Jattyqtyrýshylar tabysy artýy múmkin: zań jobasy Senatta
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Senattyń jalpy otyrysy ótedi. Onda senatorlar Qazaqstan men Qytaı Úkimetteri arasynda jańartylǵan energııa kózderi salasyndaǵy jobalardy iske asyrýdy kózdeıtin kelisimdi qarap, týrıstik salany jáne balalar sportyn qoldaý kózdelgen zańdy pysyqtaıdy.
Aldymen palata depýtattary «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııalyq zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýtsııalyq zańynyń jobasy boıynsha Parlament Palatalarynyń birlesken komıssııasynyń quramyn bekitiledi. Aıta keterligi, buǵan deıin atalǵan komıssııaǵa Májilisten Marat Bashımov, Murat Ergeshbaev, Snejanna Imasheva, Únzıla Shapaq kiretini belgili bolǵan edi.
Munan keıin senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy jańartylatyn energııa kózderi salasyndaǵy jobalardy iske asyrý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» zańdy qaraıdy.
Májilis 28 qańtarda qabyldaǵan bul kelisimge 2024 jylǵy 12 qarashada halyqaralyq klımattyq COP-29 forýmy aıasynda qol qoıylǵan. Ol turaqty jáne «jasyl» energetıka salasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty damytýǵa baǵyttalǵan.
- Kelisimniń maqsaty – uzaq merzimdi ári ózara tıimdi yntymaqtastyqty damytý, energııa óndirý men jınaqtaýdyń zamanaýı tehnologııalaryn engizý, sondaı-aq Qazaqstan óńirleriniń turaqty áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna járdemdesý. Qujat aıasynda jalpy ornatylǵan qýaty 1,8 GVt bolatyn jańartylatyn energetıka salasyndaǵy úsh iri ınvestıtsııalyq jobany iske asyrý kózdelgen. Onyń ishinde jıyntyq qýaty 1,5 GVt bolatyn eki jel elektr stantsııasyn jáne qýaty 300 MVt bolatyn bir kún elektr stantsııasyn salý josparlanyp otyr. Atalǵan jobalar memleketaralyq yntymaqtastyq aıasynda elimizde júzege asyrylyp jatqan JEK salasyndaǵy eń aýqymdy jobalardyń qataryna jatady, - degen edi Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov tómengi palatada talqylaý barysynda.
Jobalardy Pavlodar, Qaraǵandy jáne Túrkistan oblystarynyń aýmaǵynda iske asyrý josparlanǵan. Bul óńirlerdiń tańdalýy jel jáne kún resýrstarynyń joǵary áleýetimen, sondaı-aq jańa generatsııalaıtyn qýattardy Qazaqstannyń Biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesine ıntegratsııalaý múmkindiginiń bolýymen negizdelgen. Barlyq joba qajet energetıkalyq ınfraqurylymdy qurýdy, onyń ishinde elektr jelilerine qosylý obektilerin salýdy jáne elektr energııasyn jınaqtaý júıelerin engizýdi kózdeıdi.
Munan bólek, Senat otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine týrıstik salany jáne balalar sportyn qoldaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy pysyqtaıdy.
Buǵan deıin Májilis qabyldaǵan túzetýler ishki týrızmdi damytýǵa, týrıstik salany memlekettik qoldaý tetikterin odan ári jetildirýge baǵyttalǵan.
«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy týrıstik qyzmet týraly» zańǵa ýákiletti organnyń:
- el ishinde kámeletke tolmaǵan jolaýshylardy áýe kóligimen tasymaldaý úshin týrıstik ónimge kiretin bılet baǵasyn sýbsıdııalaýǵa quqyly týrıstik ónimge;
- kelý týrızmi salasyndaǵy týrıstik operatorlardyń shyǵyndaryn sýbsıdııalaý mólsherine;
- týrısterdi ornalastyrý oryndaryn, vızıt-ortalyqtardy salý, rekonstrýktsııalaý kezinde kásipkerlik sýbektileri shyǵyndarynyń bir bóligin óteýge qoıylatyn talaptaryn anyqtaý quzyretterin naqtylaýǵa baǵyttalǵan túzetýler engizildi.
Balalar men jasóspirimder sport mektepterine jan basyna shaqqanda qarjylandyrý standarty qabyldanady. Bul ár sportshyǵa jumsalatyn shyǵyndy jylyna 415 000 teńgege deıin arttyrýǵa jol ashady. Qazirgi ortasha kórsetkish — 233 000 teńge.
