Jaýapty jattaý ma, sheshimdi tabý ma: UBT qalaı ózgeredi

Búgin Qazaq AI Research University ýnıversıtetinde Joǵary bilim qyzmetkerleri kúnine arnalǵan forým ótti. Іs-shara barysynda Ulttyq testileý ortalyǵynyń dırektory Nurseıit Baıjanov «UBT-nyń jańa formaty bilim alýshylardyń bilimin baǵalaýdyń zamanaýı quraly retinde» taqyrybynda baıandama jasady.

Forýmǵa QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń, joǵary oqý oryndarynyń jáne vedomstvolyq baǵynysty uıymdardyń basshylary men ókilderi qatysty. 

Óz baıandamasynda Nurseıit Baıjanov UTO halyqaralyq ETS uıymymen birlesip júzege asyryp jatqan Admission Insight Test (AIT) jobasy týraly baıandady. Joba 2026 jylǵy aqpanda bastalyp, 2030 jylǵa deıin jalǵasady. Onyń maqsaty — bilim berý júıesindegi ózgerister men zamanaýı álemniń talaptaryn eskere otyryp, qabyldaý emtıhandaryn ótkizý jáne baǵalaý tásilderin jańartý.

— Bilim endi tapshy resýrs emes. Tapshy resýrsqa aınalǵany — paıymdaý qabileti. Bilimdi qaıta jańǵyrtýdy tekseretin emtıhan búginde jasandy ıntellekt talapkerge qaraǵanda áldeqaıda jyldam oryndaıtyn áreketti baǵalaıdy. Sondyqtan qabyldaý júıesin reformalaý — búkil bilim berý júıesin ózgertýdiń eń pármendi tetikteriniń biri. Qabyldaý modeli ózgergen kezde onymen birge búkil júıe de ózgere bastaıdy, — dep atap ótti Nurseıit Baıjanov.

Usynylyp otyrǵan AIT emtıhanynyń qurylymy eki negizgi bólikten turady:

1. Pándik testiler. 14 beıindik pán boıynsha ótkiziledi. Tapsyrmalar memlekettik standartqa sáıkes jańartylyp, aqparatty jaı ǵana este saqtaý men qaıtalaýdan góri oqý materıalyn tereń túsinýge basymdyq beriledi.

2. Daǵdylardy baǵalaý testi. Synı oılaý, akademııalyq jazylym jáne zertteý daǵdylary, kommýnıkatsııalyq qabiletter, jasandy ıntellektini paıdalaný saýattylyǵy, sandyq jáne tsıfrlyq saýattylyq, sondaı-aq kreatıvti jáne dızaındyq oılaý daǵdylaryn baǵalaýǵa baǵyttalǵan bes modýldi qamtıdy. Sońǵy modýl ázirlený ústinde.

UTO dırektory pándik bilimniń mańyzy burynǵydaı joǵary ekenin erekshe atap ótti. Daǵdylardy baǵalaý bóligi pándik bilimdi almastyrýǵa emes, ony baǵalaýdy tolyqtyrýǵa baǵyttalǵan. Emtıhannyń usynylyp otyrǵan qurylymy bilim berý saıasaty men zertteý nátıjelerine qaraı naqtylanatyn bolady.

Baıandamada jańa formatty ázirleý úderisiniń ashyqtyǵyna da erekshe nazar aýdaryldy. 2026 jylǵy sáýirde UTO men ETS birlesip, shamamen 4 myń respondenttiń qatysýymen zertteý júrgizdi. Sonymen qatar segiz fokýs-top jáne Astana qalasynda tórt tereńdetilgen talqylaý uıymdastyryldy. Jańa qabyldaý júıesin ázirleý barysynda joǵary oqý oryndarynyń, oqytýshylardyń jáne bilim berý júıesiniń basqa da qatysýshylarynyń pikirleri eskeriledi. Bul ártúrli kózqarastardy nazarǵa ala otyryp, qabyldaý emtıhandaryn baǵalaýdyń jańa modelin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.

Jobany iske asyrýdyń kelesi kezeńi — AIT testin pılottyq rejımde ótkizý, ol 2027 jyldyń kóktemine josparlanǵan.

Osyǵan deıin Qazaqstanda UBT-ǵa daıyndyq kýrsynyń baǵasy qansha ekenin zerdelegen edik.