandyq jazýshylar Atyraýda bas qosqanyn jazǵanbyz.