Sondaı-aq jasóspirimder sport mektepteriniń jattyqtyrýshylary men muǵalimderiniń jalaqysyn kóterý josparlanǵan. Ol biliktilik synaǵynan ótken jáne oqý protsesin ulttyq sporttyq daıyndyq standarttaryna sáıkes júzege asyratyn mamandarǵa jattyqtyrýshylyq jáne oqytýshylyq biliktiligi úshin ústemeaqy engizý arqyly júzege asyrylady. Osylaısha, sanaty joq jas jattyqtyrýshynyń/muǵalimniń jalaqysy 150 000 teńgeden 200 000 teńgege deıin artady.
Esterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Senattyń jalpy otyrysynda depýtattar kelesi zańdardy qarap, maquldady:
- «2006 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qyrǵyz Respýblıkasy Ystyqkól oblysynyń aýmaǵynda ornalasqan kýrorttyq-rekreatsııalyq sharýashylyq obektilerine Qazaqstan Respýblıkasynyń menshik quqyqtaryn retteý týraly kelisimdi jáne 2006 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qyrǵyz Respýblıkasy Ystyqkól oblysynyń aýmaǵynda ornalasqan kýrorttyq-rekreatsııalyq sharýashylyq obektilerine Qazaqstan Respýblıkasynyń menshik quqyqtaryn retteý týraly kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly»
- «2009 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qyrǵyz Respýblıkasy Ystyqkól oblysynyń Ystyqkól aýdanyndaǵy jer ýchaskelerin jalǵa berý týraly shartty jáne 2009 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qyrǵyz Respýblıkasy Ystyqkól oblysynyń Ystyqkól aýdanyndaǵy jer ýchaskelerin jalǵa berý týraly shartqa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkatsııalaý týraly».
Bul zańdar Qyrǵyz Respýblıkasy aýmaǵynda ornalasqan kýrorttyq-rekreatsııalyq nysandarǵa – «Qazaqstan» sanatorııine, «Samal» demalys úıine, «Ýnıversıtet» sporttyq-saýyqtyrý lagerine jáne «Olımp» sporttyq-saýyqtyrý ortalyǵyna – Qazaqstan Respýblıkasynyń menshik quqyǵyn retteýge jáne aıqyndaýǵa baǵyttalǵan. Sonymen qatar jalpy aýdany 58,8 gektardy quraıtyn osy nysandar ornalasqan jer telimderin jalǵa alý sharttaryn ózektendirý kózdelgen.
Sondaı-aq senatorlapr «Bir taraptan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq pen oǵan múshe memleketter jáne ekinshi taraptan Mońǵolııa arasyndaǵy ýaqytsha saýda kelisimin ratıfıkatsııalaý týraly» Zańdy maquldady.
Zań 2025 jylǵy 27 maýsymda Mınsk qalasynda qol qoıylǵan kelisimdi ratıfıkatsııalaýǵa baǵyttalǵan. Kelisimniń maqsaty - tarıftik jáne tarıftik emes kedergilerdi azaıtý nemese joıý arqyly taraptar arasyndaǵy taýarlar saýdasyn yryqtandyrý jáne ońaılatý, sondaı-aq ekonomıkalyq ózara is-qımyldy qoldaý.
- Kelisimniń taýarlyq qamtylýyna ár taraptan 367 taýar qalyptasqan. Óz kezeginde Qazaqstannyń eksporttyq múddesi tolyqtaı qamtamasyz etilgen. Mońǵolııa azyq-túlik ónimderi men ónerkásiptik taýarlarǵa ımporttyq kedendik bajdardy alyp tastaıdy. Elimiz úshin ekonomıkalyq tıimdilikterine toqtalsaq, mońǵol tarapynyń tarıftik jeńildikteri respýblıkamyzdyń Mońǵolııaǵa eksportynyń 92 paıyzyn qamtıdy. Nátıjesinde, otandyq bıznes ımporttyq kedendik bajdardy tóleý kezinde únemdeýge qol jetkizedi. Tarıftik qorǵaý deńgeıiniń tómendeýi qazaqstandyq jetkizilimderdi ulǵaıtýǵa qolaıly jaǵdaı jasaı otyryp, olardyń Mońǵolııa naryǵyndaǵy básekege qabilettiligin arttyrady, - dedi senator Álibek Náýtıev.