Jaz mezgilinde kókónisten ýlanyp qalmaý úshin ne isteý kerek

BQO sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Gúldana Kereevanyń Kazinform tilshisine málim etkenindeı, maýsymynan buryn pisip jetilgen ónimderde nıtrattardyń mólsheri joǵary bolýy múmkin. Sondyqtan kókónister men jemisterdi tabıǵı pisý merziminde tutyný densaýlyq úshin qaýipsiz bolyp sanalady.

Onyń sózine qaraǵanda, nıtrattar — ósimdikterdiń ósýine qajetti azotty qosylystar. Tyńaıtqyshtardy shamadan tys qoldaný saldarynan kókónister men jemisterde nıtrattar kóbirek jınalýy yqtımal. Aǵzaǵa kóp mólsherde túsken jaǵdaıda nıtrattar ýlanýǵa sebep bolyp, bas aýrýy, álsizdik, júrek aıný jáne basqa da jaǵymsyz belgiler týyndatady.

— Erte kóktemde satylatyn qarbyz, qaýyn, qyzanaq, qııar sııaqty ónimderdi tańdaýda saq bolǵan jón. Kókónister men jemisterdi ózderiniń tabıǵı pisetin ýaqytynda tutynǵan durys. Mysaly, qarbyz ben qaýyndy negizinen shilde-tamyz aılarynan bastap, al kóptegen baqsha ónimderin jazdyń ekinshi jartysy men kúz mezgilinde paıdalanǵan qaýipsizdeý, — deıdi G.Kereeva.

Mamannyń aıtýynsha, nıtrattarmen ýlanýdyń aldyn alý úshin ónimderdi tek resmı saýda oryndarynan satyp alyp, tutynar aldynda muqııat jýý qajet.

Jaz kezinde qaýyn-qarbyz jalǵa alý aqysy tólenbeıtin, belgilenbegen oryndarda, kóshede, tipti jol boıynda satylyp jatatyny jasyryn emes. Sol sebepti avtokóliktiń dońǵalaǵynan ushqan shań, temir ushqyndary kókóniske qonady. Soǵan qaramastan, adamdar ónimdi satyp alady, ony jýmaýy da múmkin.

— Turǵyndar túrli jaǵdaıǵa tap bolyp, ýlanyp qalǵan kezde keıde shaǵymdaný kerektigin de bilmeıdi. Departamentke aryz túsken jaǵdaıda sonyń bári muqııat tekseriledi. Eń bastysy, densaýlyǵyn saqtaý ár adamnyń óz qolynda. Sondyqtan taǵam ónimderin tańdaýda muqııat bolyp, sapaly ári qaýipsiz ónimderdi tutyný mańyzdy, — dep qosty G.Kereeva.

Eske sala keteıik, budan buryn undy qajetti dárýmendermen baıytýdyń mańyzy qandaı ekendigin jazǵan bolatynbyz.